146 Disputatio Tertia
Ex his manifestum fit: nisi & objectum rite fit disposi-tum, & organa sensoria integra, & his anima praesens, quali-tatis perceptionem nullam elfe poste. Jam vero quia quaepiamqualitates in corpora non modo contigua, at etiam remotiora,per medium agere, alia mutationem in nobis efficere videnturnullam, sed solum in quo reperiuntur corpus disponere, ideoistae inertes t St passivae vocantur; ut sunt rotunditas, scabri-ties, rigor, mollities; illae vero actuosa, vel activae, ut calor,lux. salium, St venenorum vis &c. De his itaque sequens fit
§. I.
De Qualitate Aquosa.
\ Ctuosis qualitates ita in partium motu constituo, ut istecorporibus nostris aut immediate, aut per vicinorum cor-porum mpulsum, aut denique per emissa effluvia communicetur,adeoque corpus harum qualitatum aliqua praeditum , & ipsum,siltem dum agit, in motu fit, & motum in nobis cieat, estnecesse. Certe illa Philosophis est qualitas actuosa, quae nonsolum in contigua, sed remotiora etiam a se corpora aliquammutationem inducit, & impressionem ipsa illa efficere cense-tur, ut calor, lux, vis electrica, varii odores; sed hujusmodieffectus citra motum, aut effluvia emanantia explicari non po£sunt, neque his intellectis quidquam deesse videtur, ut actuo-se dicantur qualitates, ergo hae in motu partium, aut certe ef-fluviis optime constitui possunt. Neque enim aut ignis absquemotu partium calefaceret, aut flores odorem spargerent, autmagnes distans ad se ferrum attraheret.
Unde conficies: qualitates inertes partium corporis variumplexum, magnitudinem , figuram, situm dicere, & his solis po-litis , aut mutatis ipsas poni, vel mutari; uti manifestum fitrotunditatem, vel asperitatem contemplanti, quae utique in no-stra corpora nihil agunt, quia ne sentiri quidem possent, si unacarerent resistentia, ob quam, & impingens in se corpus re-flectitur in oculos, ut videri possint & ubi manum e. g. admo-veris eis, quia resistunt, tangentur.
7$ Quod si cum quibusdam objicias: innumeras nos pene ex-periri corporum qualitates, imo ejusdem corporis non mododiverso tempore diversas, sed eodem etiam complures, ut inlacte albedinem , dulcedinem, frigus, fluiditatem &c. qus cumtam diversi, seu a partium situ, seu motu proficisci vix credibi-le videatur, melius has aut cum Veteribus in entitatibus re-poni , aut cum Chymicis recentioribus saltem in fermentantibussilibus, e. g. acidis,. & alkalicis constitui. At sicut innume-ras