I8£
Disputatio PrIma
B ibus , it quibus nihil unquam immensa , N infinita vetulas menti-ta fit , statuat , neceffe est,' ab aliqua tuente .antos natura matus gu-bernari.
Sed demus haec omnia uno atomorum concursu effecta suisse, hic ipse concursus novo nobis est argumento, quo existcn-tia DEI evincatur. Nam certum est in ipso hoc concursu mo-tum aliquem exstitisse, & exiliere , sed motum istum a soloDEO saltem primum proficisci certum est, ergo certum etiamdari DEUM. min. inde ostenditur : quia vel atomi istae, & reli-qua corpora sunt inertia, & ad motum indifferentia, vel actuo-sa, & motum habent a se ipsis ? si inertia, vel a DEO, vela creatura vi a DEO accepta moveri debent, & dabitur DEUS:si actuosa , cur tamen in hanc potius, atque illam partem mo-veantur, determinanda sunt virtute utique DEI, itaque & sicdatur DEUS.
20 Quae hic Athei potissimum ex Epicuri Schola objiciunt,sunt sequentia, imo. Nullam in eo repugnantiam ostendiposse, quod corpora omnia, ipse adeo mundus fortuito atomo,rum concreverit concursu , nullam igitur esse rationem, curnon hoc potius , quam alio modo mundum coaluisse-»dicamus. 2 do. si atomi actuose dicantur, motum a se ipsishabebunt, ergo ex his casu sibi invicem occurrentibus, & inse implexis hsec, quam videmus , rerum facies enasci potuit.Cons. prob. Experimur non raro hyeme concrescentibus in gla-ciem particulis aqueis formari flores, figuras, animalia, &sexcenta alia, quae melius vix ipsa ars effingere posset; ex gut-tis aquae in pulveres decidentibus diversissimas figuras enasci,ergo.
Priusquam ad haec respondeamus,illud laudati superius La-ctantii adducere placuit: Nemo id prater unum Leucippum somnia-vit , a quo Democritus eruditus bareditatem stultitia reliquit Epicu-ro. Quod autem primum concernit, lubens repugnantiam nul-lam dari fortuiti hujus concursus admisero. Modo cur entiaactu existentibus similia non consurgant, reddant Athei ratio-nem, Certe si atomos omnes in res jam coaluisse varias ad-ferant, quid obstat, ut separentur ? aut si denique separari, &in novas consurgere formas nequeunt, an animalium certa spe-cies, in cujus necem totum genus humanum conspiraret, ut
f lotest, idcirco impossibilis evaderet? deberet tamen , cum nul-us deinceps atomorum jam occupatarum detur, concursus.Enim vero si Ciceroni ex projectis temere liceris alphabeti an-nales Ennii confici impossibile visum, si aetate hac nostra ne-mo, nisi parum sanae mentis, vel horologium, aut quamvisartefäctam Machinam ex fortuito elementorum concursu con-strui posse affirmavit, qui admissis etiam actuosarum atomo-rum