2ir
GEOGRAPHIAE ANTIQVAE
cius Pontanus Difcep tat. xi 11 confentit, de Corbulonis f ? ffa, a Tacito & Dio-ne memorata, interpretatur: Philippus Cluuerus, quem fequitur lauda-tus Menfo Altingius pag. i1 o, de Ciuilis abactione fluminis Rheni, itidem aTacito defcripta. Operae pretium eft, vtriufque verba, Taciti & Dionis,& de vtroque opere referre, vt quifque libere, quam fequi velit fententi-am, ex diuerfis eligat atque diiudicet. Tacitus lib. xi cap.xx de Cn. Do-mitio Corbulone, Claudii Caelaris in Inferiori Germania legato: Vtmilesotium exueret, inter Mofam Rhenumque trium & viginti millium fpatio fojfamproduxit, qua incerta Oceani vetarentur. Dio Calfius lib. lx pag. 685 de
eodem: hi tixKiv tc ffxrtvftx, xxl lihiv ijTTCvjfx.il xuto, x.x) ineihij yi ilej-
VOVV, htttXQfitVfl hi X-JTCO. TtXV TC [XlTxfu T» Tt PjvU XXl tS McV», Sxhw ifihcUtJXOVTXxx\ 'iXXTOV /XXAlZX, 'ivX fXX, o! TTCT^gCt IV Tij tS SIxIXvS 7 ThtJ/xpuglhl XVXpplC\TlC TTlXxy l?UHUV,
hoc eft: Iterum prcepojitus exercitui, nihil minus illum in exercitio habuit:quumque pax e[fet, eorum opera fo(fam a Rheno ad Mofam perduxit, longamad millia pajfuum xxi CJiue fiadia clxx) ne iifiuuii, cejluante Oceano, reflu-entes Jtagnarent. Ex quibus haec certa fiant, primum pacis id opus fuif-fe, quo otium militi excuteretur: deinde Oceano teftuanti oppolitumfuilFe, vtique maiori cum commodo, fi & propinquum Oceano, & intranfuerfum-obdudum fuit, quam fi ab edet longius, aut oblique fuif-fet aduna. Quae quum ita fint, vti e fle nemo forfan dubitabit; proba-bilior fane illorum eft opinio, qui Corbulonis foliam a Lugduno ad ofti-vmMofac ducunt, quam qui inLeccae alueo, non antiquiffimo forfan, in-quirunt.' Quod fi minus fpatii inter ambo fluuios videtur ede, quam pronumero millenorum palmum, quos Tacitus defignauit; fciendum eft,numquam locorum naturam ita ferre, vt foda redo tramite vbique depri-matur, nec vfquam declinetad latera. Si vero leniter illam fodam indeba-mus, ad eum modum, quem Altingianae nuper Tabulae exprefferunt; &fpatio fui numeri pafluum vel ftadiorum, 3 c ceteris rationibus, quas pro-duxi, fu a veritas conftabit. In eius ergo dodiflimi viri, audoris tabularum,lententia A dudu folfe perflamus & adquiefcimus.
XVII.
Supereft Rheni abaclio, illa, quae Claudium Ciuilem, principem Bata-vorum, aduerfus Romanos res nonas molientem, auctorem habebar, anfortaflis immiffione illa fluminis, vt Cluuero videtur, Lecca, nouus alneus,natus fuerit. Taciti de molimento Ciuilis haec verba 1 b. v Hiftor. cap.xixfunt: Non aufus oppidum Batavorum armis tueri raptis quce ferri poterant,ceteris iniecto igne injnfulam concejfit, gnarus deeffe naues efficiendo ponti, ne-que exercitum Romanum aliter tranfmiffurum. quin & diruit molem a DrufoGermanico faStam, Rhenumque prono alueo in Galliam ruentem, difiectis qucemorabantur, effudit. Sic, vehit ab acto amne, tenuis alneus infulam inter Ger-mano fque continentium terrarum fpeciem fecerat. Id ergo abigendo am-nem Ciuilis intendebat, vt Romanis hoftibus difficiliorem aeceflum au-du aquarum faceret, quibus naues ponti efficiendo deeffe intelligebat:Germanorum contra auxiliis perfacilem aditum pararet; fuifque ad illos
tran-