S 7 Cap. IX.
De Turture.
Haec enim ille minTuta; , Sc /sfOsar.ono»iTix. 2 ; ad avesaccommodans, qua’ hominum inluctupropriasuntProindeidem Tristium lib Elegias.
Farce tamen laceraregenas, nec st index api Hos.
Et Tibullus lib. i. Elegia r.
Tu manes ne Ude meos,sed parce solutisCrinibus, '& teneris, Delia ,parce genis,
Et Artemidorus Onirccritiedn lib. 7 . cap.50. Uaqeiu
l%V*S ‘iyjSV , » S XxOf/At’a; , XuVcfS, » 7 TS!/ 6@4 (TH /LtttjvjSheets fj§jj yiita.;, t)\xoy.lva.; ) 7ra' 9 ©>. cv to;'; ttsvQssj
?\b)€dvT&i tu; trudet a.', ol uvbganrot * Genas (in somnis)habere graciles, aut exulceratas , tristitiam & lull umßgnisteat. Graciles quidem tristitiam , exulceratas au -jtem lullum. Nam in lullu homines genas dilacerant.Fateor in Horo legi turturem habere dentes Hiero-gljph. lib. 2. cap. 50. Lallantem , ait, mulierem , & quabene nutriat , ut significent (/Egyptii) tfvyovu Tjerygu-(pstnv' ajurti yS fsors ‘T/i’ ato v Avmv hdivQ.; jtj inusti;*Xi> turturem pingunt: sola enim hac inter volucresdentes & mammas habet. Qua: si vera sunt, malas et-iam habet, & genas. Sed a doctis jam observatum,ha?c ad ve/pertilionem pertinere, cui soli conveniunt.Itaque Tfvyovct in Tgiylvu nonnulli mutant : quo no-mine vespertilionem ibi appellari conjectant, quia il-lius est proprium resletr. Alii melius in vudk&lL*,qua: cur permutata fuerint, causa est obvia. Proximeantecesserat, Imbecillum hominem, & magna molien-tem flgniflcare volentes, voxitexlu Ifaygcupsmv, vesperti-lionem pingunt , qui [me pennis volat. Et proxime se-quitur, Hominem, qui saltatione, & tibia delinitur ,jdesignaturi , tfoyova, fysygutpxoiv, turturem pingunt, quaitibia & saltationp capitur, "turturem reddidi cum|Mercero, (aussino, & aliis. Quamvis, quod eos fugis-se miror, tfvyw ibi non sit turtur, sed pastinaca,quaminfra cap. 105. tgvyova. simpliciter appellat hic idemscriptor, & alii Gu},utiiuv rgvywct marinum turturemNeque enim turtur avis, sed « GuXutliutgvydv turtur marinus, id est, pastinaca, tibia, & salta-tione delinitus in nassam inducitur, ut pluribus narratlAEUanus De ammal. lib. 17. cap. 18. Quamvis etiamFhile ad turturem avem id referat. Jam, ut eo redeat,unde digressa est oratio, Sacri Cantici verba Hebraicesic habent OWIna TlNl* O’lina rnvj, Orna-ta sunt gena tua ( gemmarum) ordinibus , collum tuumtorquibus. Pro quibus Graci, T i dqaidQoGv at*yln;\«\s d; T%yyw@*, T^aygXi; <r« u; cqfj.Ksx.oi ; Et Hierony-mus , Quam speciosa salia sunt gena tua tanquam tur-turis, collumtmmßcut monile. Quia ,3 & 3 permuta-jtis, pro O’lira, legerunt 0 * 1113 , & OIllrD proCamina, & Sin ab iisdem sumptum pro turturibus, jcum ibi ordines significet, puta gemmarum, aut clavo-rum aureorum. Quomodo esse reddendum multa'
docent: 1. QuodOHin & O’flln hic sere sunt fynottyma. Porro, quamvis vox DWft alibi in ScripturaUQn extet, tamen ex Arabica lingua est notissima,
jjäta Verbum est fabula consuere, &
«ile ex gemmis confertis, item spina dorß, cujus spon-jdiiia tanquam consuta & conserta sunt. Itaque Ü’lnnGraci oq/uieitii;, & Hieronymus monilia explicant, re-
omnino. 2, Statim sequitur “jS nu?yj 2.17 '1171,
u bi palam est *111 non esse turtures, sed aurei orna-menti genus, nempe torques, aut quid simile. Pro-JUde ibi Hieronymus , JlTur anulos aureas faciemus tibi.
Et Syrus\zX 7 ßi torquem aureum. Et quin
ta editio sytAv fevoiu , ita legendum, non sjhw 1*.Nam $ptA ;, vel <rp,Av , pro torque ab Herodoto,enophonte , Phitarcho, & aliis passim usurpatur. Inymmacho, pro pßpohs , legerim encxeiM-
Nempe unde sptAv, 8 i irlimv, unde!
io
20
I40
s°
00
7o
7tXikIov , sunt sere synonyma. Proinde in Hefycbid7rAwiov est «J 1 ©* d$ki<siqaj s, monilis species. Atque ea»
dem ratio Syri ^Cy^pro torque. Nam ^p^Ver-
bum plicare , 8 i torquere est. At Seniores quorsurr » 1reddunt oyUww^otS ? An pro ' 11/1 legerunt * 1 vs, id|est, imagines i vel ani '111 dici putarunt turturumsimilitudines ex auro factas : quL fuit Aben Ez.rastntenria ? z. Quin 1lN p 6 r thau hic idem est, quod1110 per Teth , qua voce pro jygnmarum ordine passim'utitur Moses; ut Exod. 28 . }3^ 0*1112 nyaiM,
quatuorordinesgemmarum. Item,npl31 N1V2 C31.V-IHNri Ilion , Sardius , topasius , &smaragdus, ordo pri-mus. f. Neque obscurum est, qtiömödö gemmaruntordinibus ornenturgense. Nempe si ex auribus pen-deant, aut si inspergantur mitrarum redimiculis,id est,latis fasciis, qua: per malas producta: mento subliga«bantur. Nam in Sjria mitra muliebre fuit capitis in-tegumentum. Virgiliusm Catalellis,
Copa Syrisca caput Graia redimita mitella »fuvenalisSax.yxai ) ,
Jte, quibus grata eil pi&d lupa barbara mitra.Barbara,\ie&,Syra‘,nam pra:ccflerat,
s am pridem Syrus in Tiberim defluxit OrontesEt linguam, & mores, & cum tibicine chordasObliquas, nec non gentilia tympana fecumVexit , & ad Circum jussas proflare puellas .
De turturum sacrificiis supra diximus. Actumetiam de castitate : & ex Aristotele, lAEliano, & Cie-|*»« 7 /cprobatum turtures nonnisi unum conjugem ad-mittere. Unde natum, quod magno consensu icripse«re posteriores, mortuo conjuge turturem viduampermanere. Quo pertinere volunt bree verba FsaltisPsal.j^.v.ip. Ne tradas caterva (hostium )animamturturis tua, id est, inquiunt, Ecclesiae Israelis , quae et-iam ä te deserta alii Deo non adhaeret. Rabbi Selomoy7 .Y inoeV njnifn now noir p lan hmtü n?n nnnpno nnpmiü »a hy q.v m.v b.Y3 "jia^nnn .yS hreiÄ»
naaSJO vm, turtur fasmina, ex quo obiit mas conjux\ejm,alteri non copulatur. Ita »ec Israel ita: te cumalio\Deo commutarunt, etiamfi ab iis recesseris,sed viduainstar manserunt, Sed nihil opus est eo usque descen-dere. Neque enim id satis certum est , turturem inviduitate alteri non copulari. Quamvis Scriptores,qui id asserunt,
Defendat numerus yjunElatfl umbone phalanges.
At constat saltem turturem vivo conjuge cum alteronon commisceri. Ad quod exemplum Ecclesia si seconformaverit, alios deos nunquam colet; quia Deus,quem colit, semper vivus est. Potuere etiam lsraelita[cum turture conferri; Q*3HM1 ron 'ttlhn Qruo »aSj 1 — livllü» pl L3'aill2 QJYVl, quia turtures viribus in-firma sunt, & diripiuntur, nec diripiunt, & fle Israe-lits. QnxKimcbii conjectura est. Nam&columbaigenus est turtur, & in columbino genere omniumminima. Philosophus Hiß. lib. y. cap. 13 . 'EXdyjfov tirflToesTuv h Tjyjyuv • JUIinimum ex iis turtur esi,Eodem quoque referri queant qua:cunque de colum-ba? simplicitate dicta sunt, cum turtur sit eoIumbLgenus. Mirabere, cur vetertim interpretum, quot-quot extant, nullus turturis meminerit in versione[hujus loci. Nam, pro anima turturis tua, Graci ha-lbem stjyJjjj l^ojucXoynfsivlui eoi, animam confltentemtibi. Quod idem sequuntur Syrus ScsEthiops. Nem-pe Tnn legerunt pro J1W1, Daleth pro Res, quL li-Iterae sunt simillimae. Arabes editi habent
animam, qua te novit. Et unus e manu-scriptis, qui pelles me sunt
animas > qui te sciunt , id est , qui te noverunt.
Quasi