SS

De Turture.

Lib. I.

In ea vocemendum. Tmttir marinm tibia deli-

nitur , non turtur, avis , ut volunt. Cant. i, i oE 3 ’T>n,»o »sunt turtures, ^ordines ( gemma-rum , &c.) ut m eodem verfu OTnn > moniliaquod ex Arabismo probatur. Symmachus cmenAdatus. *nn idem, quod^ Gemmaingenis, ide/?, in mitrarum fasciis. Turtures [sovlyAfMiEcclesia cur turtur Psal.74,19. VeteresproTs 10

legtjfe ,velirm

T Urtur Hebraice ‘VITI thor, dicitur, & Grace rqv-ym. Qusenominl, utut similia, non tamen suntab invicem deducta, sed ovo/cutStroitmxti. Facta nimi-rum ad imitationem cantus tuituris, qui Grace dicitur'ri>virfAO( a Verbo t qflC&v, id est, turturis more gemere.Pollux lib. z. cap. 14. sectione De avium vocibus , Ei-vro/f <P av T^uloVac rqvftv , yoysvf.iv. Sed &

Suida , & Etymologo eü , ^.id-uet^eiv, yoyfvZctv«(nj/UwcAseAftc « 8 %c»|i 5 t^uW , ew« »j as» fatu s Cp-viyfif) -fYtyfug-tzu;,susurrare , murmurare , obscure loqui ,ut&turtur , quia obscuri canit, & cum murmure. UndeClemens libro quinto Stromatm, ToyfofsQ.» rquym,fjAfxdfimc r.a&hAhiAy iyß&isw ejucpAiysoA , cirJru; IstTurtur murmurans , querela ingratam osten-dens maledicentiam , meriio domo expellitur. AliisTpvftv est troXvtpuveiv , H iroXvXofety, multa garrire.Qllia r dui rqiifoVA n vaqotfsiA 'Qn sv.dfxp.Ati nffl 7 toXuXo-ftiisicyv a$py.Xa./Naly{, XaXufequ; rqvfovw ^tSTsg Ha>.S-

Q ., turturem adhibet Proverbtum , in eorumsuggillatio■nem , qui multa garriunt, eos turturtbus loquactores ap-pellans. H$c Eustatbius , in illud Homeri Iliad. i 'versu 31.

fic pnfAoi rqJtyle traqu/Ami aMoAivaWi©',

'Ut ne mihi garriatis ajsidentes aliunde alius. Proverbiimeminere, praeter Parcemiographos , Alexis in Thraso-ne apud Athenäum libro quarto, Menander in Plocio,Demetrius in Stcilia apud JEltanum De animalibus li-bri duodecimi capite duodecimo , & Clemens libro

10

20

quamobflreperagarrulitate. Sed conjectat Dalechafti ■»pius gryllum ita vocari ä soni tri proprietate. Etma-gnus Casaubomss secure praeteriit hunc locum. Quemtamen elfe mendosum tam certum est, quam quod estcertissimum. Et <if vyoviu perperam legi pro nPaycviu,quae una est cicadae species. ArißotelesHifl. lib.y.cap.^O.KaxSokPi rivtg TS( jjSp n.iydxsg ( Tip/ym) «j AcPoV-*t»V jfsixquc TirhyovtA. Unde Plinius 1 . ix.cap.16, Qua canunt vocantur acheta , & qua minores ex iistettigoma. Itaque nihil habet hic locus - quod ad tur-turum garrulitatem possit referri. Qua;, utut sopemolesta, habet tamen aliquid gratum , nempe quodver 8 1 aestatem venisse significat, quia hyeme turturesnon apparent. Unde dicitur Cant. 2, ir. 1 z. fam enimhyems transiit, pluvia pr at ernt, & rec effit. Floresinterra conficiuntur. Tempus cantus advenit , & voxturturisauditaeßinterranoflra. Et serem. 2,n.Tur-tur & hirundo , Qr gras observarunt tempus adventusfui. Turtur enim est avis migratoria. AnflotelesHiß. lib. 8. cap 3. §at Si [Bp Sv , )(fi) dQg-iqddei tpalvov-Tttf tfuydv 3 t d-iqvsc,' r yS%etjuuv(& dipavifrAf.Palumbus er columba fimper apparent: fidturtur a fla-te tantum. Nam hyeme non conflucitur. Et libri o-ctavi capite duodecimo, de palumbo id iplum negansquod hic affirmaverat, solas columbas jugiter manerescribit. Verba sunt, Ji ^ a/ (fdpajj , ^ */

TTiheitdv,, X) a yeifaafsal, djyikicPovi;, L, djrqvywH, <*1/\ dk.i’siqcd itufd/Aviscrnr Discedunt autem & palum-bi, & Uvia, (phirundines , qt turtures, neque (hic)hyemant , sed columba manent. Et capite decimosexto docet hoc turturis maxime este proprium, uthyeme lateat, <twA« yS, inquit, niXuqyk , %kot\v$@* 1 rquyeov , i(sj noqvP@-. fflv jj yt t qvytof0/1/.0X0yn/uivui; fsd.Xtg’A ord/lm. ddeie yb', eivreiv,XtytToq rqvywA ideiv dda/sS yeifjidv<&' Nam & cl 'conialatet, & merula, & turtur, & alauda. Seddeturture maxime omnium conflat: nemo enim, propedixerim, turturem per hyemem ujjnam vidfjse memo-ratur. Varro etiam Ruflic, lib. 3. cap. 5. Turdi quot-primo Stromatm. Quo pertinet, quod de garrulis 40 annis in Italiam trans mare advolant circiter aqutno'

.• i- 1 1 . m. £Hum Autumnale, & eodem revolant ad aquinobUuM

vernum. St alio tempore turtures ac coturnices imma-

30

mulierculis habetur in Theocriti Syracuflis1’qvsone asMVAitriuvTi ttXddoisdoisoq «VettSt,

TJt turtures obtundunt ad omnia os diducentes. Nec pla-cet quod vir magnus pro cw«/«DmlegivultdxNta-Qio, id est, e a: infula Sicilia, N «Jue @-, ait, sic ut Nci-«■©c, Dorum, & Siculorum est, qui ita vocabant suamSiciliam. Poeta igitur urbanissime tbc SuesZfl&t,, &ore lato omnia pronuntiantes, rquyirAs c« N miQiovocat. Hcec , inquam , conjectura non placet:quia nihil opus est quidquam mutare, cum ex receptalectione sensus emergat commodissimus ? e 'xuvaioivc [t aures obtundere , ut 'bimv.vtiiuv. Pollux, Ä7tBy.vatm u «Jiet, xItttuv rd uTgt, Insuavitate, seu ineptus suis, 'Scm-r.vaim, idesb, aures obtundens. Quod (cripsit Demofihenes contra Midiam pag .3 62 .A 'itomal^ ■flsAnJictfimis3tj dvaioijwAa. zaT hat^lw tLui i.xy.AiunctVTtWT&XifteV’ Ob-tundit enim ineptiis , er fioltd.it at e sua, in flngulis con-cionibus eadem subinde mculcansflxi. igitur de loquacu-lis dictum, Tqufovtc cwtmmOVri, Dorice pro csczvaisHm ,Turtures (seu turturum inflar) loquacitate sud auresobtundunt. Est in Proverbiis apud Suidam Tqvttva 4*A-A«r, Turtiinm caneresfki 'rftsipswAo; mparlovTm, de iis,qui rem aliquam perperam agunt, quia turturis vox estprorsus incondita. Atque eo fortasse pertinet,quod abHebrxis , & a Chald&is NinVlTEf nominatur, &

Arabice etiam , tanquam a cymbalo facto no

mine , quia vocem habet tinnulam , & obstreperam.QuinssiGtf/wmxredimpjob id ipsum cum turture con-fertur cicada: species cercope inhisAthenailib.if..cap.^.’E$~ics' ji KiqHuiTn ffiovo/uoisvrbrlifi,}^Tqvfavia' Cercopeau-\temeftanimal cicada cr turturi simile. Ad qu se verbalsic ille habet, Non alia re cercope turturi flmilis eB ,|

ni numero. Et Cicero , De Fimb. libro fecundo, Tur-tures cursu er peregrinatione Utantur, Et Gregfrms Nyflenm in Cant. Homil. 5. eV ySA» x e '‘P at ‘‘Cpivyij « avcPw, vuqzAtixiXisw, 'SncfsNaq t«; xaXiaCm rquydr Hyeme enim fugit luscinia, torpet hirun-do, a nido peregrinatur turtur. Sunt tamen, qui tLir 'turem putant non tam abire, quam occultari PlimM*fo libri decimi capite vigesimo quarto, Verius turturoccultatur,pennasque amittit. Alii vere perperam le-gunt. Neque enim turtur vere occultatur, sed hye-me. Quin ipse Arifloteles ubi lupra capite duodeci-mo turtures nonnullos remanere ct> lt/»A/a»?nondiffitetur, (ant.t,, io. sponsa: dicitur in Graea vci -CioaetTlooqatd&nQvoiAylniCiid; Tqvycv @-; -

gata , Quam speciosa sabla sunt gena tua tanquam tur-turis ? Ad quem locum multa habent de castitate tui-turis, & sede pudoris in genis GraciDoStores, Ortgt-60 nes, Gregor tus Ny(fenus, Philo Carpathius, Theodore- ^tus, ii Romani , Juflus Orgelitamu, Gregarius MaguQyPeda, Aponius , Per nardus, atque alii magni no« 11nis viri. Sed omnia prseter rem, quod illorum pacedixerim. Neque enim ibi agitur de turture, qu* on°muyong, iieti, genas, aut malas non habeat, quis eredat sponsie genas cum turturis genis conseri i?cqvig (inquit Philosophus Departib. animal. hbi°cap. 16.) avti oiAyovm i%e* T0 z- a Xs/j.tvov pvxx®*pP r .malisid habet , quod roflrum vocant. Frustra v7 odium objeceris reliquas aves invitai e ad genas ^ a ^f radas in morte psittaci fui Amorum libri fecundisexta,

Ite, pia volucres, &, plangite peitorapennis,

Etrigido teneras ungue notate genas. fise