374 Inquisitio Physica in Causam( 9 P* p 4 - p 3 -r 5 ). Ex hic igitur formuli sequitur, si Lunae declina-tio sit nulla seu o , tum nullum omnino aestum in M observari de-bere. Quod si autem Luna habeat borealem, tum ad transitum Lunae per

meridianum superiorem aquam attolli ad spatium = (9 P 1 p+p 3 — r } J;

at dum Luna in alterutro circulo horario sexto versetur, tum aquam adlibellam naturalem fore constitutam; Luna autem infra horizontem admeridianum appellente, aquam infra libellam depressum iri per spa_

tium = (9 P z p J rp i ~ rl ) I contrarium denique fore testum, si

Luua habeat declinationem australem. In tali igitur Maris tractu quotidiesemel tantum aqua affluet, semelque refluet, si quidem Luna habeat de-clinationem; nam si Luna aequatorem occupat, aestus omnino erit nul-lus.

§. 130. Ex hoc casu aptifflnse explicari posse videtur Phaenomenonillud aestus singularis, qui in portu Tunquini ad Batshain observatur, ubiomnino ut in praesente casu dum Luna in aequatore versatur, Mare nullumtestum sentit, at dum Luna removetur ab aequatore vel versus boream velversus austrum, quotidie aqua semel tantum affluit semelque refluit, pror-sus ut calculus monstravit; scilicet si Lunae declinatio suerit borealis, aquaversus Lunte occasum, hoc est post transitum Lunte per meridianum su-per horizonte, affluit, versus ortum verd defluit, quae retardatio ab iner-tiä aquae & motu ad littora provenire intelligitur ut supra. Contra verosi Lunte declinatio sit australis, aqua deprimitur Lunä ad occasum incli-nante , Luna autem oriente, attollitur: quae Phaenomena apprime conve-niunt cum casu modo exposito. Est praeterea elevatio poli Tunquini 20°jo', borealis, atque Mare utrinque cum peninsulis tum insulis ab utro-que Oceano Pacifico & Indico fere prorsus separatur , saltem ut liberacommunidatio non adsit: praeterea hic idem Maris tractus, qui versusboream ad littora regni Tunquini terminatur extenditur ultra tequatoremad gradus circiter q-j , cujus latitudinis sinus circiter duplo major est ,quam sinus latitudinis borealis 20°, 51': Quocirca ex his circumstantiisper nostram Theoriam eadem ipse singularia Phaenomena aestus Maris ob-servari debent, quae actu observantur : atque hoc modo si ullum adhucdubium circa nostram theoriam reliquum suisset, id resolutione hujus mi-rabilis Phaenomeni funditus sublatum iri confidimus.

FINIS l Fari. TOMI III.

1