338 LIBER SEPTIMUS, Sect. II.

obserratum tenere audio ; neque quisquam j ne, uti pie credere licet, impertita eidem, vis-

sub poena capitis inde quicquam eximerepotest, nisi quibus ex officio ia incumbit, uteffodiant, atque in trochiscos formatam sigil-lo Bast® , Vezirii aut etiam Imperatoris Sigil-lo muniant : ut proinde multi dubitent, num' hujusmodi Sigillata terra eadem cum veteriilla Lemnia fit; Ego sane si non omninö ean-dem , saltem non disparata: natura: este, exeffectibus ejus cognoscitur,cum & rubro co-lore non secus ac vetus illa splendeat; vete-rem etiam inde rubricam vocabant, & san-guine capras tinctam, quam tamen tanquamFabulam vulgi ridet Galenus ; sed nativa suarubedine constare multis probat, qua & mo-Viresterr* der ni temporis terra sigillata constat : ViresLemmse. z^dicE in ea hodie easdem, quae in veteri:Siquidem contra lethalia venena egregii an-tidoti vires habet, cum vino pota; venena in-trosiimpta, vomitione pellit, lethalibus fer-pentum ictibus morsibusque medetur : Sedde hujus viribus usuque medico vide Diofcori-' dem , Plinium, Galenum , Matthiolum aliosque.Cardanus arte fieri poste terram sigillatam si-millimis virtutibus praeditam alserit, si quiscommunem argillam in pollinem redactamaqua seordii, in qua juniperi semina incoctasint,sub igne St in trochiscos aptet: Misit nonita pridem ad me ex Helvetia ubi effoditur,Chrißophorm Schoren , territorii Lucernenfispraefectus tertam Lemniae similem, quam ve-ram & ä priscis descriptam este putat; cujus

ob virium praestantiam quendam concivem

ad centenos annos vitam traduxisse scribit.Sed ad alia.

Terra Armenia , quem bolum Armenumquoque dicunt’, id est glebam ex Armenia al-latam , quae tametsi speciem lapidis exhibeat,admodum tamen mollis est 8c friabilis; &quiavalidissime siccat, ideo juxta citatorum Medi-corum sententiam, tormina, colicam dysen-teriam, haemorrhaeam, rheumata, phtisin cu-rat ; pestilentibus morbis, ulceribusque pul-monis,asthmatique mirum in modum confert:Venenis praeterea erodentibus uti canthari-dum, putrefacientibusque leporis marini nontam siccitate tenuitateque , quam specificaquadam virtute & qualitate salutifera reme-dio est ; sed cum tam multiplici mercatorumimpostura dicta terra depravari postit , dili-genter attendendum est, quomodo falsa avera, quibusque signis distinguenda sit; dequibus consule pharmacopseos. .

Terra Melitensis iisdem prorses facultati-bus pollet, quibus praecedentes, & effoditurex certis plagis Infui® Melitensis ad mare,non remotis ä civitate veteri, & ad cryptamS. Pauli , ex qua ego ipse manibus meis nonexiguaM copiam una cum gloffipetris erui,dequibus anipliffime suo loco: Hfec terra candi-dissima est , variis Sanctorum figuris signa-tur,magna in morbis quibuseunque venenosaqualitate insectis, profligandis non tam natu-rali, quam Divi Pauli privilegio & benedictio-

Bolus Ar-meniis, e-. j usqueVires.

Vari* V

oi-9'

y

TerraS. Pauliin InsulaMelitensi.

tute poliet,

Sunt & ali® terrarum species, v. g. Ochra,Rubrica, Sile, Eretria, Chia, Selenusia,Cim°- oe*lia, pignitis. Melia ampelitis, pulvis puteola-nus, Creta, argilla, Lutum Apuli®, M^ttmPorcellana, Majorica, Tripolitana, Sc ino u *meras ali®, quarum singul® a locis plerum-que, in quibus eruuntur, nomen sortit® sect'

Ochra ä fostbribus Sile dicta, est terra sei-silis fulna, auripigmento haud absimilis, nunc uluteo seu subflavo colore o^pa, Gr®cis di$ 3j& pigmentis adnumeratur , estque nativa SCfactitia : Illa non solum in metallicis, sed &in propriis venis reperitur, pr®sertim in ® risplumbique fodinis, cujusmodi in compse sl 'bus Europ® locis, potissimum in German' 3 ^effoditur. H®c scilicet ochra variis modis se- ^Primd plumbum in ampullam vitream oblofl-gam conjicitur , fornacique imposit® ig flissubjicitur, atque tam diu coquitur , donecochr® colorem traxerit, qua pictores ut pse'rimum utuntur. In Germania sic eam fi erlobservavi.- plumbum exurunt, macerantque, jdeinde iterum exurunt & macerant , SchQ ccontinuato repetitoque labore, donec in co-lorem illum pigmentis aptum, quem deside-rant, inveniant. Eit quoque ex rubrica in ,lis novis luto circumlitis,tanto ubique melf 0 'ris not® , quanto in caminis diutius arse slt 'Videntur autem h® du® terr® Ochra SC R u 'brica reciproca quadam conversione in sevicem transmutari : Siquidem ex oehra nn 3sit rubrica faltilis, qua fabri in designandis Vsneis utuntur, chord®, qu® istiusmodi rubr>-ca imbuitur , vibratione tabulistrabibusq^fligneis impacta. Verüm cum Ochra in rusej'cam vertatur vehementis ope caloris, nondeo, quomodö ex rubrica in minus intense 113colorem retroverti postit; Quare puram p' a 'tam oculorum illusionem este puto, quoex rubrica ochram coquunt, colorum dise aritate decipiuntur. ^

Pulvis paretonius,quis vere & proprie uLrit olim, uti Plinius & Vitruvius inter se^crepant, ita in hunc usque diern,qu®naM }?cies fuerit, ignoratur: hoc scitur, ä pict° sl ^maxime usitatam fuisse, ex iEgypto SC &

Insula allatam. .

De pulvere Puteolano aquis immer] 0descente, in sequenti Sectione uberius dse e ^

Jam ad alias species terrarum descrse ePprogrediamur.

Terr a Agricultura utiles aut inutili'

Novem reperiuntur terrarum specie 5 f,■ e<gricolis observat®, qu® postea rnnltipse^ifcierum differentia subdividuntur, ant ^i. Pinguis aut macra. Prior natura ^. 0 )js n-

cünda, ab , o-

nice desidet 3 , . 0 -mnibus seng 1ducendis 3 P £modice.

4

’llt Sta

ijv

s iL^n

SN

«o

S'

H;“-

I