Buch 
Athanasii Kircheri ... Mundus subterraneus : in XII libros digestus
Entstehung
Seite
339
JPEG-Download
 

HYLOClNESIS GLOBI TERRESTRIS.

I-Pinguis &

4 -

p lnguk &ffiffa.

S'Wtera&.

6 .

2. CMacra. Macra contra, uti con-

trariis qualitatibuspollet,sic vel prodest.Pinguis & f rara,tum obbonitatem,tum quiafacile arabilis est, A-gricolis cumprimisgrata.

Hasc etiamsi ex unaparte pinguedine suafructum promittat,ex altera tamen cul-ta difficilis, & mino-ris desiderii est.

Haec ob lapidosas gle-bas, praeter Ipinas &tribulos nil adeb a-liud promittit luiscultoribus.

Ex seminum generesiliginem Sthordeummaxime amat, ex le-guminibus fabam,li-num,* cicer, canna-j, bim.

mediocriter. Lupina & avenas a-n mat, frugibüs pin-guioris succi feren-dis inidonea.

Rapas, raphanos, ave-nam amat.

Omnibus & frugibus& leguminibus fe-. rendis peridonea,

aut ^ Ue terrarum species aut dulces sunt,l 0re ^ ar ®, acres aut austera;; aut quoad co-Unt nigrae, aut alba;, stavL aut rubrae,Uj . aut cinereae, ex quibus signis Agricolaeillf 11 ^ e conjiciunt, quamnam plantam cu-*y Vls tandem generis cumprimis appetant t, verö metallicis succis miscellilque in>^ cum radices herbarum exedant, & cor-onem inducant, ab Agricolis repudian-f e - Arenosae vero & glareis sabulisque re-^^»'ttilpinis & tribulis proferendis suntV> ita quoque ab Agricolis ut pluri-

^ 4 ^ 4 t tanc l Uam inutiles repudiantur.

deui^ e ex ^ilce patet, cur triticum aut lior-. si °nnullis terris consitum, in siligi-üN >n' tu t . n . ln aliis in avenam quoque converta-frn n , atl ° in promptu est,cum enim haec duoati Qn nta pinguissimum solum appetant, fitÜt ^et a ip ac ^ ento & sterili agro , succis etiamtisici 1ClS re ^ erto ^ humorem - quo indigent,non teperiant, ac proinde ea äSt : Ua bonitate, nutrimento deficiente,d e . Cl Us acredine succi consumptis semi-V generante deficere necessie est. Quae-fit a a *~ ro terra singulis rebus ferendis aptac °&uns 1C °' £ ex herbis ibidem exorientibus^.hifceregulisusi:

i>1 a S ersnilpiam lua Iponte herbas^tram k. ' r t i sas ntnaras, & macilentas, dices

Ejusdem proprietatis esse.

33 9

spßti mediocriter.S» linguis mediocriter.

Secundo. Si juncis, arundine, cypero, si-milibulque abundare repereris, uliginosamterram dicunt, humido abundanti lernen suf-focantem.

Tertio. Si rhamnos, palivros & spinosamlobolem producat, dices esse cultu difficilli-mam , utpote quae rastra & vomeres ingenti-bus glebis oneret; casteroquitt frugibus fe-rendis non inidonea. Virgilius sane in Georgi-cis , terrarum qualitates apprime describit,quas hic apponere Lectori gratum me factu-rum existimavi. Et de temperamentis qui-dem terrarum ita scribit z . Georg.

Nec vero terra ferre omnes omnia, soff uni'.Fluminibussalices, crafiifique paludibus AlniNascuntur ; fieriles faxofis montibm Orni ,

Litt ora my stetis latifiima ; denique apertosBacchus amat colles, Aquilonem & frigora Taxi ,Nie segetes, illic veniunt felicius uva,c .Arborei foetus alibi, atque inuffa virescuntGramina.

De signis Terrae macrae & pinguis, rarae Scdensae, salsa; & amarae, humidae, gravis, levis,ita canit :

Difficiles primo terra, collefque maligniTenuis ubi argilla ejr dumosis calculus arvisPalladia gaudent ßlvd vivacia oliva ,

Indicio est tractufur gens oleafler eodemPlurimus, &ftrati baccis fylveflribus agri

K>it qua pinguis humus dulcique uligine lata,Quique frequens herbis & fertilis ubere campus ,frualem sepe cava montis convalle solemusDispicere; huc summis rapiuntur rupibus amnesFelicemq ; trahunt limum, quique editus Aufiro %Ft filicem curvis invisam pascit aratris.

De notis terrae nigrae & sterilis ita canit:Nigra fere & presso pinguis sub vomere, terraFt cui putre solum (namque hoc imitamur aran-do)

Optimafrumentis.

Nam jejuna quidem clivofi glabea ruris,

Vix humiles apibus cafias roremque minifirant,Ft tophis scaber & nigris exesa chelydrisCreta.

Jfiua tamen exhalat nebulam fumofque volucresFt bibit humorem & cum vult, ex fe ipsa remit*

tity

Jjuaque suo viridi femper fe gramine vestit .Nec scabie & f als d ladit rubigme ferrumilla tibi latos intexat vitibus ulmosilla ferax olea est, illam experiere colendo ,

Ft facilem pecori fr patientem vomeris unciTalem dives arat Capua (fr vicina VafevoOra jugo.

De terra spissa & rara sic canit z. I. Georg.'Nunc quo quamque modopoßis dignoscere,dicam-,Rarafit, an supra morem fit densa, requiras :Altera frumentis quoniam, favet,altera Baccho ;Densa magis Cereri, rarifiima quaque Lyao ,Ante locum capies oculis, alteque jubebisIn solido puteum demitti, omnemque reponesRursus humum , (fr pedibus summas aquabis a-renas .

Si deerunt , rarum ; pecorique & vitibus almis

V v a Aptius