Imperatorem Carolum V.neficia mutuo beneficijs aequarent, nihil proprij cuiquam esset, quemadmodum& aer coelum, ita terra& aqua omnibus communia essent, non honoribus, non di-uitijs inhiarent, cum quisque suis& admodum paucis contentus in rure sub dioaut saltem umbrosa sub arbore, humiliuecasa cum consorte una uel' pluribus, cumH.dulcib. natis securus& penè ociosus age-ret, congestis agrorum fructibus, peco-rúmque lacte uesceretur, aquam potaret,uestimentum ex arborum corticibus la-4.tisque folijs primùm, deinde ex inconcin-Cnatis animalium pellibus sibi consueret,Deinnullis obseptus moenibus, nullis fossis, li-deb.ber uagansque inter libera uagantiaque peco0J.ra, ubicumque nox, deprehenderat resideret,L'unterreurnon latronee, non sures ullos metueret, laetus prorsusque ignarus eorum omniumesset, de quibus Lucretius:Sed memora atque cauos montes syluasque colebantEt frutices inter condebant equalida membra.His contraria postea adolescente mundo ex uarijs surcordibus mortalium studijs,uoluntatibus, aemulationibusBubsequuta sunt, quando propter fructuum absque cultura nascentiumillef cientiam, aliarumque rerum defectum, bestiarum, hominumque ex-ternorum in primis crebram incursionem grassantemque uiolentiam, congregatihominum coetus, eam peruagandi nocendique libertatem communibus auxilijs prohi-bituri, sibi certos terrae limites, certos agros uendicauere, in quibus coadunatis tugurijs populatim habitare coepere, se muris ac fossis praemunire, legesque sibi&magistratus ut pacatè& ipsi inter se uiuerent, eligere. Iam non ex rure non ex pe-core solum, sed uarijs inuentis artificijs uarijsque laboribus uitae emolumenta quae­ Hommines haecmaniores fiuntrere per mare colligatis ratibus quàm longissimè departandi primum colonias gra-tia, deinde mercandi, irre: iunctis equis curribus uti, cultius molliusque uestiri, huma-nius loqui, pacatius conuersari, splendidius uesci, magnificentius aedificare, peromnia iam mitiores, cultiores, prudentioresque esse, agnatam barbariem ferita-temque sponte sua exuentes, à mutua caede, ab humanarum carnium esu, à rapinis, à publico& indifferenti matrum filiarumque congressu, talibúsque multis abstinue-re. Rationi& uiribus iam innitentes, terram quae tota tunc opacis syluis nocen-tibusque bestijs& spagnantibus undis, humano incolatui inconueniens deser-ta, horrida, omninóque inculta& infrequens iacebat, industria& labore à saxorumren salobris, ab arborum truncis, à superfluis undis expurgauere, planauere& totamfoecundam spectabilemque fecere, uarijs leguminum& frumentorum, arborum&uitium generibus terram proscissam& uaria diligentique cultura praeparatam, ma-gno animo conseuere, obseruato cuiusque soli ingenio& natura: qua industria fa-ctum est, ut arua, consiti arboribus horti, uestiti colles uitibus, abunde responderintcolonorum uotis, qui grauate prius glandes syluestriaque poma dedere, ualles ir-riguis pratis hortisque amoenissimis decorauere, summitate montium syluis relicta,adeò omne solum fructificationi assignauere, ut quod lignationi pabulationiquesatisfaceret,