Buch 
Cosmographiae universalis Lib. VI. in quibus, iuxta certioris fidei scriptorum traditionem describuntur, Omniu[m] habitabilis orbis partiu[m] situs ... Omnium gentium mores, leges, religio, res gestae, mutationes ... / autore Sebast. Munstero
Entstehung
Seite
13
JPEG-Download
 

uersalis Liber I.13fuit Abraham ex Cetura& expugnauit Libyam, deuictisque hostibus conseditibi. Alij ue huius nominis aliam afferunt rationem, nempe quòd ea regio sit sine frigore, ut sit aepriuatiua litera, φρίκη uerò horror frigoris. Sed non est disputandum de uocabulis quan-do dere ipsa constat. Iam itaque ut terrae& partium eius dispositionem memoria teneas, intuere tabulam seu typum mundi uniuersalem,& aduerte primò Europam ipsam in quaversamur, quae ab Africa separatur per mare Mediterraneum,& ex parte quoque ab Asia.Nam mare illud reflectitur in septentrionem, ubi alia& alia sortitur nomina, in extre-mitate scilicet aquisonari, Pontus dictus Euxinus, ubi& insignis ille fluuius Tanais inipsum labitur, separatque in plaga orientis Asiam ab Europa. Hic tu ipse facile colligerepotes, si Pontus Euxinus pertingeret usque ad mare septentrionale, Europa iam insulaesset, undique mari circumscripta. Deinde uides quoque Europam reliquis partibus minorem Europa.esse, si spectes magnitudines trium partium, at non est propterea illis inferior in omniumrerum affluentia, quum ob naturalem temperiem habeat excellentem fertilitatem, cle-mentiorique fruatur coelo ad proferendum frumentum, uinum,& arborum fructus. Nul Europe ferla ferè habet deserta loca, ubique terra culturae apta, omnia loca pulchris ciuitatibus, arci­ tilitas.bus, oppidis& castellis decorata, hominesque in hac terrae parte nati& educati, Africae&Asiae indigenis multo robustiores inueniuntur. In quot deinde priuatas regiones haec Eropa distribuatur, infra ostendam: Caeterum quomodo Africa a reliquis partibus sequ-stretur, poteris quoque in uniuersali mundi typo deprehendere. Cingitur enim mari uque ad orientalem plagam, ubi mare Rubrum ipsam dispescit ab Asia.Quid per circulos& lineas in regionum tabulis significetur, praesertim in tabula generalis descri-ptionis mundi:& primùm explicabitur circulus meridianus,Cap. XVIII.Vemadmodum coelum per suos circulos maiores, obliquè uel rectè sese intersecartes,(quorum quidam traesuntur à polo in polum, ut sunt meridiani, alij uerò ab occidente transeunt in orientem,) diuitur in 360 gradus, ita in terrae diuisione utimuquoque hac portione, ob id potissimum quod terra in centro mundi collocari de-Eprehensum sit,& neutronsum inclinari inueniatur. Per duos polos intellige in Polimundi,coelo duo nuncta ex opposito collocata, in quibus coelum singulis 24 horis semel reuol Axis.uitur. Et hîc oportet te imaginari lineam, aut si mauis stilum aliquem ferreum, qui tranbeat àpolo in polum,& is utique pertransibit centrum terrae,& in superficie terra suo ingressu&egressu deuorabit duo puncta, quae polis coeli recte supportur, uocabuntur quod poli terrae,unus est in septentrione& alius in austro. Per hos duospolos trahuntur multae lineae circulares, ut figura adie-cta ostendit,(habes& in typo mundi uniuersali huiuscemodi figurationem)& lineae uocantur meridiani, ob id Circuli me-quòd omnes ciuitates& regiones quę sub uno locantur ridiani.circulo meridiano, quantumlibet latitudine distent, hocest, una teneat situm in aquilone& alia in meridie, habenttamen simul& semel meridiem, habent etiam eadem horaeclypses, coniunctiones& oppositiones luminarium.Quod ut recte intelligas, inspice generalem mundi t'pum,& elige tibi certum aliquem circulum meridianum: sitautem 30 aut 40 non refert,& eius tractum aduerte ab Europa per mare in Africam,& omnes quas uideris ei oppositas ciuitates, habebunt unum meridiem, hoc est, in eo tepo-ris momento quando hic Basileae est meridies, simul habebunt meridiem omnes aliae ciuitares quę sunt sub meridiano Basiliensi, etiam si mille miliaribus distent à Basilea uersus meridiem aut septentrionem. Itaque cum Basiliensibus simul me-ridiem habent Argentinenses, Spirenses, Monasterienses in Vuestphalia, Groningenses inFrisia, si ieris ad aquillonem: sin meridiem respexeris, communicabunt nobiscum in meridie&media nocte incolae Pedemontis, Sardiniae, Numidiae& Zfricae minoris. Quado autemCiuitates l�giciuitates locantur sub duob. diuersis circulis meridianis, habitatores earum non simul habent tudine diffe-meridiem, sed unius meridies anticipatur& alterius tardior erit, iuxta quod circuli illi multam àrentes.se dissident. Pro exemplo intuere alteram generalem tabulam, quę est Ptolemaica, in qua Germaniam reperies sitam in Europa inter trigesimum& quadragesimum circulum meridianum: at Sy-riam