liber II.161pararint Cypri regnG, quibus& boni quique subscribunt uiri, sed mortuo patre& posthu-mo senatus adoptionis& haereditatis iure successerit in regnum.Forum Iulii& Aquileia.Form Julij, uulgo Erioli, uel, la patria de Frioli, Germanicè uerò Friaul, nec prouin-cia est nec magna admodum Italiae pars, circiter quinquaginta miliarijs Italicis longa,& lata totidem, ager alioqui tum amoenus tum fertilis: oppidulis, ciuitatibus&pagis refertus, comitibus& priuatis dominis pro maiori parte subiectus Rempu-blicam tamen Venetam agnoscunt omnes.DeHuius metropolis Vtinum est, praeclarissiVtinum retro-ma& ampla satis ciuitas, ad quam praefectusbepolis.à Venetis mittitur, qui Locumtenens uul-degò appellatur, ad quem ceu principem diffici-N.lia omnia deferuntur, licet multi merum isticde Vousdominium in suis oppidulis obtineant, quietiam inter patricios Venetos recensentur.Aquileia urbs, Carnorum metropolis, ho-A/T 4 AAquileia.11/4.die uerò in Foro Iulio non longé a mari A-driatico posita, olim potentissima claruit: iamHG.O.R.B.D.uix inuenias uestigia ciuitatis, nec tot ha-1770bet domos, ut pagus appellari possit. Insi-P.bijgne nihil habet, praeter antiquum& ruinosum templum, cuius Canonici propter coeliVB. E.intemperiem& adiacentes paludes, uix pertrimestre tempus uisitare possunt. Patriar-Patriarchaischatus titulo insignita est,& paret patriarchae cum plurimis alijs Foroiulij oppidis. IamPatricius Venetus, qui Cardinalis Grimanus appellatur, hac dignitate ornatus& ditionesuctus est. Fuit hic locus olim Romanorum colonia, atque ad eum flumine aduerso onera-rijs nauigatur, per Natisonem fluuium nauibus. Leguntur passim multa de hac Aqui-ceia in historijs. De Foroiulio sic scriptum inuenio. Rex Auarum quem Cananumvocant, cum maxima parte copiarum Forumiulium obsedit, maiore conatu quam specounitissime urbis potiundae. Coeperat urbs haec iam inde Aquileiae excidio, totius regionis tanquam arx& caputhaberi, sedebatque ad Natisonem fluuium. Tomilda uerò uxorCisulphi(quem rex Cananus occiderat) tenebat urbem moenibus& praesidio munitam,schendebatque eam ualide aduersus omnes Auarum conatus. Sed quod uis nulla potuit, mu-cibris intemperies urbem, alioqui munitissimam, hostibus patefecit. Tomilda enim re-gens fortè intuita moenibus obequitantem, forma& aetate florentem, eius amore capta,ositqui cum eo urbis proditionem pacisceretur, si se in matrimonium reciperet. Accepit Mulier prodiidarbarus conditionem, uictoriae cupidus, fideque in id quod promittebatur data& accepTurbem.Nomildae opera in urbem admittitur. Hic rex ne fidem falleret, nocte una Tomildamsouge habuit, inde effrenatam mulieris libidinem duodecim robustissimis militibussubiecit, qui per ludibrium& dedecus eam assiduis expressibus explerent. Postremomulierem wiserabiliter uexatam palo affixit, ut omnibus sui sexus documento esset, ne lioidinem rationi anteponerent, uoluptatem utili& honesto, simul ut omnes scirent, perfidiamne apud eum quidem, cui gratificari se putet, tutam esse ouortere. Oppidum inde di-reptum est, haustumque quicquid opum Heruli, Gothi, nouissimeque Longobardi, extotaCisalpina Gallia per annos 150& amplius unum in locum congesserant. Multitudine in-de extra urbem educta, in Longobardorum inuidiam incendio consumptum est ac soloaequatum. Fuit annus, quo horumiulium est ita excisum, ducentesimus ferè ab eo, quoAquileia ab Hunis Attilae ductu diruta est. Quam Auarum rex prouinciam Foroiulien porumuliumsem hostiliter adoriretur, Gifulphus dux regionis cum exercitu haud contemptibili fit excisunthosti obuius, committitur atrox prælium, sitque ea pugna tandem Longobardis funesta, qui& duce in acie amisso, ad internitionem omnes sunt caesi.Mediolanensis