Buch 
Cosmographiae universalis Lib. VI. in quibus, iuxta certioris fidei scriptorum traditionem describuntur, Omniu[m] habitabilis orbis partiu[m] situs ... Omnium gentium mores, leges, religio, res gestae, mutationes ... / autore Sebast. Munstero
Entstehung
Seite
786
JPEG-Download
 

De Germania786uoluntariè passi sunt se Teutonicorum religioni uniri. Sic quodrunt fratres Teutonici ex Prussia in Liuoniam,& prolata ditionit,etiam illam suscepere prouinciam defendendam.Gdanum uulgo Dantz,Vous en avezPrussiae insigne emporium.Danum, quod uocant Dantiscum, uocabulo abutentes, etTurbs Prussiae insignis,& nostro tempore magnum mercamrum emporium, quod tamen ante paucos annos oppicilEerat abiectum. Nam unica concilij domus tum ex lapia-latericia stabat ad forum,& reliquae cannis palustribus&mo horruerunt, rusticam testantes antiquitatem. Ab illis exordijsletra unum seculum in id roboris urbs conluit, ut eiectis dominisfratribus Teutonicis, regem Poloniae, cui etiam nunc parent, inuerint, id quod acerrimum bellum excitauit inter ordinem Teutonicum& reliquas urbes,tus urbis exemplum sequi capientes. Imminebat Gdanensibus commendator de Elbingauir bello industrius, qui multis stratagematibus hostes fefellit& superauit. Hic obaerauitnem, qui ingressus Gdanum diceret: Si finem bello quaeritis, ecce commendator de Elbingparua manu uicino loco conspectus est. Ciues sparsim egressi in hostem, excipiuntur praatio-duntur& capiuntur magno numero.Liuonia.Egio ista à Prussis, Lituanis& Russis circumsessa, urgetur ad mare. In ea non lprouincia coangustatae sunt multarum gentium linguae: quae linguarum peri-uarietas monstrat omnem illam gentem inciuilem fuisse& barbaram. AlioquiCuitae communio aut rerum pacem belloque gestarum extitisset societas, una in om-varietas linlingua& sermocinatio ualuisset, aut saltem non tanta uarietate loquerentur:guaruin LiLiuones, Estones, Letti, Curoni nihil habent in lingua commune. Illae enim quatuoruonia.niam tenent lingure per rura. Nam arces& oppida tota sunt Saxonica. Diu Liuonia inpermansit. Si quidem sub Friderico Imp. primo primum credidit, per occasionem mercatoraqui adierant, sacerdotesque inuexerant. Lanta tum suisse simplicitate ferunt gentem, ntex-so melle caeram uelut purgamenta exportarint edibus. Fecit precium illi nostratum diliquod illi primum à nostris mirantes acceperunt, nunc uero comperta rei aestimatione, caramMemardus dunt. Meinardus uir religiosus terram cum mercatoribus de Lubeco nauigans adijt, pauprimus episacompletum 1200, à Christo annum, casam extruxit, in qua mansircum famulo, linguam gecopus.magno labore perdidicit,& paulatim instruxit diuina religione, quos potuit. Rebus mideo prosperatis basilicam erexit. Consecratus inde à Bremensi archiepiscopo in Liioniepiscopum, rem auxit ecclesiasticam. Successit illi Bertoldus quidam Cisterciensium aqui contra irruentes fidei hostes unà cum peregrinis miliribus qui deuotionis gratia acconuenerant, pugnare constituit, seque armauit in perfidos. Et quum ad pugnam uentum esseequo infreni prouectus in medios barbaros confoditur. Interim adaucta multorum fidelitdeuotione, multi se spontaneos in sacram militiam deuouerunt, nouo quod religionis habiuento, se Gladiferos fratres appellauere. Sed cum rebus satisfacere non posse uiderent, sincerentque hostes foris& intus, se magno Teutonicorum ordini per Prussiam coniunxeruntEnsiferifraAlbertus tertius Liuoniensis episcopus, qui rem Christianam in ea prouincia adauxit ueh-tres.ter. Ipse primus cinxit muro Rigam ciuitatem& ecclesiam ibi erexit. Vualdemarus rex D-eius nominis secundus, à mari Estoniam impugnauit, Reualiam extruxit& inuentum ibipulum iussit baptisari, sacerdotes induxit& ecclesiam illam archiepiscopo Daniel LunRigensis aradensi subiecit. Postea rigensis episcopus ordinatione Romani ponti-chiepiscopusficis factus archiepiscopus, habuit ad dextram Curonen-sem, à sinistris Tarbatensem& à mari Osilien.sem ecclesiam. Hi sunt episcopatushodie in terra illa.