Buch 
Fabrica et usus instrumenti ad horologiorum descriptionem peropportuni : accessit ratio describendarum horarum a meridie & media nocte exquisitissima, & nunquam ante hac in lucem edita / auctore Christophoro Clavio Bambergensi ...
Entstehung
Seite
6
JPEG-Download
 

quatorinſtrumè-21 quů.

Oolurusfolſtitio-rum, ſiueHorariusmobilis inzuſtrumen40 qui.

8 JV%CCCCCCCCCCCC0C

quod mato axe, quadranti ſempet᷑ adhæreat: in quo q̃uide m fruſto commòdiorfortaſſe locus eſſet cochleolæ N, quam in ipſo axe. 3FIAT etiam circulus OP Q cuiuſcunq; magnitudinis, qui in 360. gradusdiſtribuatur,& in 24. horas quale s,& hora ſingulæ in horarum quadrantesPerforato deinde centro,& magna ex pafte excauato cixculo, vt minus flat pon-deroſus, imponatur axi proxime ſupra circunferentiam quadrantis, ita yt ho-ra xij. Vtraqʒ Diuidimũs enim dictum cirtulum in bis duodenas horas, moeGermanorum, Gallorum, atq; Hiſpanorum) ad perpendiculum reſpondeatcircumferentię quadxantis, àdeo vt planum quadrantis productum per vtramq;horam xij. tranſeat. Quo ſic poſito, firmetur ad rectos cum axe augulos claui-culis, cochleolisve, vt ſitum mutare non poſſit. Inferior hora xij. ſpectat ad me-ridiem,& proxima verſus ſiniſttam(àd nos conuerſo inſtrumento) ad 1. poſtmeridiem,&c. Circulus hic dicatur Aequator, quòd axe poſito in propria alti-tudine poli, in Aequatoris plano iaceat. f 3P RAE IE RE A conſtruatur planum rectangulũ altera parte longius RS,tantæ latitudinis, vt ducta xecta R, vrriqʒ lateri lonlgiori parallela per punctü F,quod centrum ſit᷑ circuli rectangulo eirèumſeripti, quæ quide m recta RS, rarium Hequatoxis referat, alij radij lignorum Zodiaci ad vtramq;partẽ tecte R S,ex eodem puncto T, poſſint educi. Quo autem pacto hi radij deſcribautur, do-cebimus cap. ro. at quibus ſignis ſinguli radijtribuendi ſint, exponemus capiteſequenki, bi vſumiüſtrumenti aperiemus Longitudo eiuſdem plani rectangulipaulò maior ſit diametro Acquatoris OP& punctü T, ſubtiliter perforetur,vt flium tenue commode per illud poſſit trauſie. Hoc planum rectangulum,quod appelletur Colurus folſtitiorum, ſiue circulus horarius mobilis, cum mu-nere kungatur omnium circulorum horarioru m per polos mundi traſeuntium,ytex vſüinftrumenti patebit, ſtatuatur rectum ad Hequatorem O? Qin axe,beneficio cylindri cuiuſdantexcauati, per cujus axe m, qui centro M,. qdadran-tis Mexidiani IK L. ad unguem reſpondeat, rectangulum ipſum ductum attel-ligatur; adec vt recta T reCtAm RS, ad rectos algulos ſecans, per mediumcylindrum eiecta pertiheat ekacte ad centrum M, quadratis Meridianizhoc eſt,recta M, referat præciſe ax mundi. Ipſum autem Plaut rectangulum RS,circa axem mundanum, qui hunè in fine m in extremitate ſupra Acquatéremteres eſſe debet ac rotundus pro magiiitudine cylindxi concauieidem plano re-Kangule aſtixi, circumductm rectos ſemper angulos cum Aequatofe fhcfat,eiusdyfacies, in qua radij ſicnerunt Zodiac deſekip unit, inſtär diametri Aequatoris per duaslemper horas oppoſitas tranſeat, ita Vt radius V,& nenerecka RS perpetuò eidem RAequatofi&cquidiſtet. Idem hoc planum fectange-lum iuxta cirxcumferentiam Aequatoris aunexa habeat fruſta quædam ad partesinferisrés reflexd cum cochleglis iuxtfd, G, vt dictus Coluris fölſtitiorum iuquacuſiq; liora poffit ſiſti, ac fixmari;ʒ ac tandem partes eius circa radios figlio-rum, ranquam ſuperuacanec s exeindantur, vt leniusreddlatupinſtrumemumOST hæd ex ligno duro flant duæ columnæ quadratæ; inſtar parallelepi

pedoxum æqualis exaſſitiei, ad angulum rectum inter ſe coluunctæsquarũ V,

breuior ſit,& V, longior In breuiori e V, ſit foramen rotundum prope Vin que totum iuſtrumentum hactenus conſtructum imponi poſlit per illumcladum retundum, eylindrumuè; quem in ſemicirculo inferiori in priffcipiscopſtructò igen dunneſle diximus. Iii latere quo que etuſdem columns: VWierre-

gone foraminis appoltsrar cochleola Xqua clauus, ſiue eylindrus dictus, atq;

adeo totum inſtrumentum poſſit firmari. Piſtantia porrò foraminis V, ab an-gulo xecto: debet eſſe aliquanto maior ſemidiametro ſemicixculi ſuperiorisA BODY nimixum tanta, vt iuſtrumentum in eo foramine Iibere poſſit circum-8 8 uexti-