Dictionalibus. Declarat᷑ igit᷑ nobis ꝑ eqlitatẽ eiꝰqð gibboſitas terre nobis occuſtat his duabꝰpartibus: cum adinuicem comparantur in omnibus earuʒ plagis:ꝙ ipſa eſt rotunda. ¶ Similrquoqʒ cum nos in aqua imus ad montes: aut ad loca alta: que ſint ſpecule a quibuſcunqʒhoꝛizontibus veniamus:⁊ apud quoſcũqʒ fuerimꝰ: videmus magnitudinẽ ⁊ quãtitatem eorum paulatim eleuari a mari: ⁊ quaſi ante hoc fuiſſent ſummerſa. Ergo declaratur nobis qhoc eſt pꝛopter gibboſitatem ſuperficiei aque.

C Capitulum quintum De eo qð indicat ꝙ terra ſit in medio celi.

Oſtq; ſcimus ⁊ nouimꝰ hoc. tũc ſi ſci

8 re cupierimus locũ terre: in his que narrabimus non complebitur eiusi.ientia per hoc qð apparet nobis in ea: ſicut videmus ⁊ reperimus:niſi5 2 cum affirmauerimus locũ eius mediũ celi ſicut centrũ in ſphera tenere.

ni enim ipſa fic fuerĩt: neceſſarium erit: vt aut terra ſit egreſſa ab axe:n equalis longitudinis ab vtroqʒ duoꝛuʒ poloꝛũ. Aut ſit ſuper axem:nea ſit eius longitudo ab vnoquoqʒ duoꝛuʒ poloꝑ equalis. Aut ſit egreſſaab axe: magis appꝛopinquans vni poloꝑ. ¶ Quodautem deſtruit ſermonem dicẽtis:ꝙ lo/cus eius ſit pꝛimus trium:eſt qð narrabo. Si imaginaremur eam cum hominibus ad ſuꝑiora eleuatam:aut cum eis ad inferioꝛa demerſam a medio: comitaret᷑ illos cum eẽnt ĩ oꝛbe recto:ne noctis ⁊ diei equalitas ſemꝑ apud eos eſſet: eo ꝙ hoꝛiʒon ſecaret qð ex celo eſſet ſuꝑterra ⁊ ſub ea abſqʒ equalitate ſemper. Et cũ eſſent in loco vbi eſt ſphera decliuis: accidereteis: vt aut nullo modo apud eos dies ⁊ nox equarentur.aut ſi apud eos eſſet equalitas: nonſieret hoc in trãſitu medij inter tropicum eſtiualem ⁊ tropicum hyemalẽ. eo ꝙ hec duo ſpa-cia neceſſario eſſent inequalia.quoniã circulus queʒ hoꝛiʒon ſecaret tunc in duo media:noneſſet circulus equalitatis:qui eſt maximus eoꝛum qui reuoluũtur ſuꝑ duos polos motus totius.ſed eſſet vnus circuloꝛuʒ qui equidiſtat ei:aut ex eis qui ab eo ſunt ſepiẽtrionales: aut

2

7

ex eis qui ſunt ad meridiem. Apud vo omnes homines iam affirmatum eſt: ꝙ hec ouo ſpacia in omni loco equalia exiſtũt:pꝛopter hoc ꝙ inuenerũt additionem diei equalis in longi/tudine ſua:quouſqʒ perueniatur ad illum cuius longitudo eſt longioꝛ in tropicis eſtiuali-bus: eẽ equalẽ diminutioni in longitudine ſua:quouſqʒ perueniatur ad illuʒ cuius bꝛeuitaseſt bꝛeuioꝛ in tropicis hyemalibus. Ov ſ imaginaremur terram inclinatam cum hominibusad plagam oꝛientalem vel occidentalem: contingeret eis: ne viderent magnitudines ſtel-larum:neqʒ earum longitudines equales ⁊ ᷣm vnum modum in hoꝛtzonte matutinali ⁊ horizonte veſpertino. Neqʒ eſſet apud eos tempus quod eſt ab oꝛiente ad medium celi equa-ie tempoꝛi qð eſt a medio celi ad occidentem. Hoc autem totum diuerſum eſt ab eo qð videmus. ¶ Illud quoqʒ quo annibilatur ſermo dicentis:ꝙ locus terre eſt ſcðs triuʒ. ſ.ꝙ eſtſuper axẽ: ⁊ inclinata eſt ad ynum duoꝛum poloꝛum:eſt qð narrabo. Si hoc modo eſſet:ſu-8 18 hoꝛizontis in omni climate non ſecaret qð eſt ſuper terrã neqʒ qð eſt ſub ea ex ce.lo fm equalitatem: ſed ſemper ſecaret ipſum hᷣm diuerſitatem multis modis. quoꝛũ quiſqʒin ſeipſo diuerſificaret:⁊ quoꝛum quiſq; eſſet abſqʒ alio. Neqʒ eſſet poſſibile vt hoꝛiʒon ſe-caret celum in duo media: niſi tm̃ in oꝛbe recto. In circulo autem becliui:qui pꝛopinqᷣoꝛ eſtduoꝛum poloꝛum:ſemper faceret apparere ꝙ minueret᷑ qð eſſet ſuꝑ terrã:⁊ augmentareturq eſſet ſub terra ſemper. Quapꝛopter ſuper ficies huiꝰ hoꝛiʒontis ſecaret circulum maioꝛẽqui tranſit ſupꝛa medium ſignoꝛum abſqʒ equalitate. Hoc autem eſt quod non ſic apparet.Omnes enim homines ſemper vident ſex ſigna ſupꝛa terram apparere: ⁊ ſex reliqua occul-tari ⁊ celari. Deinde poſt hoc apparent illa ſex occulta ſuper terrã: ⁊ occidũt alia ſex reſidua.Pꝛopter hoc ĩgitur declaratur:qꝙ hoꝛiʒon ſecat etiam partes oꝛbis ſignoꝛum in duo media.quoniam vnaqueqʒ medietatũ duarum oꝛbis apparet integra ſupꝛa terram ſemel.⁊ occul/tatur ſub ea ſemel. ¶ Sũma vo eius q accideret: niſi locus terre eſſet ſub linea equationisdiei: ſed eſſet inclinata ad vnum duoꝛum poloꝛum: ad ſeptẽtrionẽ.ſ. aut ad mer idiem: eſt ꝙnon eſſet vmbꝛa inſtrumentoꝛum oꝛientalium in equalitate diei cum vmbꝛa inſtrumento-rum occidentalium ſupꝛa vnam lineam rectam ſuper ſuperficies equidiſtantes hoꝛiʒonti.Nos autem videmus eoꝛum equalitatem ſupꝛa vnam lineam ĩ omni loco. Et ex hoc demõſtratur ꝙ non affirmatur ſermo dicentis: ꝙ locus terre eſt tertius trium quos diximus.Quicquid enim accidit contrarium ei quod videmus in duobus locis pꝛimis: adunatur intertio. Oico autem confidenter:ꝙ alteraretur ⁊ omn ino mutaretur totum qð apparet ex mẽſuratione augmenti ⁊ diminutiõis in nocte ⁊ die:ſi locus terre non eſſet mediuʒ. Negqz eẽnteclypſes lunares in omnibus plagis celi in oppoſitione ſolis ⁊ lune ſupꝛa diametrũ. Mul-totiens enim nõ obumbꝛaret eã terra in traſitu oppoſitionis: neqʒ niñ in ſpacijs que eſſent

minoꝛa medietate circuli. b