Buch 
Almagestum CL. Ptolemei Pheludiensis Alexandrini astronomorum principis opus ingens ac nobile omnes celoru motus continens
Entstehung
Seite
29v
JPEG-Download
 

Dictio

tis poſſibile eſt eſſe m duos modos pꝛimos abſolutos. Q ſi motus ſtellarum qui videtuteſſet in oꝛbe cuius centrum eſtimatur eſſe centrum mundi: eſt in ſuperficie oꝛbis ſigno-rum: neqʒ eſſet aſpectus oculoꝛum noſtroꝛum niſi a centro: non videretur in motu earumdiuerſitas. Quapꝛopter eſtimamus motus earũ ſiat ᷣm vnum duoꝛum modoꝛum. Autſupꝛa oꝛbes quoꝛum centra non ſunt centrũ mundi: ſed ſunt egredientia ab ipſo: ſunt motus eaꝑ medij. Aut ſunt ſuper oꝛbes: quoꝑcentra ſunt centrum mundi: ſed non ſunt ſupꝛaipſos hᷣm ſermonein abſolute:ſed ſunt ſupꝛa oꝛbes alios:qui ſunt ſupꝛa hos oꝛbes reuoluẽtes eas qui nominãtur oꝛbes reuoluentes ſtellas. Declarabit᷑ nãqʒ q poſſibile eſt: vt vi-deantur ᷣm vnumquemqʒ hoꝛum duoꝛum modoꝛum in tempoꝛibus equalibus trãſire ſuper arcus diuer ſos oꝛbis ſignoꝛum: cuius centrum eſt centrum mundi. Oeſcribam autẽ cu

iuſq; hoꝛum duoꝛum modoꝛũ exẽplum: pꝛimum ponam circulum oꝛbis ecentrici.Eſcribam itaqʒ circulum oꝛbis ecentrici: fupꝛa quem ſint. a. b. g. d. ſupꝛa quem eſtmotus ſtelle equalis.cuius centrum ſit.e. eius diameter. a. e. d.ſiiq; ſupꝛa ipſamnota. r. a qua eſt aſpectus oculoꝛum noſtroꝛum. ponam vt punctum. a.ſit ſocusa longitudinis longloꝛis a terra: punctum. d. ſit locus longitudinis pꝛopinquio/ris terre. ſecabo ex eo duos arcus equales: arcum. a. b. arcum.g. d. pꝛotraham lineasb. e. a. b. r.. g. e. a. g. r. Declarabit᷑ ergo nobis: mouet᷑ ſtella in tẽpoꝛibus equalibus ſuꝑarcũ. a. b. arcũ.g. d.eſtimat᷑ trãſitus ſtelle fuit ſupꝛa duos arcus diuerſos oꝛbis reuolutĩſupꝛa centrũ. r. ideo angulus. b. e.a.eſt equalis angulo.g.e.d.eſtimamus ergo angulusb.r.a.eſt minoꝛ vnoquoqʒ eoꝑ: angulus.g. r. d. eſt maioꝛ vnoquoq; eoꝑ. Oi ſi nosimaginati fuerimus motũj ſtelle fm modũ oꝛbis reuolutionis. deſcrip ſerimus oꝛbè cuiuscentrũ ſit centrũ circuli ſignoꝑ ſupꝛa quẽ ſint.a. b. g. d. cuius cẽtrũ ftt.e. eius diameter ſitale. g. deſcripſerimus ſuper ipſum oꝛbem reuolutionis:ſupꝛa què reuoluatur ſtella:ſ upꝛaquem ſint. r. h. t. k. ſupꝛa centrum. a.et ſit reuolutio centri oꝛbis reuolutionis ſupꝛa oꝛbemcuil centrum eſt centrum oꝛbis ſignoꝛum: ſupꝛa quem ſunt. a. b. g. d. ſimiliter declarabi⸗-tur nobis: cum fuerit motus medius oꝛbis reuolutionis ſupꝛa oꝛbem. a. b. g. d. a pun-cto. a. verbi gratia ad punctum. b. fuerit motus ſtelle etiam tm hoc exemplum in oꝛbe re-uolutionis:tunc cum fuerit ſtella ſupꝛa duo puncta. r. t. non videbitur diuerſitas in pun-cto. a. quod eſt centrum oꝛbis reuolutionis. Et cum fuerit alibi inter duo pũcta:non erit ita:ſed eſtimabitur verbi gratia: vt cum videatur ſupꝛa pũctum h ſit motus eius maioꝛ mediom arcum a. h. cum fuerit ſupꝛa pũctum. k. eſtimabit᷑ motus eius ſit minoꝛ medio ſᷣmarcum. a. x Scðm modũ dᷣo oꝛbis ecentrici erit minoꝛ duoꝛum motuũ ſemper in longi-tudine longioꝛe: maioꝛ eoꝛum erit in lõgitudine pꝛopinquioꝛe: eo angulus. a r b.ſit minoꝛ angulo. d. r.g.ſemper. Sed m modum oꝛbis reuolutionis poſſibile eſt: vt ſint ambomotus ſimul in longitudine longioꝛe.verbi gratia: centrum oꝛbis reuolutionis non mo-neatur niſi ab occidente ad oꝛientẽ: eſt ab.a.ad. b. Cum ergo motus ſtelle fuerit in oꝛbereuolutionis a longitudine longioꝛe ab occidente ad oꝛientem etiam: eſt ab r. ad. h. tũcmotus ſtelle maioꝛ erit in lõgitudine longioꝛe: pꝛopter hoc duo motus ſimul ſunt in par-tem vnam. Sed cum motus ſtelle fuerit a longitudine lõgioꝛe in oꝛbe reuolutionis ab oꝛiĩente ad occidentem: eſt.ab.r.ad. R. tunc econtrario illius erit motus minoꝛ in longitudine longioꝛe: qm motus ſtelle eſt ↄtra motũ oꝛbis reuolutionis. Poſtq́; ergo hec ita ſuntpꝛemittam poſt hec dicam: quecũqʒ ſtellarum habuerit duas diuerſitates: poſſibile eſthos duos modos componi in ea: quemadmodum demonſtrabimus illud in libꝛo noſtrode ea cum peruenerimus ad locum eius. Sed quecũqʒ earũ fuerit non habens nin diuerſi-tatem vnam nn vnus duoꝛum modoꝛũ ſufficiet iam nobis in ea. Omne enĩ apparet invnoquoq; duoꝛum modoꝛum reperitur non eis contrarium que ſunt in altero:qn pꝛopoꝛ-tiones in vtriſqʒ modis ſimul ſunt vne:ſcʒ cum fuerit jm modum centri egredientis:pꝛo-poꝛtio ſpacij q eſt inter duo centra: eſt ſpacium aſpectus oculoꝛum a centro egrediẽ-te ad longitudinem centri egredientis ab oꝛbe ſuo:equalis pꝛopo:tioni longitudinis cen-tri oꝛbis reuolutionis ab oꝛbe ſuo ad longitudinem centri oꝛbis ſupꝛa quẽ reuoluitur oꝛ⸗-bis reuolutionis ab oꝛbe ſuo. etiam tempus in quo erit motus ſteile in oꝛbe ecentricg aboccidente ad oꝛientem oꝛbe ecentrico fixo ĩmobili ſuerit equale tẽpoꝛi in quo erit motuscentri oꝛbis reuolutionis in oꝛbe cuius centrũ eſt aſpectus oculoꝑ ab occidente ad oꝛientẽ:t equale etiã tempoꝛi in quo er it motus ſtelle in oꝛbe reuolutionis: ſed eius motus localiserit a longitudine lõgioꝛe ab oꝛiente ad occidentẽ. Et poſtqᷓ hoc ita eſt: demõſtrabo bꝛe-uiter: et q;ᷣpauciſſimis verbis: totũ apparet:eſt in vtriſqʒ modis equale. einde poſtillud oſtendam per numeros computationis diuerſitatem moius ſolis. Et dico pꝛimum:in vnoquoq; duoꝛum modoꝛum erit diuerſitas maioꝛ que eſt inter motum equalem motum qui apparet diuerſus apud tranſium ſtelle mediũ intellectum cum numerabitur eiuscur ſus a pꝛincipio motus ſui a longitudine longioꝛe vſqʒquo ſecet quartam oꝛbis ſignoꝑ:2 tempus eſt a longitudine longioꝛe vſqʒ ad bunc tranfitum medium que nomina-