„Quinta 52¶ Capitulum nonurn de ſcientia numerationis diuerſtatis lime vniuerſalis.
, AGotienſcunqʒ wluerimus numera
N re diuerſitatem lune ⁊ locum eius verum: ex eis que poſuimus in tabu
lis: accipiemus motus medios ex tempoꝛe poſito in alexandria in longi8 tudine lune:⁊ elõgationẽ eius:⁊ diuerſitatẽ ipſius:⁊ latitudinẽ eius: pᷣmi modum quẽ declarauimus.⁊ duplabimus pᷣmum numerum elongatio— ais ſemper in omni hoꝛa:⁊ pꝛoiciemus reuolutidem integram:ſi fuerit.Poſtea mitkemus compꝛehenſum in tabulas diuerſitatis:⁊ accipiemus partes que opponũtur illi numero in tabula tertia. Tũc ſi fuerit ille numerus duplatꝰ ab vna ꝑte vſqʒ ad. i 80.partes tm̃:addemus illas partes ſuper partes diuerſitatis medias. Et ſi ſuerit numerus illemaioꝛ. i go partibus:minuemus eas ex eis et qð fuerit poſt augmentũ aut diminutionemerit diuerſitas vera. Poſtea aſſumemus numerũ diuerſitatis vere: que cõpꝛehẽſa fuit nobispoſt augmẽtum aut diminutionẽ:⁊ mittemus ipſum in tabulas illas: et accipiemus qð op-ponitur ei ex augmento vel diminutione in tabula quarta et etiam diuerſitatem que oppo-nitur ei in tabula quinta. ⁊ ſeruabimus vnũqʒðqʒ eoꝑ per ſe. Oeĩde poſt hoc accipiemus numerum duplatum: qui eſt elõgatio media: ⁊ mittemus ipſum in illas tabulas: ⁊ accipiemusqð opponitur ei ex minutis in tabula ſexta. Deinde aſſumemus ſᷣm quãtitatem illoꝛum minutoꝛum ex diuerſitate quã ſeruauimus:⁊ addemus illam ſemper ſuꝑ locũ in tabula quar-ta additionis aut diminutionis. poſtea conſiderabimus qð aggregabitur nobis ex ꝑtibus.tunc ſi fuerit numerus diuerſſtatis vere a parte vna vſqʒ ad. i 8 o. partes: minuemus illaspartes ex partibus lõgitudinis ⁊ latitudinis mediarum. q; ſi fuerit maioꝛ.i 80. partibus:addemus illas partes ſuper partes longitudinis ⁊ latitudinis mediarum. Deinde accipiemuscompꝛehenſum ex numero longitudinis:⁊ computabimus ipſum a parte que eſt locus lunemedius. et vbi pꝛouenerit nobis numerus ille:dicemus ꝙ ille eſt locus lune verus. Poſteaaccipiemus numerum latitudinis: qui eſt longioꝛ longitudo ſeptẽtrionis: ⁊ mittemus ipᷣmin illas tabulas:et conſiderabimus numerum partium que opponunt᷑ ei in tabula ſeptima:que eſt latitudinis:⁊ dicemus ꝙ ipſe ſunt elongatio centri lune a linea medij cinguli ſignoꝝin oꝛbe magno deſcripto ſup polos eius. Si ergo ceciderit numerusſquẽ miſimus) in quindecim areas pᷣmas: dicemus ꝙ latitudo lune eſt in ſeptẽtriõe. Q ſi ceciderit in eis que ſuntpoſt quindecim areas pᷣmas: dicemus q latitudo eſt in meridie. In tabula nãqʒ numeroꝛũpmn eſt trãſitus lune a ſeptẽtriõe ad meridiẽ. Et in tabula ſecũda a meridie ad ſeptẽtrionẽ.
¶ Capitulum decimum In quo oſtenditur q in applicationibus lune: ſcʒ oppoſitione ⁊ cõiunctione non erit diuerſitas que eſt pꝛopter oꝛbem centri egrediẽtis magne quãtitatis.
— 1—*.CT quia ſequitur ea que narrauimusvt quidã homines dubitẽt:tũc dicimus ꝙ iamerit diuerſitas maniſeſtain coniunctionibus ⁊ oppoſitionibus:⁊ in eclypfibus que ſunt in eis: p-pter oꝛbem egredientis centri lunarẽ. Non enim eſt in omni hoꝛa neqʒneceſſario:vt ſit ſemper centrum oꝛbis reuoluentis in veritate longitu-dinis longioꝛis oꝛbis centri egredientis.ſed iam poſſibile eſt vt elõge-tur ab eo fm arcum magnum: pꝛopter hoc ꝙ eius loca in longitudine longioꝛe non erũt niſiin applicationibus que videntur medie.Coniunctiones autem ⁊ oppoſitiones vere erũt cũeo quod accidit vnicuiqʒ duoꝛum luminariũ ex diuerſitate. Pẽſemus ergo vt oſtendamusq huius diuerſitatis non eſt quantitas faciens in aliquo eoꝛum que videntur in applicationibus erroꝛem cuius ſit magna quantitas:qᷓ;uis non imaginemur cũ ea diuerſitatè que eritpꝛopter oꝛbem centri egrediẽtis. ¶ Et faciam ad exẽplum illius circulum oꝛbis centri egredientis lunarem:ſupꝛa quẽ ſint.a.b.g.ſupꝛa centrum.d.⁊ diametrũ a.d.g.in quo quidem ſitcentrum oꝛbis ſignoꝛum punctum. e.⁊ nota quidem declinationis que opponitur pũctoid.ſit punctum. r. ⁊ ſeparabo arcum. a. b. a puncto a. qð eſt longitudo longioꝛ.⁊ lineabo ſuperunctum. b. oꝛbem reuoluentem: ſupꝛa quẽ ſint. ht. k.l.⁊ pꝛotraham lineam. b. d. ⁊ lineamk. e. ⁊ etiam lineam. b. lr. Et quia declaratur ex duobus modis poſſibile eſſe:vt diuerſifi-/cetur quantitas diuerſitatis: que eſt ex loco centri oꝛbis egredientis in puncto. a. quod eſtlongitudo longioꝛ:pꝛopter hoc ꝙ quando fuerit locus eius in longitudine ꝓpinquioꝛe:fietangulus qui eſt apud punctum. e.maioꝛ:et pꝛopter hoc ꝙ declinatio diametri que erit a longitudine longioꝛe media ⁊ longitudine pꝛopinquioꝛe media:non erit ad punctum.e.qð eſtcentrum ſignoꝛum:ſed ad punctum. r. ⁊ augebitur diuerſitas aut pꝛopter cauſam pᷣmam:cũfuerit diuerſitas lune maioꝛ. aut pꝛopter cauſam ſecundam: cum fuerit locus lune in longi⸗-tudine longioꝛe aut longitudine pꝛopinquioꝛe oꝛbis reuoluentis. Et cum acciderit vt ſit diuerſĩtas que eſt pꝛopter cauſam pꝛimam maioꝛ:tunc erit diuerſias que eſt pꝛopter cauſam14