IO

SCRÜT1N1 UM I. PRjBLUiltfJRE.

CAPUT IV.

Series & ordo productionis & perfectionis totius MundaniOpificii in fex primis Mundi diebus recen-setur*

Dies primus.

Quid no-mine CceliDEUS inprincipiodicaturcicasle.

I.

Undi Architectus Die primofuse operationis dicitur in

Scriptura sacra in principiocredjse Coelum & Terram, Re-Ctb autem nomine Coeli vi-detur intelligendum cumPererio lib. /. in Gen. cap, /. v, /. univer-sum corpus coeleste, cunctos orbes com-plectens: vel totum illud, quodinScri-pturä , aliisque Authoribus nomine Coelivenit, etiam Empyreum 8c Aereum, An-gelos deindk Coelis contentos non tampropriavi vocis significari, quam subin-telligi vult Ignatius Derkennis , traft, deAlundi creat. Die i. cap. i. In principioigitur creavit Deus substantiam, & nume-rum omnium Coelorum,sine luce tamen,motUj&c distinctione siderum: postea ve-r ö tribuit illis lucem, accendit in eis fide-rai, affecit motibus, contulit vires, & adagendum potentiam, (Quocirca corpuscoeleste, quod ab initio Mundi factum est,quoad substantiam, numerum, ordinem,seu dispositionem, magnitudinem, figu-ram denique 8c partium densitatem,& ra-ritatem primöstatim absolutum&perfe-ctum fuit: Deinde verö adhuc multa suntaddita primo, & quarto die , propriusnempe cuivis corpori motus , Angelusmotor, decor lucis, 8t astrorum distinctio,uti 8c mira vis atque agendi potentia. No-Qiiidno- mine Terrae significatur Terraqueus glö-mme Ter- b US> sive Elementum Terrae cum Aqua,quee expressd in Sacra Scriptura memo-ratur, 8c reliquis duobus Elementis, quaesacer Chronologus AI oyses tacitus quidempraeterit; sub nomine Terrae tamen com-prehendisse docent D.BasiUus, Damasce-nus , ac Leda, uti apud Pererium cit . locovidere licet. In primo igitur Mundi in-stanti, siv^ ab initio temporis de nihilo fin-xit DEUS Caelum Ö Terram , Angelos, Em-pyreum, Coelos reliquos, Ltherem, ae-rem, Aquam,Terram, atque in his mate-riam omnem, ex qua deinde toto Mundidecursu a Deo primum; tüm ab agentibuscreatis reliqua omnia formanda erant.Terra ina- 2.Quia etiam Terra initio Mundi crea-

tu» cur va " ta dicitur fuisse inanis & vacua , ac tene-fucriui. bris involuta; indicatur status Terr<e inExordio Mundi, qu6d ea nempd fuerit si-ne luce, sine ullo ornatu, 8c decore: Va-cua insuper herbis, plantis, animalibus',incolis hominibus,ad quorum usum con-dita erat: Vdeua prasterea in ipsis vis-ceribus mixtis aliis lapidibus, metallis,faslilibus'; non distincta in montes, val-

les , campos, 8c 'colles, non eminens, 8cextans supra aquas, sed omni ex parte al-tissime aquis undique operta , nequeetiam primo illo instanti creationis sic e-rat condita,ut cute sua extima aquas im-biberet, sed vere quoad omnes suas par-tes intus esset arida. Fuit ergö Terraprimitus itä creata, ut vere posset appel-lari materia indecora, arida, invisibilis &informis.

3. Quia porröSc SacraScripturamentio- Quidp«nem facit de facie abyffi, quae secundum D. - n-Aug. super PJ>41* aliud non est, quäm pro- te ni sea .funditas impenetrabilisSc incomprehensi- dum.bilis,praesertim in aquis: Ideb Venerab.

Beda in Hexam. sentit totum illud Mun-di spatium,quod inter Empyreum,8? Ter-ram continebatur, plenum fuisse aquis,siv^ materia quadam humidä, 8c aqueä,velut nebulosS, ut interpretatur Pere-rius , non aequaliter densa vel rara, sedquae 8c densius coacta in elementarem a-quam verti posset, magis attenuata in

aerem raresceret.

4. fux, quae primo Mundi die inScri- Lux pri-pturä Sacra dicitur creata, alia haud cen- mo d ' csetur suisse Pererio , quam lux ipsa Solis, AAe.sed tunc velut adhuc informis, U imper-fecta; quae deindd quarto die modö fuitabsoluta, U consummata. Ita videtursentire S, Dionysius Areopag, lib. de diu,

nom. part, 1, cap. 4, quem secutus D. Tho-mas i,part.q,6y,art.4. &q. 70. a, i.&Dio-nyf. Car thus :fuper /. cap. Gen.art.y. Lux ergösolis fecundum communem naturam lu-cis fuit primo die producta; quarto verödie tributa est ei determinata virtus ad de-terminatos effectus: accessit 8tmagnitu-do, figura, pulchritudo: non enim glo-bus Solis undequaque primo die benöfuit formatus, nec usquequaque accen-sus,sed aliquatenus tantum. Quarto au-tem die totus est splendidissimä luce im-butus ;peculiares etiam vires,ac compri-mis Vis panspermatica eidem fuit costa-ta: Accessit 8t aliorum siderum comita-tus , sicut 8t motus,'quem certä lege per-petuö peracturus e stet, eidem fuit desig-natus; uncsc quadripartita anni variatioemanavit, hoc est, hyemis, veris, aesta-tis 8c autumni: tunc 8 c coepit dieruminaequalitas, ac dissimilitudo, nam primitres dies fuerunt aequales , & unifor-mes: tunc denique accessit Lunae, 8 c a-liorum planetarum societas. Ut por-rö etiam primo triduo divisio lucis fie-ret ä tenebris , nox insuper & diesefficeretur , credibile est , hanc lu-cem solarem nondum habito proprio

niotu