Buch 
Specula physico-mathematico-historica notabilium ac mirabilium sciendorum, in qua mundi mirabilis oeconomia ... nunc autem ad lucem protractus, ac ad varias perfacili methodo acquirendas scientias in epitomen collectus thesaurus curiosis omnibus cosmosophis inspectandus proponitur / authore Joanne Zahn ...
Entstehung
Seite
36
JPEG-Download
 

56

SCRUTINIUM IL URANO-COSMICUM

CAPUT I.

Notabilia scienda pro do&rinä Primi Mobilis ,& eorum, quaecum ipso moventur, exactius intelligendä.

Declina-

tio.

Amplitu-

do.

Eclinatiostellae, vel cujusviscorporis aut Phcenomenicoelestis , est distantia ejusab Aquatore numerata incirculo maximo transeunteper polos mundi, 8c ipsum/Equinoctialemlestque duplex; Australis,quae in Austrum, St Borealis, quae in Bo-ream declinat.

Altitudo. 2. Altitudo est arcus circuli maximi' verticalis inter Horizontem, Stpunctumstellae in verticali interceptus. Estqueduplex; Meridiana,üve maxima , Sc inter-media» Altitudini opponiturDepreslio.Depressio. z. Depreffio est distantia arcus infraHorizontem numerata in circulo verticaliab intersectione Horizontis ad locum stel-lae numerata.

4. Amplitudo ortiva vel occidua,quae& latitudo Orientalis autOccidentalisdi-citur,est distantia Horizontis numerata inipso Horizonte,vel in aliquo ejus paralle-lorum (cujusmodi sunt circuli altitudi-num) inter punctum oriens , vel occi-

dcns,&t ALquinoctialem intercepta. Un-de melius dci\n\tur, A rCMS LJorizontis in~ter Aquatorem, £7 pundum Oriens, vel Oc-cidens contentus. Duplex eft,Außralis t öc, Septentrionalis *

Longitu- s. Longitudo est arcus Eclipticae abdo. initio Arietis ad ipsum punctum Eclipti-cae computatus; vel,si stella est extraE-clipticam, punctum illud ab intersectionemaximi circuli perpolos Eclipticae ac perstell« centrum transeuntis. Urideestdi-stantia Eclipticae abeo puncto , quod velinfamet stella,aut simile quid in Ecliptkäconstitutum occupat; vel circulus ejus-dem longitudinis stringit numerata äprincipio vel totius Zodiaci absolutejquodest punctum aut initium /Equinoctii. ver-ni,vel signi cujusvis,intra cujus ambitumcontinetur,

6. Latitudo est distantia astri vel cujus-vis puncti extra Eclipticam constituti abipsa Ecliptica in circulo longitudinis,sivbut alii volunt,latitudinis (qui scilicet tran-sit per polos Eclipticae, 8c punctum inter-sectionis ejusdem Eclipticae) numerata.Unde latitudo nihil eft aliud,quam distan-tia arcus intercepta inter punctum Stel-lae,Sc punctum Eclipticae in circulo maxi-mo transeunte per duo puncta stellae sci-licet, 8tEclipticae,acejusdem polos.Dup-lex eh,Außralü, Sc Borealis ,

Ascensio 7. Ascensio &F descensio dicuntur Ar-^-cus^quinoctialis ab initio Arietis fecun-dum signorum seriem usque ad gradumdicti /Equinoctialis computatus, qui inci-pit ascendere,vel descendere supra vel M'

Latitudo.

fra Horizontem eodem momento , quostella aliqua ascendit,vel descendit. Siveest Arcus/Equatoris computatus a sectio-ne vernä, sivb ab initio Arietis versus O-rientem, usque ad illud punctum ^Equa-toris, quod simul ascendit supra Horizon-tem,aut infra eundem descendit cum illosidere aut puncto Eclipticae motu primimobilis. Duplex est , Reda vel obliqua . owq«J, elReda vocatur,cum qua major /Equatoris qarcus ascendit, vel descendit. Obliqua ,cum qua minor. Idem est ac si dicas: A-scensio recta alicujus stellae est arcus./Equatoris interceptus inter primumpunctum Arietis, Se gradum ejusdem as-cendentem in sphaera recta cum dictastella : Obliqua verbin sphaera obliqua.

8. Differentia ascenfionalis est diffe- Diffcren-rentia inter ascensionem rectam alicujus tiaaken-gradsis Eclipticae,aut puncti coelestis, cu- lonal *jus cognoscitur declinatio, Se ascensionemobliquam ejusdem. Sivbest arcus inter-ceptus inter punctum /Equatoris orienscum eodem in sphaera obliqua : Vel estarcus /Equatoris, quo vel Ascensio recta,vel obliqua ejusdem stell«, vel ascensio-nes ejusdem generis diversarum stella-rum inter se differunt. Qub igitur majorest obliquitas sphaerae,eb major est disse-rentia eoe teri s paribus,

y. Parallaxis est disserentia inter lo- k»r,lbxir.cum, in quo videretur astrum e centroterrae, si terra esset diaphana, St inter lo-cum visum ejusdem astri e superficiei ter-rae puncto aliquo spectati. Vel accura-tius loquendo : Parallaxis eH differentiainter angulum , quo astrum aliquod distare vi-detur a Zenith ei, qui eH in centro terr<e , &angulum, quo videtur distare ab eodem Ze-nitb ei, qui eH in superficiei terr<c certo aliquopundo . Distare autem a Zenith,est magisdeprimi Zenith versus Horizontem.

Linde fi sidus aliquod vertici incumbat,nullam patitur parallaxin: qub verbma-gis a Zenith Horizontem versus depri-mitur , eb semper majorem habebit pa-rallaxin: omnium autem maximam,cumsidus erit ad Horizontem. Astrum etiamterrae propinquius ac vicinius majoremsemper patitur parallaxin, quam remo-tius coeteris paribus.

»o. Resradio est deviatio radii lumi- Rcfrastio.nosi a lineä rectä ob inaequalem duo-rum mediorum densitatem , sed circahanc

Notandum t. quod sidus in Zenith po-situm nullam patitur refractionem, quiaejus radius perpendicularis est ad super-ficiem Atmosphaerae, atque adeb idcircbinfringi non potest; imb ultra45, Seinstellis ultra 10 G. nulla est sensibilis refra-ctio.