SCRUTINII! M 11. URANO -COSMICUM

dLt

rnisphaerium videamus (cum oculus Spe-ctatoris minus in globo majori , quimhemisphaerium contueri possit) und&nulla pars ä nobis spectata in luna defice-re lumine comperitur«

Quamdiu io. plenilunium apparens duas horas

nihuliuaf'obtinet, ita ut cum Luna plena est, per* duas horas talis compareat, nec aliquis inpleno orbe, aut ulla ejus parte derectusadverti possit. Ratio inde est, quod in/Amari globo plusquam hemisphaeriumvideatur; Unde duae saltem horae requi-runtur, doneclimes segmenti visi attingatlimitem hemisphaerii illuminati« Negattamen hoc KeplerusinAstron. opt. pag.237.ajens: Nunquam nec visum esse, nec vi-deri posse ullum plenilunium; tantum ab-est, ut unum plenilunium duas duret ho-ras. Sed de hoc consule Hevelium Seleno-graphUcap.26.

iSvSm Ilm Synodus vera, sivö Novilunium

& visum, verum cum fit tempus, quo lineae ä cen-tro terrae ad centra Solis Lc Lunae ductae ineodem sunt circulo longitudinis, itäut ni-si obstaret latitudo Lunae, una eademtjuelinea centra Solis Sc Lunae centro terraeconjungeret: Synodus autem visa, cumfit tempus, quo alicubi quidem b superfi-cie terrae intuenti Sol &c Luna in eodemcirculo longitudinis, seu per polum Zo-diaci transeunte spectantur: Idcircbno-tandum,quod Synodus visa in quadranteOrientali respectu nonagesimi gradus an-tecedat verum ; e Ö quod parallaxis Lu-nam promoveat in antecedentia, hoc est,adpartes magis Orientales, eamque Soliadmoveat, und& citius cum Sole conjungividebitur. Econträ ver6 in Occidentaliquadrante parallaxis Lunam retrahet inantecedentia,atquk ade6 Synodum retar-dabit. In nonagesimo verö gradu, cumnulla sit parallaxis longitudinis; Synodusvera &c visa eodem temporis mementocoincident.

Cur variae , 2. Varii aspectus, facies ac Phases Lu-

iltusesf nx eofine ä Naturae optimo opifice viden-tur esse ordinatae,ut iis tum visLunae,quaomnia terreni globi humida afficiuntur,tum lucis Lunans incrementum, aut de-crementum ex nimio aliäsprofectu, aut de-fectu noxium attemperetur. Recte e-nim inquit sagacissimus Kircberus itin.Ext at. 1. did. /. cap. 2. Ita Sol & Lunain hoc mundi tbeatro disposita Junt , ut Lunaperpetuo Solaribus exposita radiis caloremSolis bumid£ virtutis Ju£ efficacia tempe-raret ; §5 ne eadem fimper facie terr£ Jpu -ficiem feriens, terram humoris fui tumesaBi-vi copid obrueret, faciem suam ita terrenoglobo obvertit, ut non femper plena , necdimidia, sed fucceffivo quodam lucisfu£ de-cremento, nunc luce prorsus deficiens , nuncresumptis viribus aucta addutti humoris co-piam minueret, aut ejusdem defeflum propor-tional lucis augmento resarciret. Efl ita-que Luna ita confli tut a, ut tantum nobis extenebrose faciei fu£ parte menstrui spatii de-cursu obverteret , quantum ex lucida fu£

partis facie : quemadmodum enim in plenilu-nio totam nobis faciem lumine imbutam ; itaNovilunii tempore totam tenebrosa facieipartem obvertit; boc paflo in quadraturisdimidium lucis , & tenebrarum , nobis exaquo offertin sextili pariter ajpeflu tan-tum nobis tenebrarum , quantum in tube-rosa, illuflris Luna facie exbibet, pt sicpartitis v eluti juribus terrenum corpus in a-qud lucis & tenebrarum , caloris & frigoris,rarefaflionis & condensationis proportione insuo vigore conservaret. Quod enim luxLuua in terra dissolvit, boc frigus influxusuo stringit ; quod illa disgregat , hoc iterumcongregat; quod illa nimia sua tepiditate la-befacit , boc a putredine conservat. Haecfuse admodum , sed ben& Kircberus ,quibus aliquid addere,vel demere nefas.

iz. Assumpta Lunae minima distan-Lun*di-tia a terra Semidiametrorum terrae 50. st»“««> *Lc ejus Semidiametro apparente in Pe- e j usrigaeo cum Ricciolo adhibita minut id. magnitu-Secun. 4f. consequens est ex facta sup-putatione , qua ut sinus totus ad sinum. *min. id. sec, 4;. seu 486^,ita jo. fern! dia-metri terrae ad Semidiametrum Lunae.Semidiamecer ergö Lunae se habebit adSemidiametrum terrae ut 24 ad 100. sivherit prope quarta parsSemidiametri ter-rae. Hoc posito, si jam Lunae soliditas ,

sivk magnitudo inquiratur:assumpta igi-tur ratione ut24 aci 100, vel melius ut 2/ . ^

ad 100, sive ut i ad 4, quam habet diame-ter Lunae ad diametrum terrae, si conti-nuentur hi numeri ut 1 ad 4, ita 16 ad64: continebit terra Lunas d4. Ve-rum alii alia procedunt methodo 8ccalculo , & aliam designant magnitudi-nem , ut ita absolute quid certum de-finiri nequeat. Lunoe distantiam a terra,

8c eius corpulentiam juxta Tycbonem videinfra,

14, Docet Kircberus lib. supra citat. &cap, l. Vapores etiäm ex Lunä in cir- hin« nat»cum stans spatium aethereum exhalare»verum illos adeö exiles, ab omni ter-restri faece depurgatos esse, ut in nubescongelari non possint : Cum & ipsae a-quaa lunares limpidiores sint terrestri-bus aquis. Quia tamen in aethereo spa-tio superficierum agglomeratione ali-quantum condensantur, hinc & atmo-sphaera Lunam circumdare deprehensaest. Vapores etiam hoste lunares ros-cido aeri sub aestivo crepusculo antöSolis ortum in terrae superficiem distusoersimiles dicit,atque in opposita quidemunae superficie gravitate sua continuödecidere, eamque irrorare: in illumina-ta verb Lunae facie mox äsolarium radio-rum efficacia dissolvi, & in tenues aurasabire»

1 r. Virtus Lunae specifica ejus globo virtus Lu*indita potissimum in humorem telluriinfusum diffunditur. Licet autem Lu-quaiu.nae corpus per se torpidum fit, Lt admo-dum frigidum ac humidum, mox tamenut calidis vivifici Solis radiis incalescit,

vires