Buch 
Specula physico-mathematico-historica notabilium ac mirabilium sciendorum, in qua mundi mirabilis oeconomia ... nunc autem ad lucem protractus, ac ad varias perfacili methodo acquirendas scientias in epitomen collectus thesaurus curiosis omnibus cosmosophis inspectandus proponitur / authore Joanne Zahn ...
Entstehung
Seite
66
JPEG-Download
 

66

SCRUTINIU AI II. URA NO-COS A41C11M

medii sunt aequales: Dico autem Annummedium nihil esse aliud, quam tempus ,quo linea medii motüs ä puncto Eclipticaedigrella ad idem revertitur.

Anni veri 14- Anni veri insensibili ter sunt in-iHaequaies, aequales, St idem Annus verus ä diversisprincipiis inchoatus varius est insensibi-liter. Nam quia verus annus est tem-pus , quo linea veri motus Solis ab ali-quo Eclipticae puncto digressa ad idem re-vertitur: non semper autem eodem tem-poris intervallo contingit Solem ad idempunctum reverti: quia disserentia interAnnum medium St verum non sempercequalis est, sed variat ob promotionemApogaei Solis ; ac consequentdr prosta-phaeresis etiam variat. Hinc annus a di-versis principiis inchoatus etiam variuserit,insensibiiiter tamen in comparationeunius anni ad alterum proximum ; quiiApogaeum tantum min. i. sec. io. in unoanno solari promovetur. Longo tamenintervallo disserentia notabilis emergeresolet,

i f. Quia Superiores Planetae Soletardiores lunt; Sol eosdem inter unamperiodum laepius assequi, iliisque conjun-gi, St etiam opponi solet. Umso Satur-num inter unam Ejusdem revolutionemattingit vigesies novies: cum Jove unde-cies aut duodecies cdnjungitur,& eidemopponitur ; cum Marte bis intra unamnempö periodicam revolutionem, simediae quoque specientur revolutionessynodicae Sol digressus

ä/jove rn °> ad -un-I-m regreditur {A'

[ intra dies 1

[Marte J

L780,

16. Mercurius Sc Venus Soli nun-quam opponi, illi tamen conjungi pos-sunt , St supra St infra ipsum. A con-junctione autem Veneris Superiori ad a-liam ejusdem speciei requiruntur dies$84,8t in Mercurio dies ud.tefractio 17. Cum Sol Horizonten, ascensu su-lorizon- perat, maxima ejusdem Horizontalis re-all# * fractio esse solet minut. j 2, sec. 30: Hori-zontalis verö parallaxis secund, 30. sem-per autem tutö negligi potest Solis pa-rallaxis, cum dimidiatum minutum vixexcedat. Sed quod etiam paucis memo-randum, Sol quoque solet praesertim cir-ca ortum Sc occasum tremulus conspici,atque veluti vertiginem pateretur circaproprium axem circumduci, quasi ali-quo modo subsultaret,apparere. Verumhic tremor aliunde non provenit, quamab interpositis vaporibus, qui calore agi-tati, tremorem quendam praeseferunt,ac proindS eos trajicientes radii eo mo-do,oculi retinam concutiunt, ut subsilireSoi St tripudiare videatur; eo plane mo-do quo lapis in fundo fluminis quiescensad superfluentis St commotae acjuae cur-sum tremere, ac quandam vertiginempa-ti cernitur. Solet etiam Sol Horizontiproximus major apparere, quam ab eodissitus,dum scilicet circa Meridianum ist

coeli vertice versatur: tunc etiam altior Sterectiorquoque conspicitur;cujus decep-tionis ratio ä radiorum refractione peten-da est, quae nempe in vapore rorido adHorizontem peragitur; horum enim in-flexio angulum visorium dilatat, St reiconspectae, velut Solis magnitudinem au-get. Secus accidit,dum Sol in medio coe-li versatur, ubi radii solares imaginemiolis in oculum importantes per di-versa media rariora ita refracti eun-dem oculum incurrunt , ut angulus vi-sorius in oculo coactetur, St minuatur,adeoque corpus solare minus conspicia-tur. Et quia radius , qui a puncto At-mosphaerae, in quo refractio contingit,

St ad oculum continuari intelligitur, nonad Solem recta terminatur, sed aliquan-do supra illum porrigitur, incsc praebe-tur sensui occasio Solem apprehenden-di altiori , quam revera fu,loco conti-neri. y

18, Occasione,qua macularum obfer-

vatio a Curiosis Philosophis, St Mathe- Sole. <maticis in Sole instituta fuit; deprehen-sus est alius adhuc motus proprius 5oliscirca suum centrum , qui St Vertiginisdiri consuevit. Hic autem motus est fe-re menstruus, quia peragitur spatio 27dierum circa proprium centrum, axem-que non similiter tamen inclinatum;cum inclinatio ea identidem mutetur ,prout 0olalia atque alia signa aestiva, vdhyemalia percurrit,

19. In maculis praesertim primariis Moruscirca .Volis discum conspicuis notat etiam

Henelius triplicem motum Localem scili- °cet, Generationis ac Corruptionis, item Ra-r es asionis , & Condensationis. Duo poste-riores facile ex dictis superiori § colligipossunt. Prior autem ab Eodem iterumtriplex statuitur , Sc declaratur ab ipsoSelenogr. cap. f.pag. 89 . his verbis. Hic,inquit, primum per motum Solis diurnum (fiis in Ecliptica mobilis conft i tuitur) peragitur,cujus ope macuLe simul ab ortu in occasumpromonentur. Alter fit permotum Solis As-cenfionis , & descensionis quotidiana , quemVerticalis linea cum linea Ecliptica ad cen-trum Solis uergente comprehendit . Hinc

quippe Sol motu suo diurno quotidie temporeantemeridiano ascendit , £5 pomeridiano de-scendit. Unde angulus EclipticaVerti-calis fingulis momentis in Sole mutatur obnari am Ecliptica exaltationem, ejusque adnerticalem circulum inclinationem, quidemintra horam sensibiliter. Propterea etiam

macula non uno in loco Solis semper Diden-tur infidere &c. Tertius motus macularumproprius, & naturalis esi , qui semper incipitin parte Solis Orientali, & in Occidentali de-finit , quem intra duodecim, tredecim, aut adsummum quatuordecim dies peragunt, proutmajorem, Del minorem obtinent latitudinem ,Qiiomodb autem hic motus singulis annidiebus non sit uniformis,nec eadem sem-per feratur linea, ac plura alia haud in-erudita circa ipsum vide in Authoreloc. cit .

§. IU»