Buch 
Specula physico-mathematico-historica notabilium ac mirabilium sciendorum, in qua mundi mirabilis oeconomia ... nunc autem ad lucem protractus, ac ad varias perfacili methodo acquirendas scientias in epitomen collectus thesaurus curiosis omnibus cosmosophis inspectandus proponitur / authore Joanne Zahn ...
Entstehung
Seite
67
JPEG-Download
 

DlSQlllSlTiO 1. CAPUT IV.

_ «7

jjj meritantur, ejus declinatione usque ad oc-

* casum propter ejus elongationem debilitantur

Dc mirabilibus Globi Sol iris corporainfiiu virtutibus, & quasi in somnum- r 1 , resolvuntur, ut patet mfloribus , qui aperiun-

'fli ICtc unuiS qualitatibus oc tur in ortu Solis, qui in occajunwxesmnt quo-

dammodo clauduntur*

4. Omnia animalia-, quse lucis usu

^ .../. > . _ __IiKifuga

influxibus ad res Geocosmicas

afficiendas, .

lectantur, mansuetiora comperiuntur;

LuceSo. fQiiemad modum in totius llnivcr- quae vero lucem fugiunt, & in abditis ter- cior*.

iwndo lin s,tatlS ^Lonomia ter Opt. Naturae Condh rss specubus, ut plurimum latibula sua«xceiicn- c ° r °eus mortalium generi, Sctori huic quaerunt, immitiora, ac ferociora solenttiu*. elementar! MundoSolari globo(cujus vir- elfe. Sic enim experientia testatur, feras,tute , & mirabili influxu omnia ubertim ac bestias, quae fylvas densiores, Sc tene-generantur , ac mirifice conservantur) bricofiores incolunt, esse ferociores. Si-quodpiam praestantius haud dedit,itdcer- cut etiam ipsius sacri eloquii testimoniote reconditae Sapientiae suae, potestatis- Joan.3-v.io. Omnis , qui male agi t, (qua-que quasi compendium quoddam in eo lis meritbinterferoces computari potest)posuisse videtur, quod ipsum etiam Divi- odit lucem, ut non arguantur opera ejus,nus Psaltes aslercre voluit, dum in Sole ta - s. Praeter innumerabiles, quas S. Di-

bernaculwn suum posuijse palam contestatus onysrns Lucis Solaris collegit utilitates,est. Inter omnes autem potestates, St haud postrema censetur este, quod mi risi,eximias facultates hujus splendidissimi vitales spiritus calore vivifico afficiar,coiporis meritö primum locum habere corporibusque vigorem adducat.. Undevidetur, quod Clariss. D. H evelius Seknog, plerique melius habent intercliu, quamC JP-S- indicavit his verbis: in orbe uni ver- noctu ; plurimique imminente vere, St

lo nihil msn* -- Sole ad nos redeunte ex hybernis morbis

convulefcunr. Vide Pleienm in /HedicoCritico - Astrologen Aiinierum in Trenod,vMed. Pitlorium Dial. l . Succis, L esi,

6. Non tantum Lumen, ied St calor ä Calor*Solein terraqueum nostrum globum mi- 5olc *

Jombtl majus, nihil cum majori admirabilitateconjunctum, quam lumen Solis, quod de fein to-tum mundum diffundit, & terram vershsdr -culari ter, pyramidaliter projicit.

Finis lucis lm Finis autem lucis ä Solari globo pro-fectoe generalis respectu totius Universi

censetur praeprimis esse ornatus hujus admodum virtute constanterprofundiMundi, de quo praeclari inquit D, Ambro - wr. Constat enim experientia loca illaJiusltb. i. cap. y. Hexameron, Luxprimagra- in Geocosmica structura,quae Solis trami-tiaest aedificii, qua fi defit, tota domus deformi ti in coelo propiora sunt, vel directiushorret in cultu : Lux est, qua reliquos domüs subjiciuntur (ut sunt ea, quae^Equinoctia-commendat ornatus. Respectu verö Crea- h sunt viciniora) aestus majores* pati, Sttu rarum in mundo existencium , ac com- nos aestivis mensibus, quandb Sol nobisprimis Geocosmicarum rerum finis gene- propinquior existit, majorem sentire ca-ralis est, ut praesente benb sit rebus om- Iorem, quäm in hyeme, dum longius änibus tam animatis, quäm inanimatis,hi«disr*Hir ^ r)i.nmnHA a .,r#.mrjinp

an unatis

adeo ut rectö dixerit S, Dionysius in lib.de div, nomin . cap. 4. Lucem movere ad vi-tam, nutrire, augere,perficere,purgare > reno-vare. Et ut fi alejius cap . 1. Sacr.e Pbiiof.ai t: Lucem tribuere rebus vitam, ignem gene -rationum omnium parentem per omni a circum-ducendo. Hmceciam Aviennain lib. / Me-teorolog . scribit. Lumen ejfe cixltfihim virtutum quidem omnium nnluti h/ehiculum.Plato vero in Tym. complexus utrum que

nobis discedit. See. (Quomodo aurem calorille per lumen producatur, &c in terre-num globum diffundatur, Kirchnm expli-care conaturi« Art. mag. Lum.h umb. lib,l.part. j cap. 13. bc concludit tandem lu-men causam eile caloris non ex motu, quomovetur , Jedpotius ex motu quo movet , &dijsalvit aeris lenti , humidique pertinaciam ,quasuperata calorem sequi necejse jit,

7. Cum etiam haec Solaris globi ra-

jt-mwuciu m ij>»' v U1 ..j., 1 .au 5 unumque diosa luminis , &c caloris viribus imbuta*«ab.ac*finem recte sic docet: Ingeniavit Deus re - species efficaciffima sit, ne continuata ca- Xtfrrae"rum conditor lucem clarissimam, quam Solem loris intensione ferree officeret; summo immuma-vocamus, cujus splendore coelum, sj inferiora Naturaacon filio ordinatum est, ut haec no- tur 'omnia illustrantur , ut numerus existeret om - Kra terra regione vaporosa, cjuam A tm o-nium animantium. sphaeram dicunt, ex halitibus terrestribus,

3. Adeö Lux solaris amicaomnibus re- & vaporibus aqueis ipsiusmet Solis actio-bus Geocosmicis per abditam quandam ne excitata perpetuö fit circumdata, in*«usGeo. virtutem esse solet, ut mexin exortu ejus- qua nimius astus mirä quadam radiorumAmicis, dem aspectu homines non tantum mirifi- immutatione retundatur, & proporrio-ce relevari, &crecreari, animalia laetari Lc nah quadam caloris intensione mundusexultare, aviculaecantillareSt aerem per- afficiatur. Ob medii igitur ve porofi luijusvolare, sed etiam herbae , flores, plantae in Atmofphanaoccursum fit, ut radiorumquodammodo reviviscere, fkvcluti ridere Solarium operationes diversae coniin-videantur. Secundum enim Solis ascensum, g anc , & ut alio tempore , alioque locout Bartbolom. Anglicus lib, 8, cap. 28. de re - ph»s, alio minus calefaciant; Sem per au-rum propr, ex Alexandro refert, super no - tem fonislmiafit operatio radiis directis,strum H orizontem virtutes animalium sortio* quia hi fine ullo impedimento in luperfi-resefficiuntur, Ö usque ad medium coeliaug- ciem teria: incidunt, Sc ibidem si denuo

1 * testee^

Sola-tls suam»mica sit