Buch 
Specula physico-mathematico-historica notabilium ac mirabilium sciendorum, in qua mundi mirabilis oeconomia ... nunc autem ad lucem protractus, ac ad varias perfacili methodo acquirendas scientias in epitomen collectus thesaurus curiosis omnibus cosmosophis inspectandus proponitur / authore Joanne Zahn ...
Entstehung
Seite
134
JPEG-Download
 

134

SCRUTINIUM / 7 . URANO-COSMIC UM

alias aliis sublimiores, U. quidem in circu-

lis eccentricis motus suos peragere: Un-de fic, ut cum terre propiores existunt,vi-deri queant: cum vero i terra remotio-res, visum effugiant. Favet huic senten-ti^plurimum earum in comparentia lucisincrementumSt decrementum, vel quodStelle nove nunc crescere, nunc decresce-re videantur, sensim que vel comparcant,vel dispareant. Sic primö ea Stella,quae in collo ceti ineunte hoc saecu-lo observata fuit , nonstatim, sed pau-latim extincta fuit. Anno i^ 48 * rursumcomparuit, & juxta Dodliflimi Bullialdiobservationem poli z;;. dierum circu-lum, ut refert DuHamel in Phy fica , maxi-mum lucis specimen coelo demisit, ind&paulatim fulgor ejus imminutus elt, do-nec plan£ rursum evanuit. Sic stella, quaein Cygni pectore sispius comparuit, Scrursum disparuit; Anno 1600, ut Stellatertii ordinis observata fuit & compluresAnnos ita perseveravit, tum paulatim im-minuta, tandem omninö oculis subductafuit. Anno 1<555. iterüm äD. Cassino pri-mum visa paulatim lumine aucta est, &per quinquennium Stellas tertii ordinismagnitudine adaequavit: tüm sensim de-nu6 imminuta fuit. Sic etiam Stella illaa P.Antbdmo Anno 1670. observata propfccaput Cygni per tres menses,ut Stella ter-tii ordinis comparuit, ac deinceps paula-tim velutcxincta elt: Rursumque Anno1A71. ab eodem sub eadem tertn ordinismagnitudine observata fuit, St denuopau-latiin ut antea humanis oculis subductafuit. Cum igitur Stellarum istarum lu-men ita variet ; atquö nunc accrescere,nunc aliquo tempore constare, nunc di-minui, tandemque plane evanescere com-pertum sit: videtur talis diversitas, bc lu-minis variatio quod melius percipi haudpossit, quam si statuatur Stellas istas diver-so ab aliis tramite Coeli ambitum percur-rere, ita ut nunc terrae propior es, nuncremotiores, existant; sicut supra indica-tum est.

Stellarum Secundo existimant alii Stellas novas»ovirum femper in coelo eodem loco haerere; cor-pHk-poraverö earum globosa majoribus qui-cida, par-busdam maculis esse distincta, ac circatimobfcu- axem proprium convertibilia: Undk fieridicunt, quod ubi maculosa & obscura parstelluri obvertitur, visui minime pateant;ubi vero pars lucida tertam versus con-vertitur, quod lumen demittant,sicque inconspectum venire queant. Ita pari mo-do variatio luminis in Stellis istis concipipotest, eiusdemciue incrementum vel de-crementum ; cum maculosa vel lucidaejusmodi corporum pars conversione fa-cta circa proprium centrum fest nm ac pau-latim vel ad visum nostrum accedat»vel abeodem recedat; unde lux major, vel mi-nor, vel nulla quandoque profundi adver-tatur. ita Solerdssimus Cajfinus Stellamnovam in Ceto singulis annis reverti dicitcum anticipatione tamen dierum 35. St 6«horarum, sicut pr^ced, cap. indicatum est.

Quamvis tamen per simplicem Stella;hujus circa proprium centrum revolu-tionem non omnes adhuc ejus phases ex-plicari posse existimet , sed alias insupermutationes physicas intercedere verisi-mile judicet.

Tertid ex Cartesianis Henrkus Regius steil* ma-infund.pbys cap. 2. vult aliquas Stellas fi-xas quibusdam maculis, qualibus step^güntur.Sol noster tegitur, obnubilari, easque ma-culas ex iisdem oriri causis, tamque den-sas saepe evadere, utomnemnobis earumconspectum adimant. Contra verö quas -dam Stellas densissimis liberatas maculisrecens in conspectum venire , & novarumStellarum imaginem praebere, quamvisillae ante multa saecula extiterint. Simili-ter sentit Antonius le Grand Inftit, Phibf.part. f.cap. 16. ubi sic ait. Nec meo judi-cio alia ratio assignari potest , quare quadamStella nunc majoris, nunc minoris magnitudi -nis appereant , niji quia fecundim macularam di-versitatem earum aspectus c varietur , imo ab il-lis ita interdum tegi possunt , ut per multos an-nos visum nostrum penitus effugiant . Sic olimPlejades numerata sunt septem , qua jam sexduntaxat conjpkiuntur. E diverso continge -re potest, ut Stella antea non vi ja subito & eximproviso appareat ; Ji vortex nimirum ma-culam ambiens vicinos vortices vehementiuspremendo, quam ab iis prematur , Jitius Juos la-tius extendat. Ita ille.

Quarto Kircberm in itin. 'Ex tat. dial. I» sententiac.g. num, 12, vult Stellas novas naturali vi Kirchenex vehementi globorum solarium firma- de Stel,a 'menti exhalationum, vaporumque em-^nigcne-ctatione originem suam deducere. Sola- fi.riaenim firmamenti corpora, ut ait, sicasimilitudine dicta cum ingentes subindbexhalationum cumulos ejaculentur; illaein aethereae aurae sinibus condensatae,perpetua luce solarium globorum irra-diatae novas Stellas exhibent: vel etiamut idem ibidemaic, contingere potest, utexhalationis expansa materia a globis vi -cinioribus firmamenti illuminata latentesvicinos St opacos globos lunares tanta lu-cis reflexione perfundat, ut illa hoc tamlucidoamictu fulgensin nostrum tandemscfe conspectum exponat. Undk porrötantae exhalationes proveniant, subditibidem: Astra nimirum subinde chroni-co, seuclimaterico morbo laborare; vi-delicet ex liquoris aliundb communicatiabundantia tantas ebullitiones subire, utin immensam tethereae aurae regionemindih exorientes vaporum exhalationesextensae, astrisque vicinis illustratae inusi-tatum novae Stellae spectaculum exhi-beant, Vide etiam cap.jeq, num. 1 /.

Quinto Christianus Longomontanus ad stell * o0 'mentem Tycbonis Brahe in appendice Astro-nomiasuaDanica de adseititiis Coeli khoe-^ui- ^nomenis, cum multa de causa essi ciente l>c»r.ortus generationis novorum Phoeno-menon protulisset capit, f. deinde ubi cau-sam materialem eorundem pertractat,sta-tuitimprimis Stellas novas 6 coelesti ma-teria, quae tam astrorum, quam expansi,

sivL