Buch 
Specula physico-mathematico-historica notabilium ac mirabilium sciendorum, in qua mundi mirabilis oeconomia ... nunc autem ad lucem protractus, ac ad varias perfacili methodo acquirendas scientias in epitomen collectus thesaurus curiosis omnibus cosmosophis inspectandus proponitur / authore Joanne Zahn ...
Entstehung
Seite
135
JPEG-Download
 

DISQ11IS iTW 11. CAPXlt 11.

ftve Rbachex, ut vocat, naturam quodam-mod6 referat , ortum suum obtinete»Ouod autem coelestis haec materia aptafit pro novis Phoenomenis, sic ostendit.Cum enim ^irifioteh docente ad genera-tioncmduo comprimis genera circa ma-teriam requirantur, quorum unum inqualitatibus contrariis consistat, quae ele-mentis inter se transmutandis in este sen-tiuntur: alterum in destructione seu pri-vatione formae in materia, dum similis,"talia in eam introducitur: Ostendit de-inde contraria illa Coelo ineste, licet Ari-stoteles excludat. Nam quod qualitatesprimas attinet imprimis agentes illas sci-licet frigidam, & calidam f alibi (inprog-nonsmatis scilicet Astronomiae) haud du-biis argumentis se evicisse dicit: Nempeexpanlum illud coeleste eximie frigidumeste; astra vcrb, St imprimis Solem calo-re excellere, Quapropter primum hocex contrarietate principium pro noväcce-

p hosnomen«n generatione adita-re dicit. °

Pro altero haud multum , innuit la

borabinius,quand6 oculis, quaividcniiisfides tuti, applicari solet. Talia a," iiuPhcenomena,quae recenrerin Ccelooriun-tur, nempe Stellae novas, & Cometa, queerevera in Coelo generari non pluribus ar-gumentis adversus Peripateticos proba-re necessarium est. Materiam igitur no-vorum Phoenomen«n quasi naturae tertiaeesse oportet, quippk ab astris Lc expansoresultantis, idqu£ tam ob qualitates ho-rum, quas contrarias esse suprä innuimus,quam primaevae Caeli ac siderum creatio-nis considerationem.

Ex quä proinde parte Coeli haec novo-stdi^ rum phoenomen«n generationis materiapotissimum provenire ejueat, statuitnec4 tü,tUr » quicquam in ccelo aptius,astris, exceptis,reperiri praeter cingulum seu circulum,quem Graeci n» Latini viam lacte-

am nuncupant. Quocirca , ait, inter omnesconvenienter mihi ratiocinari videntur , quihunc circulumnottu in Cocio apparentem ma-teriam novis Phaenomenis largiri arbitran-tur.

Licet porrö ab invento Tuborum op-ticorum artificio deprehensum sit, viamlacteam esse multiplicem congeriem mi-nutissimarum Stellarum , earumque mul-tum propinquarum collucendam; vulttamen praefatus Author non esse meramtalem congeriem , nequL dictas minutasillas Stellas ambire praecisö expansum te-nuissimum, sed praeterea aliquam adhucmateriam circumfluam, atque novis ap-tam Phrenomenis generandis inesse; uti

quoque D . tsaacus Habrecbtuste ntitabip-so citatus; quod ita probat rationeksensu simul oculari, atque Authoritateprcecelientissimi omnium statum Astro-nom! Tycbonis ßrabe, qui subortum hia-tum in via lactea ac sidere Cassiopejae ineodem loco coelesti notavit, ubi nova Stel-la Anno 1572. praeluxerat, ficutgc ipsemetLonaomontanus eundem se oculari ex- Hüg* 5 »penenttacomprobasledicit. Hincitaque^ bser¥a .colligit. __ tu*.

Si via lactea solum lumen esset Stella-rum in ea consitarum; nihil certk indLabsumi, aut perire potuerat, dum sulicetStella* ista; suis singulae locis, quod fa-ciunt, manent. At Stella illa nova prae-nominata ingens, <k fulgenti s sim a post fuidisparitionem Anno sequenti hiatum te-nebrosum, seu reliqui Coeli colori extra la-cteam haud dillimilem in eodem loco re-liquit, ubi ad marginem Galaxiae fulsissedeprehensa est, quippb luminis confusifluore non confeltim repletum & obdu-ctum. Ergö consentaneum est, subfuissepraeter illud Stellarum lumen materiamquandam , ex qua nova illa Stella consta-bat: Qua quidem Stella resoluta ac dissi-pata, materia una absorpta, 8taliö, e lo-cotibi extiterat, transportata est.

Aham rursus adducit rationem Longo- Stell«montanus a subjecto loco usitatee genera- V *P |C - .donis novorum Phaenomenon, ac im- ^Tiaäeä*primis novarum Stellarum; qui quidem exott **locus utplurimum in via lactea est, quippöin quä tam dicta Stella Anno 1572. in Cas-siopeja, quam illa An. 1600. in Cygno, de-nique nova Stella An. 1604. in genu Ser-pentarii&c.ortum duxit. Tandem sub-nectit. Ex allata igitur ratione concludimus,quodficut berbx aut alia terree crescentia mate-ri am non e lonainqiiOyfed iis locis,ubi oriuntur ,acquirunt: Sic novas Stellas praecipuam ma-teriam e via labi e a haurire, in qua oriri ple-rumque videntur , <£7 hanc quidem materiam»ut dixi, quoquomodo 'variam ejfe ab ea, quee c<£-teroquiureliquoCoeloceditExpansumjeuRba-chea a nobis declarata. Atque haec est Sen-tentia Clarissimi Astronom! Longomonianijuxta Tycbonis doctrinam de novorumPhoenomenon coelestium origine U mate-ria, quam ide6 paulö fusius declarare li-buit, quia scio eandem a Doctissimis VirisFromondo, Liceto , Libavio, Bartholino eXiis-que teneri.Plures alias Scntedasde nova-rum Stellarum origine Scgenesi profere-mus, dum paulö infra Cometarum, adquos alii plerique Atellas novas refe-runt , generationis argumentum per-tractabimus.

WZ-'(o):,

CAPUT