Buch 
Specula physico-mathematico-historica notabilium ac mirabilium sciendorum, in qua mundi mirabilis oeconomia ... nunc autem ad lucem protractus, ac ad varias perfacili methodo acquirendas scientias in epitomen collectus thesaurus curiosis omnibus cosmosophis inspectandus proponitur / authore Joanne Zahn ...
Entstehung
Seite
16
JPEG-Download
 

I<5

SCRUTINIUM IV. GEO-COSMICUM

minatae cujusdam altitudinis praecellio- praesertim longius dissitorum jk ampliori

rum montium,ac plures easque haud par- basi terrae insistentium concludi potest; utvas in mensurando difficultates obvias as- ipsemet omninö persuasus eidem lubenssignat, ob quas nihil certi de montium assentior, Vide ipsum loc, citato.

Tabula Altitudinis praecipuorum in terra

Montium»

Montium nomina.

Stadia

Quorum 8, unum mil-ii ar. / tal. faciunt.

Pastus

Pelion

20,

1 1

I 2/0.

Catalyrium

14.

6 !

1680.

Cyllenom

*5-

i 1

1875«

Petra Sogdiani

30.

j <r

i ?

Z750.

Hamus

80 .>

10.

10000.

Olympus

I 0. -ISJ

1 | fere

1 2ÜY.

Petra Sifimytbra.

15.

2 t

1875 .

Picus Canariarum,

80 .

10.

1000O,

JEtna

2 j.

4 '

4000.

Mtna

40 ,

5.

d

8

Caucasus

120.

is-

Isooo.

Caucasus

408 -

s'.

f lOOO.

Cassius

224.

28.

28000.

Atho

I60.

20.

20000.

Mias

2 lO.

» 5 -

1 yooo.

Ripbaorum astiffimusStolpdithis.

200,

25-

2/000.

Norwegia montes

48.

6.

Ö000.

Montes Luna

j 120.

is.

1 /00O.

§. n.

Montes Vulcanii, sive ignivo-mi ab ignium erudatione mira-biles.

Montes i. Dantur in Geocosmi superficie plu-

ignivami, res montes ignivomi, sive Vulcanii a flam-marum, cinerum, aliarumdue rerum ig-nitarum, vel ab igne jam ambustarum eru-ctatione sic ditti: Cujus eructationis causain intimis terrae py rophilaciis latet, ut re-ctk eam nobis describit Kircberus Mund ,fubterr.lib . 2 . cap.ii. his verbis. Quoniam ,inquit, ignis libertatis mirum in modum appe-tens fine libero aeris fomento durare non po-te fit, bine natura provida altis fimos montesveluti terminos quosdam constituit , ut per eosveluti pesspifcicula quadam aer attratius, ig-nispenuaria perpetuo tam amico bofpite fove-ret, atque adeo ignis fefe per haste montium vo-ragines ve luti pes cloacam quondam a fuper-fiuafumi, faciwmfi mole exoneraret. In nullatamen Mundi parte ejusmodi Vulcaniae of-ficinae dantur plures, quam in America,eäque potiffimumMericlionali, que etiamsubtus terramper abditos finuscontinuan-tur in terram ipsam igneam, vulgo aliasdelFuego dictam, atqueind^in ipsam An-tarcticae plagae terram suppolarem, ute-tiam nonnulli putent ob multitudinem e-jusmodi vulcaniorum montium, & igneo-rum incommodorum indk emanantiumviolentiam terram illam hactends nobisfuisse inaccessam.

2 , Materia universalis ignis ejusmodisubterranei, qui ex montibus vulcaniisejaculari solet, censeturimprimisesseacrisk crassa; cujusmodi sunt sulphurea & bi-tuminosa: Quibus & accedit halinitrum,quod substantia sua spiritibus tumidissimisreferta junctum sulphuri, accensumque,dum exitum non reperit,vim mirk effica-cem quidvis effringendi, avellendi, disji-ciendi,dispellendi, k qua data porta pro-pellendi in subterranea sibi obvia obstacu-la exercet; idcjue tanto efficacius, quan- vel crudum Antimonium, spiritusquemerciirialescommixtivim hanc magis ex-agitärint. Ipsam etiam materiam adaugentcarbones fossiles, seu terra carbonaria,terrestriumglebarum variae species,diver-sa Iapidumgenera, variae metallica:, ccete-rorumque mineralium miscellae, uti 8cvi m ipsam exacerbant ac stimulant, magis-que durabilem efficiunt Sal comprimisAmmoniacum,alumen, nitrum, calcan-thum, k ejusmodi alia.

3» Tamdiu durare solet ignis iste sub-terraneus, quamdiu fomentum ejus du-Jupt*^rat; quod dum absumptum,est,ignis ut fi'bi ä natura inditum, extinguitur, quous-que novis conceptis seminibus denuo re-nascatur, atque ex ignis subterranei p r0 "fundiusdelirescentis afflatu rursum accen-datur. Und6 intervalla flammivomae e-

ruptionis ex vulcaniis montibus facili con-cipi possunt. Ubi ve materia ex perpe-tuo acceilualterius persimilis novas sub*: