Buch 
Specula physico-mathematico-historica notabilium ac mirabilium sciendorum, in qua mundi mirabilis oeconomia ... nunc autem ad lucem protractus, ac ad varias perfacili methodo acquirendas scientias in epitomen collectus thesaurus curiosis omnibus cosmosophis inspectandus proponitur / authore Joanne Zahn ...
Entstehung
Seite
17
JPEG-Download
 

D/SQlUSITlO /. GE0-SC0P7CA CAP . ///. §; //.

»7

standae aequMnflamniabilis fovetur; etiam teterrimi foetoris sulphurei exhalatione,igm s ille ex abditis suis conceptaculis eru- non tantrum Lipararum, sed St Siciliae quo-warenon mtermirdt, sed queaspectusexoculispenitusablatus es-

Pergii continuo rapidas extollere fiam- set: Horrendarum illarum calarnhatum,c , s mas quas in praefatione /Mundi fui subterranei

Saxaque Jubveffare, £5 arena tollere nim- (undb St argumentum illius libri conseri--X bos. bendi se desumpsisle f icetur) graphici de-

Teif** - r\ fi- u . m P°tr6 tota ubique telluris fu- scripsit, ipse jam tunc Vates St praenuntius*ibu£* ,s 'P yariis suis partibus abundet esse voluit, Vide illum loc. cit, Similicer

n U ^ Us . m °di Vulcaniis, argumen- quam horrendae calamitates subo t e fue- 1 UM^Jntimaeofficinaminnume- rint, dum una cum Terrae motu y£tnaeus

pytopiuiaciis instructam esse, Ubicun- crater A. [öö^menseMartio incendiis prae-.qtieeiiiiiiVD^ujj^ mons existit, ibi sub- ter solitum desaeviit, aedisrupeis terraela-r! .^^pyrophilaciumesseomninbne- pidumque repagulis torrentes igneos (qui0^ pote si, quomodb fumanti camino late eircumquaq;ornnia devastarunt)pro-cari'Inarium, aut furnaceum, seu so- fuderit, vix enarrari potesi.Tesiatur edamr UlT1 fubesse quisque fatetur. Ignis au- Blefkenius , quod suo temporead Annumi-! 3 ?^ rriri iadepascentis St durissima quaec'p scilicet 156). die 19, Novembris media no*

1 iolventis violentia, cum novi subindb cte in tractu maris propb Heclamlslandiaeperiantur meatus, St ipsaeminerae metal- Vulcanum, ex solito lucidioribus flamma-j 1 eiae solvantur St colliquescant, multaque rumglobisindfe eructatis tota pene insula. ! a , tra nsmutentur, ac in aliam formam mire collustrata comparuerit; vix autemdicantur; »deö haud mirum adeövide- abeunte horä, quod tota infula ingenti ter-

iciebct, u quandoqueSc metallorum flui- rae motu concussa fuerit, ipfumque mareamnes ex pice liquida, si- circumfluum ad duo milliaria recesserit,al'n ab ;, Ulc a / u -n/ ntia , ar d®ptes,ac plura Plura ejusmodi exempla passimobvia apudorofun f i. 1Cen{ l S , 1 , st,S vu cani ' < montibus Historicos videre licet.

monere usapudCeltas.cum 6 . Regiones, in quibus Vulcanii repe- Regione*,'

K! P liael al«qu.indö incensi fuiflent, riuntur montes, plerumque sunt fertilio- intibusc x p rivos per terram fluxiste, Alex.l.b, res aliis terrestribus locis; ut patet in C^VH^niiA & circa An.Chr. 512. ut Sigonius refert pania, ubi mons Ve fulvius; in Sicilia , ubi exiiWt,lo./mp Occid. cumVesuvius monsingen- Aütbna; \nJaponi£ regno Voari, ubi Si- ^ Uu,e *tem hiatum edidisset, inde imprimis spi- urpurama mons re peritur. Rado est, quod lun '

Jitus quid am ater adeO ac densus erupit, ut exhalationes, quae ab ignibus exspirantucem Solis caligine,tenebrisque involve- subterraneis, terraeporosmagisaperiant,strepitu ita hnrrendo, ut vicina loca & apertos contineant; unde vegetabiliae more concusserit, Ginisindfc effundeba- non tantum ä frigore magis tutantur, sed, r uc . provincias quoque transmarinas St spiritus calidiores concipiunt, St per eo-_ ruent.snCampaniäverö quidam amnes rum vasatam succifera, quam aerea,dumpulverei fluebant 8carenae impetu ferven- succusmagis decoctus facilius propagatur,more fluminis decurrebant, qua plana ipsa etiam vegetatio accommodatius pro-niporum usque ad arborum cacumina moveri potest,tumescebant, Lc virescentia omnia prori- 7. Spectris etiam plurimum infesta ,K^ stus arescebant. kkSiQonius. esse loca illa circa ignivomos Sc Vulcanios monte«

v£ te * 5. Montes Vulcanii, qui per tempo- montes, quae vel adeuntes procul abster- VwIuwefcrum intervalla flammarum globos evo- rene, vel de futuris calamitatibus prae-5fs* e ' auint » dum solito formidabilius ac vehe- monent, aut alia quaedam praesagiunt,menthas furere solent, magnarum etiam multis constat historiis. Itä circa Heclaelemper calamitatum aut prodromi sive montem oberrantia spectra tempofepraenuntii aut comites este solent .-Plerum- comprimis publicarum stragum U com-que enim flammivoma haec naturae sub- missorum praeliorum plures caesos & doterraneae incendi i cum terrae motibus,in- functos habitu Sc facie exactö reprsefen ta-fandisconcussionibus,aliisqpniscrandisca- redicuntur. P, Fournier Geograph* orb*Wiitatibits conjungi solent: Eadem siqui- notdib. l.cap,n. refert,spectra ibidem se-dem causa, qua: flammas,cineres,ac lapi- se aliquando offerre congressibus noto-dum imbres ejaculatur, ingentes cthim rum hominumtim manifesta, ut un-terrae concussiones,terrestrium portionum quam viventes excipiantur ab ignarisabsorptiones,fluminum desiccariones, in- mortis illorum datä dexträ, nec deprehen-le ritus animalium ac piscium, Sc hinc ena- di errorem, priusquam disparuerint um>pestiferas lues, horrendas marium e- brse. fata insuper Principum, czuidvö re-bbllitiones, turbas ac procellas, Schine ex- morius in orbe pcragacur,ab iisdem fre*

® lc a naufragia, ac innumeras alias luctuo- quenter resciri. Blefkenius narrat, aYn

*as Cata(V«-r\r\Kac nnsirr (Xlot- "T n_ - _«JX «-lOarrures in mari nrnninmui

- & --- r .»«.«muia* *'r se Bremensern Archiepiscopumadve«

retoar, aEtnam verö&cStrongylum ingen- n .i dmont emHede,quöpertineret;lon-

r .^orum globos montium instar prae- ^st compertum fuisse ejus obi-

videret, quibus longk S e ^ ad illud ipsum tempus accide rat.

mualtuuÄ imkcum ingentium veluti t ^ l0 ^ ma memorat G Ubertus Cma-

g Tom^/ b ^ UaneorUIB sra £ orib ^ C tuslib.x*