PONTEDERA DE VETVSTA
130
Catone nullum fupereft; in Varrone de R. R. Epel-rus, lipeirota, eiuncidum me legifte memini, fed inlibris de L. L. plurima videlicet libreis, fueis, beic,hei pro hi, nwnmei, dandei, equci, eidus, 'vnei, fu:ei,committat cis, vernaculeis. In quibus tamen feruan-dus eft modus et excipienda, quae a Grammaticisdiscriminis gratia excipiuntur; nam librarii cunilafoede mifcent et confundunt, nihili etiam haben-tes, quod Varroni proprium Plinius et Charifiusattribuunt.
Mos iimiliter apud veteres obtinuit in verbo-rum in VS delinentium participiis /:' in V tranlire,vt exigunda , faci unda, aggeranda, dicundi, cuiusquid in Catone retinetur antiquitatis, legimda, fa.ciunda , conferundo, fer undo , faciundi, faciundum:in Varrone captandum, faciundo, accipiundos, di-vidundos, capiundi, fenmda, faciundum. Sunt ta-men, quae ex frequenti librariorum exferiptioneprillinam formam requirunt, in Catone quaerenda,accipienda, vtenda, cogendum, educendusferenda,vtendi: nec fecus in Varrone ex multis illa: fo-diendum, integenda, elidenda, vellenda.
Quid vero de Superlatiuis dicam, in quibuspenultimam literam / in V verniliores mutabant,icribentes, optumus, proxfumus, parciffumus, pau-perrumus, pleni/fumei In Catone et Varroneomnia fecus mueniuntur, ampliffime, fortijftmi,ferenijfmi, maxime, Jtabi/iJfimus, minime, optimo,opportunijfmam, _ plurima , potiffmum, rettiffime,longifflmos, minimum, altijfimam, aquofijftmus,frigidiffmus, calidijflmus, diutijfme , proximis,infimam, candidiffimam, altijfma, faepijftme, te-nerrimis. At in Varronianis de L. L. libris multaferuantur.
V pro aliis .vocalibus prifea aetas vfurpabat, ceuaeftumo, aefiumatio, vicefumus, decumus, facrufi-co, carnifex, frundes-, ideo in vetuibs Varroniscodicibus tutas feribitur pro totas, rutundus prorotundus, fabuli et fabulia pro fabali et fabalia-,editum etiam habemus ab ienfonio ouibus tunden-dis. In excufis Catonis retentum eft acrufolios,fabulos , ipfus, adulefcentia, fed quot immutataeexijlimo, libentius, libebit, libido, frondem, deci-mo, centefima et alia? In Varrone omnia ad eun-dem modum, iis paucis, quae Viclorius adpofuitet Icnfonius, exceptis.
Contra 01 ime Q E pro V , vt m antiquis legi-bus et Plebifcitis legitur coiramt, oiti/e, oitantur,
motnicipio, Poinicio, mointo h ue moenia, ex quo
moenia, moerus, poenio vnde poena, moenus vndeamoenus Scruio auctore deducitur. In Varronisde L. L. libris moerum pro murum, Poenicum etPoenis pro Punicum et Punis ; J11 Catone Poenicumquoque et Poenicam.
Multa etiam, quae nunc per V feribuntur, ve-tufti per O feribere malebant, vt in antiquis mar-moribus taboteis,poblice, fingolos, detulerit, fontico-la, nonciare, flouio -, in Varrone tabernola, tribolum,paulula, clauola-, in Catone ioga/es, fedolo.
' Quod frequentius in extremis lyllabis vfurpatuminuenimus, ftiottt, tuom, font, Lucium, quorn, confen -tiont, perpetuom, compafeuom, confuonf, ex qua
confuetudine fupereft in Varrone pojfont, in Ca-tone ifloc. Quae fane reliquiae vtrumque ab ipfaferibendi regula non receifiife demonftrant.
Y iimiliter Graeco non vtebantur, fed Latino Vferibentes Babulonica, bombucina, Mura pro Myr-rha, cruflallinus, Purrhus vel Burrhus, Suluanus ;idcirco reftant in Varrone: ztnurna, ferpullum\in Catone amulttm, murteas, murta, zmurnaeum,eorula.
O pro AV vfurpatum nemo non tenet: ferotumferaut um, codex caudex, for ex faurex, orata aurata,cortis caurus, cotes cautes, olla aulla, coda cauda,ploflrum plauflrum, plodo plaudo vnde explodo, Plu-tus Plautus, orichalcum aurichalcum, cloflrttm clau-flrum, et alia etiam a noftris Rufticis adhibita,quod in excufis quoque libris reliquiae inue-niuntur.
At O V quod pro Graeco O Y adiungebant, vtrefert Marius Viftorinus, nullum remanet vefti-gium, omnia a librariis de excufis libris fubductaiunt. In veter: bus tamen monumentis multa hu-iusmodi leguntur, nimirum ious, iniottrias, ioudi-cauerit, ioudicem, iourato, iouuent, iouferunt, Lou-cerios, Noutius, Fourios, loumen.
Nullum!* etiam AI loco A E, quod in Lucretiofaepe occurrit, et apud alios vel antiquos vel anti-quitatis amatores, item in vernilioribus lapidibus,non tantum in vocum extremis, Viliori ai, Romai,viai, Sempronia!, Gallai, Sextiliai, verum etiam inprimis, Quaiflores, ai des, aidiles, aire, Caifar.
Porro in compolitis fimplicium vocales a Catoneet Varrone retentas, vt prifea aetas folebat, ex anti-quis exemplaribus difeimus, vt confpargant, afpar-gant, disquaero, decarpo, illutos, Tubicinam,rejicari,ficare, /icet a fico, vnde fica et ficarius. Legituretiam in Plauto intellego, intellegam, in Terentioneglegere, neglegendum: In Virgilio afparga vt— /«//"« fpumans afpargine cautes.
Haftenus de vocalibus ftriftim et curfim dixiflefufficiat, venio ad conlonantes: Quae Semiuocalesdicuntur, non geminabantur, vt numei, fumos, olo-rum pro illorum, petens, cafle/i, meilia, meiliaria, ma-celttm, tera, referi. Proptereain optimis libris in-ventum eft apud Catonem et Varronem oln p 10 olla,alium pro allium, politori et politiones pro pollitori-et pollitiones, ani pro anni, farite pro farrito.
Semiuocalium modo S quoque literam non ite-rabant, vt clafeis, iouferunt, touflt, pofedit, fefumapud Varronem. Eandem tamen frequentiffime Xadiungebant, vt antiquitatis monumenta teftantur,feruantia Cappadoxs, coniuxs, felixs, proxfumistmaxfume, vix/it, vixji, auxfilium, dedouxfit, deixfi-Jlis, exfornare, exfedra, pexfus, Alexfander, defixfl»etiam Augufti tempore, et vxfori, exfemplo Clau-dio Imperante. Quae omnia noftris auftoribuslublata funt.
P vero feribebatur, vbi nuncB in compolitis po-nimus, ceu opfonatoris, opfignetur,optinebit, opten-tur, opfepit, opfletrix, vt in ifto lapide:
Antoniae. Aug. L.
Tbalufae- Obfletrix
apfenti,