354 M. VARRONIS LIB. IIT. GAP. V.
X(S omnes comuuas. Ex fuggefto faferis, vbi Colent efle 7re^nrerd(rfjLCbTa *, prodetinfc aanates b in ftagnum, ac nant, e quo riuus peruenit c in d duas, quas dixi, piscinas, aipifciculi vitro ac citro e commeant f : cum, ct aqua calida et frigida ex orbi k ligneomenfaque, quam dixi in primis radiis effe, epitoniis h verfis ad vnumquemque *, fa*
KuM
7 ) perijletafmata lenjfl. peripatajmata W. a) pvoderint IV. b) .anatas W. auesl.B.R. c) ■p , '°~venit I.B.R. d) ad tV. e) etto IV. f) emetant W. commetant. R, g) orlte I-B.R.I.I-G. h) effl-coniis IV. epijioniis P. epijiomiis l.B. R, \) vmmquodque P. 2.
cultatem ct circumeundi praebebat, miniftratoresnon capiebat, non propter anguftias tantum, fedpropter altitudinem menfae prope aequalem. Inipfo itaque tholi ingressu, quantum patebat ia-nua, lacuna in faleri relifta accessum dabat adrotam leruulo miniftranti: qui nutibus conuiua-rum intentus, vnicuique, de quo vellet ferculo,fignificanti, rota circumacta illud admonebat.Quale quid noltra etiam aetas machinata eft circamenfas, quas appellant confidentiae, vbi machinaeverfatiiis ope vnus homo aliquot conuiuis, quiline llrepitu et aurito minifterio esse volunt, fuf-ficit. Sed credibile ess in ipfo etiam faleri co-lumellas eminuisse quadam, quibus menfae Un-gulorum conuiuanun, iiue orbes fuerint, fiuequadrae, imponi, manusque ipfae requielccrepotuerint. In mcnfa quidem magna, liue rotaniti vix confultum.
;, 16 Tiv. 9 inr.i A-ZM.hr h) Vid. ad f. 14 .vbi interpretati fumus.
5, 16 EX ORBI LIGNEO MENSAQ_VE)Orbem intelligit eam rotam, de qua iam fuperiusdixit, fuifle pro menfa columellae impolitam. Etne quis dubitaret, quali itiiifityuT-M ,, cum eun-dem orbem vocat menfam. Ad aliud refert do-ftillimus vir: vt fane mirer, quid in mentemtanto viro venerit, cum ea, quae melius taceripoterant, chartis fuis illeuerit. SCALIG.
. j, 16 IN PR1 MIs u ad 11s) Omnino le-gendum , in fnuis radiis. Nam epitoniis (eaefunt machinae, puta rotae, ad aquam exprimen-dam) verlis, ad vnumquemque aOum aqua fri-gida et calida ex iplis radiis orbis, ssrt rotae,quam menlam vocat, exprimebatur conuiuis,columellam enim, quae fulunebat orbem, feurotam, cauam fuisse oportet, quae aquam infer-ne conceptam, quotiescunque epitoma . verfa-rentur, fuperne per radios rotae, qui et lpfi cauierant, emitteret in conuiuas, et quali efflaret,fiebat enim mechanicis expressionibus. . Certehac deferiptione nihil planius, nihil lucidius: vtne minimum quidem in ea assequenda labora-verimus. Prinum veteres dixille pro lingulo, ctpueri fciunt. SCAL. Nihil opus ess emendatio-ne Scaligerana, ii orbile inteiligamus, vt intel-ligendum esse cum Scheffero.olfcndimus, ct hicipfe locus declarat. De epijiomiis, (quibus tamenet Pol. fauet, cum legat epijioniis) vel epitoniisnon contendam, modo eadem hoc quidem inloco fignificatio «ulmitcatur, quam in Indice Bu-
daei verbis explicamus. Scaiigerum plane hiCfugisse videtur ratio. ...
. 5, 16 EPITONIIS VERSIS) Antea in rt"culis, Epijiomiis: veriorem esse Epitoniis leftiu-nem putaui. nam ita in cunftis manu feripti 5 .inueni: et huic rei vocabulum hoc valde accoM-.modatum ess, quo etiam Vlpianus iuris contui-tus vfus eft.de Aflionibus emti et venditi. f’fundi Cajlella plumbea, putea, opercula puteorunh.epitonia, JiJlula applumbata, aut quae terra con-tinentur, quamuis non fint affixa, aedium ej]i cort-Jlat. Vidi etiam vetuftillimum Vitruuii codicew,in quo ita hic locus e decimo libro feriptus esset :motione vero ve Ilium vebementiore fpiritus fre~-quens comprejfus epitoniorum aperturis influit.Cum excufi formis habeant Epijlomiorum. Epito-nia (vt nomen offendit) inftrumenta funt, qui-bus chordae funefque intenduntur. VICT.OR*Illud ejfe infui tu,n ess huic loco, quia male lege-bant f alium, pro alium. Legendum ess CIIIIU,in priuis radiis , epitoniis verjis, advnuin quemque,altum, etc. Epitonia autem, vt ,diximus, 1 'untrotae mechanicae, quae funibus intenduntur, autaliud quid ad exprimendam aquam. Nam nonlemper -rotas lignilicat, vt iri Vitruuio, lib. X.fingatis autem canalibus Jingula epitonia funt clitfamanubriis ferreis. Quicquid.eft, non ad emitten-dam fed ad exprimendam aquam fuisse, indicatetymon, quod non line intentione hoc fieret.Vlpian. de Aftionibus emt. vend.. L. Fundi:Cajlella plumbea, putealia, epitonia fijlulis applum-bata etc. Igitur epitonia nori femper rotas ligni-ficare, vel ex loco iam Vitruuii prolato, item e*ipfo Vlpiano patet, qui dixerit epitonia fijlulijapplumbata. SCAL. Legendum epitoniis, de qui-bus vid. Vitruuius. VRSIN. v..Bynkersh. Obf;> 9 - p- 47 - f. qui noftram fententiam, de qua Iri.Ind. firmat.
5,16 FACTVM SIT, VT FLVAT) Scri-ptum prius fuisse puto: Sic adfluat tn conuiuam.Nam pro ad, et illut pro illud feripfisse libra-r *? s illos, vulgo notum ess. Ergo non dubiumcft, quin totus locus ita legendus fit: Cum etaqua calida, et frigida, epitoniis verfis, ad vnum-quemque alium, fic adfluat in conuiuam. Ad vnum-quemque alium, tt( i k&wv oregiuya-yijv. riam verf 3 "-bat rotam, quae pro menfa erat, puer, qU.oties-.cunque noua ferculi adferebat. quod fane ex ixSsquae fupra dicta funt, confirmatur: Haec ab vnopuero , qui minijlrat , ita vertitur , vt omnia vnct