L. I. M. COLVMELLAE LIB. II. CAP. VI.

4<Jo

permifta h humus praediflo alimento pinguefcat. Itaque cum in agro disponenturacerui ftercoris, non debet maior modus eorum diffipari, quam quem bubulci eodemdie poffint obruere.

VI. qv oniam a sementi terram docuimus praeparare, nunc feminum g e 'nera perfequemur b . Prima et vtiliffima sunt hominibus frutnenta, triticum, etfemen adoreum. Tritici genera complura cognouimus. verum ex his maxime cferendum eft, quod robus dicitur: quoniam et pondere, et nitore praedet. Secunda

2 conditio eft habenda filiginis f, cuius species in pane praecipua pondere deficitur.Tertium erit trimeftre, cuius vfus agricolis gratiftimus. nam vbi propter aquas aliam*ve caulam matura fatio eft omifia, praefidium ab hoc petitur. [Id e genus eft fil*'ginis.] Reliquae tritici species, nifi fi quos multiplex varietas frugum, et inanis dele*

3 flat gloria, fuperuacuae funt. Adorei f autem plerumque vidimus e in vfu generaquatuor. far, quod appellatur Clufinum candoris h nitidi, .far, quod vocatur vennu-culum ‘, rutilum k , atque alterum candidum, fed vtrumque maioris ponderis, quamClufinum. femen trimeftre, quod dicitur halicaftrum ’, idque pondere, et bonitate m

4 eft praecipuum. Sed haec genera tritici, et adorei, propterea cuftodienda funt agri'colis, quod n raro quifquam ager ita litus eft, vt vno femine contenti efte pofii*mus, interueniente parte aliqua vel vliginofa °, vel arida. Triticum autem ficCOloco melius coalefcit. Adoreum minus infeftatur humore.

VII. iegvminvm genera cum fint complura, maxime grata, et in vfuhominum videntur, faba, lenticula, pifum, phafelus a , cicer, cannabis b , milium, pani-cum,

h) permixta I.B.R. [C.VI. Etiam hoc aliter diuif. /„. ] a) Cum L. f. B. R. b) peraequamurP-c) maximis H. f) Jllignis G. d) mortua fatio efi, omne L. e) porro inf. Goef. i) Adorli H. g) vi-demus P. h) candidioris et nitidi Goef. L. /. B.R. i) vermiculum l. B. R. venuculum H. A. emiculum L-Jc) rutiUum R. 1 ) ilicajirum L. m) bonitati I.B.R. n) quo P. cum I.B.R. o) veliginofa B.P'I C. VII. Nulla nota noui cap. L.] a) pbafellus Com. b) g annabis P.

'6, i PONDERE) De pondere frumentonimetiam Plin. ,8,7. Apertum eft quo plus ponde-ris hibet frumentum, tanto plus inde pofte pa-nis confieri. Subtilius ifta exquirere, et ad cal-culos Phylleorum federe, non eft rufticorum.

6,3 [ID GENVS EST SILIGINIS] In-«lufi haec verba, quod gloftema puto.

6, 3 FAR VENNVCVLVM) Farris vemculiaurw»««c»//nelcio an quis praeterea mentionemfecerit. Vernaculum vocatur a noftro 11,2, 9.Quid? fi vttoque loco reftituenda fit leftio, quamhic habent primae editiones, vermiculum, cuius'brdrfywz fiue gloflfa eft rutilum. Quatuor enimgenera adorei promittit Columella, Clufinum, ru-tilum, candidum, trimeflre. Vermiculum nempegloflis et medii aeui lcriptoribus rubrum, notare,•(a cocci vermiculis) notum eft, feruatque Gallo-rum lingua, quibus vermillon coccifcram arbo-rem, miniumque adeo, vermeil autem rubrumgenerarim fignificat. De Uifpanorum vocibusbermeio et bermellon idem fere dicendum. Si igi-

tur licuit Salmafio p. 854 , b, A. magni oper ihvermiculatum opus Lucillii interpretati pitfum»rubricatum; quidni apud Columellam, longfrecentiorem, vermiculum poilit fignificare rutt'lum. Add. p. 192, b, E. it. Hyl. latr. c.70 extr>p. 93» b. Neque vero illud praetermittendum»

in vitibus etiam eife genus venuculum, in q u ®fatis magna feriptionis varietas occurrit, A®noftram rem facit, quod Colum. 5,2, 2 Code*Liphenfis vermi culas vuas agnofeit, h. e. purpu-reas, cuius quidem nominis rationem facili®*credo intellignnt omnes, quam illam sltcr- 111venucularum, et quae praeterea monftra librario-rum ftupor peperit Confiderari etiam velimPlinii locum 32,8 pr. f. 27 vbi l alcyoneum terl ,urf>Vocat candidioris vermiculi, quod Galenus ctDi°'fcorides Harduino laudati, ille quidemhic vero tj) %?lu appellant. Etim

Robus tritici genus a robeo colore nomen habetpotell. Add. Seal, ad Varr. 2, 8- ,

SEMEN TRIMESTRE] Vid. quae ® '

inde dicemus ad Colum, a, 9,8. ' *•

7,2 v v