*3

TESTIMONIA SELECTA VETERUM

DE C. PLINIO SECUNDO.

C. PLINII CjECjLII EPISTOLAE D V JE,

In quibus de Vita Plinii avunculi fui disserit.

LIBRI III. EPISTOLA V.

c. P L I N I U S CJECILIÜS MACRO SUO S.

ERGRATUM est mihi, quod tam diligenter libros avunculi meilectitas, ut habere omnes velis, quxrasque qui sint. Fungar indicis parti-bus : atque etiam, quo sint ordine scripti, notum tibi faciam. Est enimhaec quoque studiosis non injucunda cognitio. 1 De jaculatione eque-stri , unus. Hunc, cum 2 praefectus alae militaret, pari ingenio , cura-que composuit. 3 De vita (^Pomponii Secundi duo, a quo singulari-ter amatus, hoc memoriae amici, quasi debitum munus - exsolvit. * Bel-lorum Germaniae viginti, quibus omnia quae cum Germanis gestimus bella, collegit. In-choavit, cum in Germania militaret, somnio monitus. Ad stitit enim ei quiescenti DrusiNeronis effigies, qui Germaniae latissime victor ibi periit. Commendabat memoriam sitam,orabatque, ut se ab injuria oblivionis assereret. 5 Studiosi tres, in fex volumina propteramplitudinem divisi, quibus Oratorem ab incunabulis instituit, & perficit . 6 Dubii sermonisocto scripsit sub Nerone novissimis annis, cum omne studiorum genus paulo liberius &cerectius, 7 periculosum servitus fecisset. * A fine Aufidii Bassi, xxxi. s Naturae historia-rum XXXV 11, opus diffusum, eruditum', nec minus varium, quam ipsa Natura. Mirarisquod tot volumina, multaque in iis tam scrupulosa, homo occupatus absolverit? Magismiraberis, si scieris illum aliquandiu causas actitasse, 10 decessisse anno v i. Sc l. mediu mtempus distentum impeditumque qua officiis maximis, qua amicitia principum egisse. Sederat acre ingenium, incredibile studium, summa vigilantia. “ Lucubrare a Vulcanalibus

N o

i De jaculatione. ] Laudatur id opus ab. ipso Plinio se-niore , lib. 8. sect 6s.

2. Prafeüus ait. ] Equitum ordinibus , quibus ab alarumsimilitudine nomen id inditum eit, quod circum legionesdextra sinistraque locabantur. Hinc apud Livium cohortesalaris - Equites alarii.

z. De vita Pomponii. ] Meminit ejus operis ipsemetPlinius, lib. 14. fest 6.

4. Bellorum Germania viginti. ] Tacitus , lib I. Annal.pag. 32. Tradit C. Plinius Germanicorum bellorum scriptor } fle-tiße Agrippinam, &c. Symmachus, lib. 4. epist. 18. jamsrate lua id opus minime obvium suille innuit: Enitar , in-quit, fi fors votum juvet , etiam Plinii Secundi bella conquirere.

Spectavit illud & Tranquillus in Caio Caligula , cap. 8. Il-lud esse suspicor, cujus mentio in indice librorum nondumeditorum, confecto a Scipione Tettio Neapolitano , quemLabbeus noster edidit in Nova Bibliotheca librorum MSS.pag. 167. hoc lemmate : Plinii senioris bifloriarum libri XX.

Studios tres. ] Hoc est , de Studioso , sive de Oratore,libros tres condidit. Quo nomine inter oratoria; artis Ma-gistros a Quintiliano censetur, lib 3. cap. 1. Studioso-rum libros inscriptos fuisse Gellius ait, lib. 5. cap. 16.

6. Dubii sermonis. ] Sive'de Grammatica, quibus in verbisinesset loquendi ambiguitas. Laudant hoc Plinii opus sa;-pisiime Priscianus ac Diomedes , inscribuntque modo Ar-tium , modo Artis Grammatica, modo de dubio sermone. Ejus-dem mentio est in pnefatione ad Titum. Joannes ArctinusTortellius ,qui grande scripsit de Orthographia volumen ,vixitque anno sere 1450. asseverat fragmenta ejus operisad se pervenisse.

7. Periculosum servitus fecisset. ] Quod Nerone Principesuspecta erant pr^clara ingenia , non ausus est tum ejusdemvel suorum temporum historiam publicare , aut vitas consig-nare virorum prostantium , aliudve ejusmodi, quod liberoerectoque ingenio dignum foret: sed ad Grammaticum opusse demisit: explicuitque libris octo ea, de quibus inter homi-nes eiam dectisiimos quori soleret hocnean illo modo lo-

T JS-.

qui aut scribere oporteret. Simile est illud Phodri in prooe-mio lib. 3.

Servitus obnoxia

Quia qua valebat , non audebat dicere , &c.

8. A fine Aufidii. ] Ab iis temporibus orsus historiam ,in quibus Aufidius Bassus desierat. His libris Vespasianorumres gestas complexus , ut quidem dicitur in Praefatione adTitum : Nos quidem omnes , patrem , te , fratremque diximusopere jufio , temporum nofirorum bifioriam orsi a fine Aufidii Bassi.Etiam & Neronis, supremis imperii annis. Libro 2 sect. 8;.Non minus mirum ofientum £ 7 * noflra cognovit atas , anno NeronisPrincipis supremo, ficut tn rebus ejus exposuimus. Et sect. 10 6:Amnes retro fluere , £7 noflra vidit atas , Neronis principis annissupremis , ficut in rebus ejus retulimus.

9- Natura bifloriarum. ] Illud ipsum quod habemus praemanibus. Ejus epitome a Raynaldo quodam scripta exstareOxonii dicitur, in Bibliotheca Collegii Ballionensis, itareserente Vossio,lib. 1. de hili. Lat. cap. 2.9.

10. D ecejjtfie anno. V I. £ 7 ’ L. ] Post annum , quam librospublicavit historx Naturalis : quod factum a se anno postUrbem conditam DCCCXXX. plurimis locis ipse testa-tur , ut in decursu operis indicaturi fumus. Incidit igiturnatalis ejus in annum ab LIrbe condita D C CLXXIV. Tibe-rio imperante , post Christum natum anno vicesimo. Obitusin annum , ut videtur , Urbis D C C C X X X I. Errat SerenusSamonicus apud Macrobium, lib. 2. Saturn, cap. 12. quiulque ad Trajani Principis tempora vixille eum asseverat.

11. Lucubrare. ] Cum hieme, ( verbis Mureti utor,

lib. 18. Var. lect. cad. 13.) propter longitudinem Hoctiuin ,homines studiis dediti, & vesperi lucubrare & mane, multoante auroram radiorum ardentum indicem , librum cum lu-mine poscere soleant: L state tamen non multi reperiuntur ,qui non illas breves & contractas noctes integras dormiant.Idem veteres videlicet factitabant : neque antelucanamlucubrationem fere incipiebant, nisi sub finem autumni. Ju-venalis : ^ »ttne

Post finem autumni media de noch supinum.

t