LIB- VI- E P I S T- XVI.

C. PLINIUS TACITO SUO S.

ET IS ut tibi avunculi mei exitum scribam, quo verius tradere posteris pos-tis. Gratias ago. Nam video morti eius, si celebretur a te. immortalem glo-riam esse propositam. Quamvis enim pulcherrimarum clade terrarum. ut po-puli . ut urbes . memorabili casu . quasi semper victurus occiderit. quamvisipse plurima scripserit. plura tamen perpetuitati ejus scriptorum tuorum aiter-

nitas addet. Equidem beatos puto, quibus Deorum munere datum est. aut facere scriben-da . aut scribere legenda : beatissimos vero . quibus utrumque. Horum in numero avuncu-lus meus & suis libris & tuis erit. Quo libentius suscipio . deposco etiam. quod injungis.Erat Miseni . classemque imperio praesens regebat : 1 Cal. Novemb. hora fere septima .mater mea indicat ei apparere nubem inusitata & magnitudine . & specie. Surgit ille. ut eSole solebat. frigida gustata : jacens enim studebat. Poposcit soleas . ascendit locum. exquo maxime miraculum illud conspici poterat. Nubes incertum procul intuentibus ex quomonte (Vesuvium fuisse postea cognitum est) oriebatur : cujus similitudinem & formamnon alia magis arbor. quam pinus expresserit. Nam longissimo velut trunco efflata in al-tum . quibusdam ramis diffundebatur. Credo. quia recenti spiritu evecta. dein senescenteeo destituta. aut etiam pondere suo victa . in latitudinem vanescebat. candida interdum,interdum sordida & maculosa. prout terram cineremve sustulerat. Magnum id . propius-que noscendum. ut eruditissimo viro. visum est. Jubet liburnicam aptari: mihi. si venireuna vellem. facit copiam. Respondi studere me malle : & forte ipse. quod scriberem de-derat. Egrediebatur domo: accepit codicillos. 2 Retinas classiarii, imminente periculo ex-territi’. (nam villa ea subjacebat : nec ulla, nisi navibus. fuga:)outse tanto discrimini eri-peret. orabant. Vertit ille consilium. & quod studioso animo inchoaverat, obit maximo.Deduxit quadriremes . ascendit ipse . non Retinas modo . sed multis (erat enim frequensamoenitas orae) laturus auxilium : properat illuc . unde alii territi fugiunt. rectumque cur-sum . rectaque gubernacula in periculum tenet: adeo solutus metu . ut omnes illius malimotus, omnes figuras ut deprehenderat oculis . dictaretenotaretque. Jam navibus cinisinciderat. quo propius accederet, calidior St densior : jam pumices etiam . nigrique &. am-busti & fracti igne lapides: jam vadum subitum, ruinaque montis litora obstantia. Cuncta-tus paulum, an retro flecteret. mox gubernatori ut ita faceret monenti . Fortes. inquit.fortuna juvat : 3 Pomponianum pete. Stabiis erat . diremptus sinu medio. Nam sensimcircumactis curvatifque litoribus mare- infunditur. Ibi quamquam nondum periculo appro-pinquante . conspicuo tamen. & cum cresceret. proximo. sarcinas contulerat in naves. cer-tus fugas. si contrarius ventus resedisset. Quo tunc avunculus meus secundissimo invectuscomplectitur trepidantem . consolatur . hortatur : utque timorem ejus sua securitate leni-ret . deferri se in balineum jubet : lotus accubat. coenat, atque hilaris: aut . quod sequemagnum est. similis hilari. Interim a Vesuvio monte pluribus locis latissimas flammas at-que incendia relucebant . quorum fulgor Sc claritas tenebras noctis excipiebat. Ille agre-stium trepidatione igni relictas desertasque villas per solitudinem ardere. in remedium for-midinis dictitabar. Tum se quieti dedit. & quievit verissimo quidem somno. Nam meatusanimas. qui illi propter amplitudinem corporis gravior <3c sonantior erat. ab iis. qui limi-ni observabant. audiebatur. Sed atea. ex qua diaeta adibatur. ita jam cinere mixtisque pu-micibus oppleta surrexerat. ut si longior in cubiculo mora esset. exitus negaretur. Excita-tus procedit. seque Pomponiano. ceterisque qui pervigilaram. reddit. In commune con-sultant . intra tectane subsistant. an in aperto vagentur : yam crebris vastisque tremoribustecta nutabant . & quasi emota sedibus suis . nunc huc . nunc illuc abire aut referri vide-bantur. Sub dio rursus quanquam levium exesorumque pumicum casus metuebatur : quodtamen malorum collatio elegit. Et apud illum quidem ratio rationem. apud alios timoremtimor vicir. Cervicalia capitibus imposita linteis constringunt. Id munimentum adversus'incendia fuit. Jam dies alibi, illic nox omnibus nigrior densiorque: quam tamen faces multavariaque lumina solvebant. Placuit egredi in litus. Sc ex proximo adspicere quid jam ma-re admitteret . quod adhuc vastum Lc adversum permanebat. Ibi super adjectum limeum

In alteram, Epistolam Notl

\ i. Cal, Novemb. ] Codicum hic mira inconstantia, Palermo Pliniusque senior lib. 7. scct. Bello Siculo Gabienus Casaristeste, lib. 1. cap. 1. aliis yill. Cal. Septemb. aliis . Ili. Non claßiarius , &c.

Novemb. praeferentibus. Z- Pomponianum pete. ] Plinio ex intimis familiaribus, qui

teste, lib. 1. cap. 1. aliis yill. Cal. Septemb. aliis , Ili. Non claßiarius , &c.

Novemb. praeferentibus. Z. Pomponianum pete. ] Plinio ex intimis famili

2. Retina claffiarii.] Retina villa; nomen est. Classiarii, mi- tum Stabiis morabatur. De Stabiis , lib 3. sect.lires comparati ad tutandam classem. Usus hac voce Tacitus:

recubans