ij4 e. PLINII NATUR. HISTOR.

In ora 1 Savo fluvius : 2 Vulturnum oppidum cum amne, 3 Liternum , Cumas,4 Chalcidensium, s Misenum, portus Baiarum, Bauli, lacus 6 Lucrinus & 7 Avernus, jux-ta quem Cimmerium oppidum quondam. Dein 8 Puteoli, colonia Dicxarcliia dicti:; post-que 9 Phlegrari campi, 10 Acherufla palus Cumis vicina. Litore autem Neapolis 11 Chalci-H densium &ipsa , Parthenope 12 a tumulo Sirenis appellata : h Hercuianium : Pompeii,n haud procul aspectante monte Vesuvio, alluente vero Sarno amne: ager Nucerinus: &novem millia pastuum a mari, ipsa 16 Nuceria. 17 Surrentum cum promontorio MinervaSirenum quondam sede. Navigatio a Circeiis duodeoctoginta millia pastuum patet. Regio,ea a Tiberi prima Italia servatur, ex descriptione Augusti. ^

xo Intus colonice: 18 Capua'ab campo dicta, u Aquinum, 20 Suefla , 11 Venafrum , 22 S<>ra , 2 3 Teanum Sidicinum cognomine , 2 + Nola. /Oppida : * 2 r Abellinum , 26 Ari-cia', 27 Alba longa , 28 Acerrani, 2t > "Allifani, 3 « Atinates, n Aletrinates, 3-- Anagnini,

N o t Je .

i. Savo. ] Latium hic a Campania disterminat. Hodie Saone.Camill. Peregr. pag. iyi.

i. Vulturnum. J Amnis Campania: maximus, Voltorno, deditoppido nomen, quod nunc castellum tenue elt in ora, CafieidelVoltorno.

3. Liternum. ] Nunc vicus, Torre di Patria, ab amne cog-nomine , quem Virg. lib. 2. Georg. Clanium vocat, ut recteCamill. Percgr. pag. 1S9. In Synodo Palmari, sub Symmacho».Aprilis Liternenßs.

■ 4. chalcidenpum. ] Hoc est, a Chalcidensibus condita:, siveut Solinus ait, cap. 2. ab Euboecnlibus.- Est enim oppidum Eu-boea: Chalcis. Livius , lib. 8. pag. 144. Cumani ab Chalcide Eu-boica origmem trahunt. Sic & Eustath.inlliad, ß. pag. 279. Nuncsolum superest nomen , Cuma.

3. Misenum. ] Capo di Mijeno : ubi oppidi rudera. Sic Baiissolum restat castellum, Caßel diBaia: Bauli retinet.nomen:Bauli Sc Bagola. Hortensii villa qua: est ad Baulos , inquit Ci-cero , lib. 4. Acäd. pag. 18.

6. Lucrinus. ] Fuit prope recessum intimum sinus Puteolani.Nunc est palus lutosa , cum arundineto. Olim Averno conjun-Auz, tunc cum portus esiet, qualis a Virgilio describitur , li-bro 2. Ge ° r g- versu idi.

An memorem portus, Lucrinoqtte addita claußra , .

Atque indignatum magnis stridoribus stquor i

Julia qua ponto longe jonat unda refuso, ~

Tyrrhenujque fretis immittitur Sestus Avernis ?

7. Avernus. ] Antro Sibylla: celebratissimus : hodie Lagod’Averno , & Lago di Trtptrgola. Qua: de Cimmeriis hoc terra-rum tractu sunt olim prodita, sabulis accenset Strabo , lib. s.pag. 245. Nihil prteter verum Festus , Cimmerii dicuntur homi-nes, qui frigoribus occupatas terras incolunt , quales^ fuerunt interBaias Cumas, in ea regione , m qua convallis fatis eminenti ju-go circumdata eß , qua neque matutino , neque vespertino temporeSole contegitur. Et populi pariter & oppidi hujus Cimmerii me-minit Homerus Odyfl.A,

E yOa it aidpSt Isfeoi tt , mt.tsrt.

8. Puteoli . J Italis Pozzuoio .- nostris, Pouzol. PriusStraboni, loc. cit. ubi de Puteolorum nominis origine disputat.Tacitus , lib. 14. Anna!. Vetus oppidum Puteoli jus colonia, &cognomentum a Nerone adipiscuntur. Frontinus tamen , lib. de Co-lon, pag. 87. Puteolis colvnia Augufla. Auguflus deduxit. Vide qua:dicturi fumus, lib. 51. sect. 1.

9. Phlegmi. ] Iidem & Leborini seu Laborini dicti : nunccampo Quarto , ut egregie adversus Cluverium disputat Camill.

Peregr. pag. 261.

10. Acherußa . ] 'Apfftvda Straboni loc. cit. Lago della

Colluccia.

■ ii. Chalcidenßum & ipsa. ] Perinde atque CumassSic Livius ,lib. 8. pag. 144. & Vcllelus, lib. 1. pag. 3.

12. A tumulo Sirenis. ] Cui Parthenope nomen fuit. Strabo, lib.

5. pag. 24 6. StephanUs: Martianus, lib. 6. cap. de conditoribusUrb. pag. 206. Solinus, cap. 2. pag. 15. Sirenum trium ha:c no-mina apudTzetz. Chiliad. 6, vers. 719. A17«« > n« 3 -

Btnvut,

13. Hercuianium. ] IVaf.x.>.uoy Straboni, loc, cit. Nunc Terredi Ripalta , ut recte Holsten. adversus Cluverium.

14. Pompeii. ] Oppidum fuit, nunc rudera : & Civitd no-men. Sarno amne alluebatur , ut auctor est prxter Plinium Stra-bo , pag, 247. & Statius, lib. 2. Carni. 1. Silv.

*Nec Pompeianiplaceant magis otia Sarni.

Nomen hodie amni Sarno , & Scafati.

ij. Haud procul. ] Hoc & Mela Pomponius, lib. 2. cap. 4. Her-culaneum , Vesuvii montis afpeclus, Pompeii.

16. Nuceria. [ Nocera. Cognomen huic Alfaterna fuit , addiscrimen Nuceria: Umbrica:, qux Camcllaria dicebatur. AuctorDiodorus Sic. lib. 19. pag. 707.

17. Surrentum, j Sorrento. Ibi äx.pwf&tt'i AS«»«/«» Straboni,lib. j. pag. 147. nunc quoque Capo della Minerva : Sirenianosmontes Frontinus vocat, lib. de Colon, pag. 127. Ab ea regioneSirenum npmea accepit Homerus, Odyss. ß . versu 44. Sedeas

virgines facit, qua:& cantando permulcerent aures, & nossenclabores Grxcorum ac Trojanorum , aliosque in toto orbe , versu190. In ea vero sabula, aliud nihil Sirenes, quam conscriptio-nes historica: & poeses fabulosa: sunt, quarum lectione capieba- 'tut Ulysses. Bis alligari eum oportuit, ne ibi maneret,,«'. 196.Quo significatur , cum res domestica curanda est , male teri tem-pus in lectione historia; sive fabularum. Ulyfsi socii ipsi sibi sponteobturavere, quoniam plebs scilicet, aliis distenta curis id genusstudiorum negligit. Incolere dicuntur Sirenes pratum amoenum,sed mortuorum ossibus plenum ; quoniam historia non nisi dcmortuis loquitur. In inlula denique eas collocat, ß . 167.ZwpnW/y, quod ipsimi hoc integrum hemilphxrium est fOceano circumcinctum , ut putabant.

18. Capua ab campo. ] Livius , lib. 4. pag. 7 S. Capua ab ducoeorum Capye , vel { quod propius.vero efl ) a camitstr. agro appella-ta. Livium Festus exscripsit. Sic Diodorus a circumjacentiumcamporum planitie dictam esse velut 1 Strabo a capite , quod ca-put esset duodecim urbium , inditum nomen putavit, pag. 248.Nunc vicus est, S. Maria di Capua: a nova Capua millia passuumdissitus, Camillo Peregr. pag. 381. idemque recte admonet, pag.347. in MMS. legi, Capua ab xl. campo, hoc est , ab undecimocampo , sic enim Si nostri habent, & favere Strabo proxime lau-datus videtur , perinde ac si e duodecim urbibus, ipsa reliquisundecim prxstaret. Plinius, lib. iS. sect. 29. Capua colonia abAugusto deduäa.

19. Aquinum. ] Aquino, ac procul amne Liri, in Prov. Terra*

Laboris, ■

.20. Sttejfa.~\ Apud Gruter. pag. 1095. Colonia. Julia-Felix. Classica. Suessa. Hxc Aurunca olim cognominata»ad discrimen Suestx Pometia:, qux in Volscis fuit. Sxpe etiamsine cognomine, quod Suesia Pometia eversa jam inde a Tar-quinii temporibus foret. Hxc nunc Sessa dicitur, inter Lirim^Teanum, de quo mox.

21. Venafrum, j Hodie Venafri, in Vulturni fluminis ripa. ■

22. Sora. ] Gruter. pag. 409. Colonia Sorana. Ad Li-rim amnem, Arpino proxima, Sora. Ptolemxo, 2»^, lib. 3 -cap. 1.

23. Teanum.~\ Te»o» SiJixMvdy Straboni, lib. y. pag. 249.

discrimen Teani Apuli, de quo sect. 16. Teano , ad fontes fluviiSavonis. •'

24. Nola.] Gruterus ex Sirmondo , pag. 1087. Col. Fei-Aug. Nol, Frontinus, lib. de Coloniis , pag. 87. Nola ColonisAugusta.

2j. Abellinum. ] Ab hoc Campania: Abellino , diversum illu^■quod in Hirpinis fuisie videbimus, sect, 16. Hujus memim cFrontinus, pag. 82. '

2 6. Aricia, ] Nunc l’ Ariccia , ubi lucus Aricinus Diana: saccriprope Velitras. ‘kyetLu , Prolemxo, lib. 3 cap. 1. Frontino , lib‘de Colon, pag. 82. Arina, pro Aricia.

27. Alba longa ] Solo xquata a Romanis , TulliHostilii prin-cipatu. Dionysi lib. 1. pag. 73. Ey ejus ruderibuscitatum, cui nomen vetus Albano est , xn. fereurbe Roma.

28. Acerrani. ] Ab Acerris , oppido ad Liternum amnem , ^ etiClanium. Dehis Virgilius, lib. 1. Georg. versi 227.

Talem dives arat Capua , Q vicina Vejuvo

> Ora jugo , vacuis Clanius non stquus Acerris.

Vide Servium in eum locum. Sunt & Acerrx alia:, de quibus di-cemus , sect. xix. ,

29. Allifani.] Oppidum Straboni, lib. 7. pag. 238. 'Aa tfl'Livio, lib. 9. pag. 168. Allifse: Incola:, pag. 167. Allifates. Fron-tino , lib. de Colon, pag. 83. Allise. Nunc ruderibus nomen cAlifi, prope Vulturni ripam.

30. Atinates. ] v An m Ftolemato , lib. 3. cap. 1. prope Fidena« >in oppidis Latinorum mediterraneis : nunc vicus , a CassinoM. pass. in radicibus Apennini montis,

31. Aletrinates. ] Alatrinates Hernici nominis populos ,Livius, lib. 9. pag. 83, Nunc Alatri , inter Anagniam, & Sorart 1-Frontino , lib. de Colon, pag. 81. Alatrum.

32. Anagnmi, ] Dives Anagnia Maroni dicitur, nunc ArAi ‘

oppidum ex-mill. pasi- ab