LIBER TERTIUS. u3

- 1 Aliud miraculum: A Circeiis palus 1 Pomptina est , quem locum XXXiir, urbiumume Mucianus ter Consul prodidit. Dein flumen } Ufens, supra quod Terracina oppidum,ingua Volscorum Anxur dictum: Lc ubi fuere 4 Amyclas , a serpentibus deleta:. Dein locusf pe unca , lacus 6 Fundanus, Caieta portus. Oppidum 7 Formia, Hormia prius olimi um : 8 ut existimavere , antiqua Lastrygonum sedes. 9 Ultra fuit oppidum Pyra : co- yonu 10 Minturna, Liri amne divita, Clani appellato. Oppidum “ Sinuefla, extremum 11 inadjecto Latio , quam quidam Sinopen dixere vocitatam.

Hinc felix illa Campania est. n Ab hoc sinu incipiunt vitiferi colles, & temulentia no-P ls iucco per omnes terras inclyto, atque (ut veteres dixere) summum Liberi Patris cumerere certamen. Hinc h Setini Cacubi protenduntur agri. His junguntur n Falerni, i®a leni. Dein consurgunt 16 Massici, V Gaurani, 18 Surrentinique montes. Ibi u Labori-ni cam pi sternuntur , & in delicias 10 alica populatur messis. Hac litora 11 fontibus calidisHgantur: praterque cetera in toto mari conchylio 8c 11 pisce nobili h adnotantur. Nus-quani generosior olea liquor: 4 4 Et hoc quoque certamen humana voluptatis tenuere Os-C1 ' Otaci, Umbri, Thusci, Campani, ly

Noti.

tiue" graculum. ] Glossema ha: voces sapiunt: videntur-

'ad 'ls 013 ln textum irrepsisse. Nisi quis referri hxc malitf 3 P llora - Mirum efl quod hac de re , &c. quibus ista modo” ndeai >t, Aliud miraculum. Nam quod accestisse Itali& proxi-elt antE l3:C VC1 ‘ 3a icitur, spatium illud terrarum intelligendum’ retr °S r =sso mari eo , quo Circeii olim circumdaban-5 ac °effit Italia;, sive continenti: cum mox vice versa locumXX 1 1 urbium Pomptina palus obtineat-.

P° >r/ P tr 'M. ] Vel, üt alibi, ipsi que Festo , Pontina. In agro^metino, ci sd UofSfiTitav mdiu fuit, inquit Dionysi Ioc. cit.1 nomen a Suessa Pometia, Volscorum urbe mediterranea. Deac Palude dicemus iterum -, lib. i6. sect. 9.

M Y^ ens ' ] Vibius Seq. pag. 338. vfens Terracin*proximus. In- oS. Flumen Vfentum. Amni nomen ll Portatore Terracinatuum retinet. De vetusta Anxuris appellatione Festus, Liviuf-fUe, Hinc Jupiter Anxurus , apud Maronem, libro vii. Alne id.’fersu 79S Cave tamen hic putes pertinere argenteum nummumVibia: gentis apud Patinum , in lamii, pag 3. n. 4, Parte prio-re caput barbatum ignotumque exhibet, in familia Pansas gen-Alitium : retro, pansa. Parte altera Juppiter ledet seminu-dus, capite laureato, dextra extenta, hastam tenet sinistra, c.^ 1 B 1 v s c. F. c. N. Cdius Vibius Cati filius, Cati nepos , hocc st. patre & avö Triumviris Monetalibus. Latere dextro, 1 o-v 1 s a x v r. Sententia enim latet ista sub his litteris : Impe-*X‘or Optimus V espafianus lovis Sacerdotia Ampliavit DecemVrm IKcstuuits .

4 . Amycla.] Hsc rursum Plinius , hb. 8. sect'vium iu illud Maronis, Tacitus regnavit Ampeli

Amyci«. in fo.c fC« • M***»’unde sinui Amyclano nomen , Mare it Sper «»£■*• quod

6. Fundanus. ] ll Lago di Vondt, ab oppido coguomme, q

V. m. p. a mari distat. . . , Caictam ,

7 - Formn. ] \Jbi mmc oppidum Mola , mseu Formiani frnus recessu- Caieta, hodie G-4/e • m _

8. Vt exifiimavere, ] Homerus Odyff. x. m

Solinus, cap. z. pag. 14. Plinium secutus. ^stryg ^ Ho-

Sicilia tantum fuere : sed ex Siciba‘ £ n -° _ * ibus. Lse-merus in fabula , quam contexebat de U y 1 Tjivssem do-strygonas ex industria in mediterraneo collocat j ut y ^ ^

ceat, asque ab his qui continentem inco Prooterea, cumqui degerent in iufulis, aspera multa pertuhste. P sub -

hos sub nomine Cyclopum jam «lesign^e > at cx vera fama,lastrygonum appellatione denotavit. Coni ] m

ernste m Siciliam lialiamque Vlysscm: fabu aUtstbuit, immutavit. Homerilocus,versu »V^Us 8y. magna nuper exercuit ingenia. Sic ibi ^

’Eßhtfßr* &’ TtaMijfOt .

T»At7ruAöy Amqivpltbo ' en jniftw* rnlp*' 1'Hmet tin^dw , o r

Vl'rja vfifi uvxrzs «»ip Silis; iirpoiri ,

Tc« fi\t ßunf/du'i , -rivi’ «f }o<pu fMA» VU1 "

'p.yp; yaA ivkU; tt rfi\ kuxtss eijt y/iA^ *'• inquit

^unc locum sic nos breviter exponimus : Septima ’ ^

Vlysses , venimus ad excelsum Lami oppidum, mei ramc -HstryCToniam: ubi pastorem pastor vocat, inducen P , nam^»a nocte y n nrbem ; alter exaudit, qui sua continuo aute mPer vices vigilant, alter alteram noctis partem. . a i te .

rotam noctem vult vigilare , duplam mercedem ob

lumob pastos boves usque ad mediam noctem > boc

as oves usque ad solis exortum. Nam sive p ab mc diam

est , scie occidente . & nocte reducat , hoc ’ manC ;noctem ; sive educat post mediam noctem, no cte Sic

Weves sunt via:, quibus irur & reditur, sive dic ,huc. z. 8. Pastores erant in regione vtgtlantu , C r> J

vigilias noclis super gregem suum-.

9. Vitra suit. ] Dirutum jam tum Xvo suo innuit: & de eo saneceteri scriptores silent.

10. Mmtumn. ] Ubi nunc Liris scapha trajicitur, fere inejus ostiis : unde loco nomen , La barca dei Gangliarto. IdemGlanis sive Clanis olim appellatus. Strabo , lib. 5- pag. 133.Ae* ßae rAPcf.fVo;, K>.A/, o ' ixateim oVzrregt. Alius ab amne Clani,quem propterea Aretinum Plinius cognominavit paulo superius,hac sect. ut ea nota ab isto Clani, qui Liris est , sejungeretMintutnäs deductam coloniam auctor est etiam Livius, lib. 1 o.pag. 177. & Ptolem. lib. 3. cap. 1. Velleius , lib. r. M. Fabioquintum , Decio Mure quartum Cojs. quo anno Pyrrhus regnare coe-pit, Sinuessam Minturnasque mi/fi coloni.

11. Sinuessa, j Supersunt ingentis oppidi rudera, prope castel-lum Rocca di Mondragone : medio serme intervallo inter ostia Li-ris , dc Savonis. Livius loc. cit. Vl.icuiz , ut dua colonia deduce-rentur: una ad ostium Liris fluvii, qua Minturna appellata : alte-ra in saltu Vestino Falernum contengintc agrum, ubi Sinope diciturGr&ca urbs fuiffe, Sinuefisa deinde ab colonis Romanis appellata.

iz. In adjecto. ] In novo Latio , quod veteri adjunctum est.Sinuefla alioquiin confinio Latii Cainpanixque posita, alterutri,üt fit, adjudicatur: nunc quidem Latio ; Campanis, lib. 31,sect. 4.

iz. Ab hoc ßnu. ] Ab hoc terrarum tractu , quo Latium no-vum diximus contineri. Hunc locum non intellexit Camillus Pe-regr. qui mox legendum ccnsuit, Hinc Vescini , se Ceditii , proSetini, se Cecubt pag 12.7. & 143.

14. Setini , se Cecubt. ] Ab oppido Latii novi, quod /<*Ptolemio, lib. 3 . cap. 1. dicitur, nunc Sezza , Setinus ager:Cscubus, a Cxcubo oppido, quod ai Straboni, lib. y,

pag. zzz. inter Caietanum sinum, oppidumque Fundanum. Hincvina Setina & decuba , de quibus lib. 14. sect- 8. Setia’ ficumMartialis edocet, lib. iz. Epigr. 109.

Pendula Pomptinos qua Jpechtt Setia campos-,ip. Falerni, Caleni. ] Falernus ager a Mastici montis radici-bus , de quo mox , in latam planitiem : Calenus a Caleno op-pido , nunc Calvi, citra Capuam , versus septemtrionem pro-tendebatur.

16. Mastici. J Nunc Monte Marfico , vino suo nobilis, quodMuscatellam incola: vocant. Pars illius montis extrema , Roccade Mondragone, de qua paulo antea.

17. Gaurani. ] Vibius Seq. pag. 343. Gaurus mons Campanis.Sic etiam Liv. lib. 7. pag. 131. Nune Monte Barbaro , inter Pu-teolos , & Lucrinum lacum. Cämill. Percgr. pag. Z31.

181 Surrentini .] Qui Surrento oppido imminent, de quo mox.Hinc vina Surrentina j de quibus Plin. lib. 14. sect. 8. ubi & daGauranis.

19. Labcrini. ] M S S. Leburini. De his dicemus uberius, lib.

18. sect. Z9.

zo. Alice, populatur.] Ad alicam faciendam messis populatur,hoc est, avide rapitur ob ejus existimationem, a Laborinorum,camporum incolis. SicMSS. Chiffl. In Reg .-populitur. Quidalica sit, dicemus lib. 17. fest. Z9.

zi. Fontibus. ] Baianas aquas intelligit, & Puteolanas , &Stabianas.

zz. Pisce nobili. ] Scaro. Vide qua: dicturi fumus lib. 9. sect-2.9. Ostrea quoque , credo , Baiana & Lucrina intelligit, dequibus lib. 9. sect. 79.

13. Adnotantur . ] Celebrantur, nobilitantur. Vide Notas &Einend, num. XLI.

2.4. Fj hoc quoque. ] Felicem hunc soli tractum , in quo hu-man* voluptati explenda: Liber pater, cum Cerere certat & Pal-lade , tenuere varii subinde populi : primum Opici, Auso-nesque, inquit Strabo ex Polybio, lib. ;. pag. Z42.. DeindeOsci, Scc.