1
" 't LIBER TERT IU 5 . i 75
Eum agro iceram exoriens, nulli amnium claricate inferior: Grxcis dictus Eridanus,ac pce-na Phaethontis illustratus: augetur ad Canis ortus liquatis nivibus: 1 agris quamvis torrert-tior, nil tamen ex rapto sibi vindicans; atque ubi liquit agros, r ubertate largior: trecen-tis M. pafT a fonte addens meatu duodenonaginta $ nec amnes tantumApenriinos Alpinof-que navigabiles 1 capiens- sed lacus quoquedmmenfos in eum fefe exonerantes, omni nume- 5x x x.‘flumina in mare Adriaticum defert. Celeberrima ex iis , Apennini latere jactumi a narum : 4 Trebiani Placentinum: i Tarum, Niciam, Gabellum, Sculteiinani , 6 Rhe-Avlu ' ? Sturarti, Orgüm , 8 Durias duas, 9 Seffiten , 10 Ticinum ,'Lambrum,
duuam , Ollium, Minciurti. Nec alius amnium tam brevi Ipatio majoris incrementi-est:,tgetur quippe aquarum niole, &: in profundum agitur, gravis terrae, 11 quamquam 'de- IO -uctus in flumina & foflas inter Ravennam Altinumque per c xbc. M. pafl. tamen qua lar-Ms vomit, septem maria dictus facere?- ;:v ’ 1 - : ' r!; ;
■" Angusta fofla Ravennam trahitur ; 1Z ' ubi Padusa vocatur , quondam Meflanicus appel-15 Proxirnum i^de ostium magnitudinem porcus habet ,* >4 qui Vatreni dicitur ; qdox6 . auc hus Cadar e Britannia triumphans, prxgrandi illa domo verius quam nave intravit izfuit ^ nam ' H°c ante Eridanum ostium dictum est, aliis Spineticum, ab urbe Spina, 17 quxp l uxt a prxvalens , 18 ut Delphicis creditum est thesauris, condita a Diomede. Auget ibiuni '9 Vatrenus amnisy ex Forocorneliensi agro.
Proxir
Minium inde ostium zo Caprasix, dein Sagis: dein 11 Volane, quod ante Olane vo-natur. Omnia ea flumina, foflafque, primi 11 a Sagi fecere Thu sci: egesto amnis impe-tu per transversum in Atrianorum paludes, qux septem maria appellantur, nobili portu
°ppidi Thufcorum h Atrix, a quo Atriaticum mare ante appellabatur , quod nunc Adria-ticum.
H lude ostia plena: Carbonaria, ac fofliones Philistinx , quod alii h Tartarum vocant:^•jinia ex Philistinx foflx abundatione nascentia: accedentibus 16 Athesi ex p TridentinisApibus, Lc 18 Togifono ex Patavinorum agris. Pars eorum & proximum porcum fecit5 Btundulum , sicut 3° Edronem 3- Medoaci duo, ac FolEi Clodia. His fe Padus miscet,
20 '
25
No
r. Agris quamvis torrenticr. ] Quamvis auctus > inquit, in ad-hcentes agros Padus irruat, fecundiores illos reddit humectan-do, & ubertatem eis largiendo : non exhauriendo vallat, aut de-populatur. Vide Notas & Einend, num. L XX V I.
-1. X X X. flumina. ] Martianus, loc. cit. Sc Solinus , cap. i.' Pag. 4. Ad x i. hodie Gcographi numerant, quorum x v. larvatecipic ripa, reliqua dextera.
3 Tmarum. ] Tanare , nobis le Taner. In Padum influit juxtaoppidum Bajßgnano , in Liguria.
4 - Trebiam Placent. ] Trebia . clade Romanorum insignis , Pla-centinos irrigat campos , unde ei legitimum Placentini cogno-men. Vulgo Tnbbia. . ...
J. Tarum , fa c . 1 Taro > per agrum Parmensem decurrit. Ni-oiam Lenaa vocant accola Brixellenscs. Gabellum, Secchta,^lantuani, quorum in amo ex adverso Mincii confluentis inPadum delabitur. Scultennam Panaro Ferrarienses, quorum inCX “ e ® a ditione is Padum subit.
6. Rhenum. ] Hunc Silius lib. 8. non Rhenum absolute , ledparvum Rhenum appellavit, ut a Germanico eum Rheno diltin-guerec: Parvique Bononia Rheni , inquit: nam Bononiam Rhe-nus prafluit, quem accola R eno vocitant. .
7 - St, ‘ ra ™ > o>c. ] stura nomen hodieque retinet , haud procu
Augusta Taurinorum. Or<mm Orco vocant accola;. Vide Notas Sitmendarionpc — - - l ’
8 .
tones,Durias duas.
num. L XXVII.
. r ■ r . pffl ex Grammaticorumkgi-
... astas. ] sta Ubn omnes - «U « Tautinen-
nus duos rectius videatur. Duria minor i *. a[luil:>
sem agrum : major , La Tsoire .- Montisferrati p
.TSiSffo,,! sessis E-odio dLcleu,. VerceUe— ««»-
se- T,am.m. ] T.sim. P.piavti allui., Pawe 'ssfoss ......
^n impertit. Lambrum it Eambro vocan > F /;, cra Crc-Soano ; inter Ticinum & Placentiam: mox ( u ’ & ^p all .
votiam, Pado excipitur: Ollius Oxho, inter Grem^ > ^
Asm™**» ’ KI>1 -
nWnsum 1 - 3 ^"
Hanc denique Mincius alluit, bAenz.o. I ^ si(Jon i us, catruleum Adduam , pigrum Mmcram pp aantCL%
lib. r. epist. 5 . De amne Addua multa Catstodorus pereie D
bb.xi.epist.xiv. diftractufque plurimis,
. deducius. ] Divisus , Ahinum ScRa-
ln quit, manu factis fodis, fluminibusque , ‘ ur ex hauri-
^nnam , c x x. M. passuum spatio paduS it ‘ v im aquarum,krque : nihilominus qua partu majorem dicitur.
Sun stagna sive paludes , sed maria septem11. Fei Padusa. ] Virgilius lib. X r. Znerd. ver
_ Tiscosove amne Padufa. . . . e ß Padi . qua
Quem m locum Servius : P adufa , majali, f\ J uw _ Locihu .iuibusdam locis facit paludem . qua plena & > fossa3 «s intellectus est • Padum ea parce, qua Ravel
Tom. I.
T JE.
tur, Padusam vocari, quondam etiam ibi Mc/Ianicmn appel-latum. ,
r;. Proximum inde. ] Padusa. seu Padi ostium , 'tunc Porto diPrimaro.
14. Qui Vatreni. ] Ab amne Vatreno, de quo mox , in Paduminfluente.
15. Claudius. ] Anno V. C. d c c x c v i r. C. Crispo 11. T.Statilio Cois. Dio , lib. 60. pag. 680.
16. Adriam. ] Mare Adriaticum. Sic Horat. lib, 1. Ode 35.Fretis aertor Adrin.
17. Qua fuit. ] Interiisse jam zvo suo significac. Ab ea ostium2any»™ vocat Dionys. lib. 1. pag. 15.
r8, Vt Delphicis. ] Spinctarum thesaurum Delphis ostendi so-litum auctor est Strabo , lib. 5. pag. 114. Oppidum a Diomedeconditum , Pseudo-Ca;o in Excerpt. Orig. pag. 13J.
19. Vatrenus. ] Idem Satemus vocitatus, modo Santerno . quiEorum Cornelii alluit, hodie, ut diximus, Imola. Martialis,lib.j.Epigr. 67. De pigris nautis :
Cessatis , pueri , nihilque mbflis ,
Vatreno , Eridanoque pigriens ,
Quorum per vada tarda navigantes , Stc.
10. Caprafi/t. ] Caprafe , & Sagis, qua; Padi ostia fuerunt,nunc obscurior investigatio est , locorum facie immutata sta-gnis Comadensibus, Stagni di Comacchio. Superest majus ibiostium unum , quod hodie Porto di Magnavacca nominant: quodsive Caprasias , sive Sagin, poflis interpretari.
ir. Volane. ] Ab Oppido, quod huic Eridani alveo impositumest , hodieque ei ostio nomen, Pono di Volana: amni ipsi , aFerraria usque ad ostium , il Po di Volana.
11. A Sagi. J Ita libri omnes. Oppidi id nomen videtur fuissede quo Pscudo-Cato in Excerpt. Orig pag. 136. Poft Vadioftia
Ravenna . Interiit Saga , oppidum Etruscorum ; ubi & Atria,
a quo mare Atriaticum , quod nunc Adriaticum,
iz. Atria. ] Longe hac diversa ab Adria colonia quinta regio-nis, sive Piceni, de qua sect. 18. Retinet nomen Adria tenuemagna urbis vestigium : episcopali tamen titulo nobile, interPadi Sc Athesis ostia.
14. Inde ofiia . ] Qua magis in Boream vergunt.
13. Tartarum. ] Hodieque Tartaro. Meminit hujus Tacitus,lib. 3. bist. pag. 63.
2.6. Atheß. j E’ Adige . Veronensium amnis est. _
17. Tndentmis. ] Eadem Rbatica appellantur, a caprte Rha-tia Tridento. Comitatum Tirolensem a Venetis , ab InsubribusRhatos disterminant.
2.8. Togifono.) Hodie Bachiglionc.
2.9. Brundulum. ) Nunc quoque Brottdolo.
30. Edronem. ) Nunc Cbiova.
31. Medoaci duo .) JBrenta Sc Brentella , accola vocant. Fossa
Hh.