LIBER NONUS.
. Nec venena 1 cessant dira , 2 ut in lepore : qui in Indico mari 3 etiam cap.XLVIR
u pestilens , vomitum dissolutionemque stomachi protinus creat; in nostro 4 offa° rillls j colore tantum lepori similis : in Indis , & magnitudine , 5 Sc pilo , durioren tuin: nec vivus ibi capitur. yEque pestiferum animal 6 araneus , spina: in dorso acu-7 0 sioxius. Sed nullum usquam exsecrabilius ., quam radius , super caudam eminens js tr yg° n is , quam nostri pastinacam appellant , 8 quincunciaii magnitudine. Arboressii fixus radici necat : arma, ut telum , perforat: IO vi ferri, & veneni malo.
•LXXIII. 1 Morbos universa genera piscium, ut cetera animalia etiam fera, non Cap. XIIX.j^cipimus sentire. Verum aegrotare singulos, manifestum facit aliquorum macies, cumeodem genere praepingues alii capiantur. IO
■LXXIV. Quonam modo generent, desiderium & admiratio hominum differri non cap. L.
P titur. 1 Pisces attritu ventrium coeunt , tanta celeritate ut visum fallant: 2 delphini, Scsiqua cete , simili modo , & paulo diutius. 3 Femina piscis coitus tempore maremstuitur, ventrem ejus rostro pulsans : sub partum mares feminas similiter , 4 ova vel-Ijsintes earum. s Nec fatis est generationi per se coitus, nisi editis ovis , 6 interversari- 1 5n ° n ^ ares a vitale asperserint virus. Non omnibus id contingit ovis in tanta multitudi-* ■ 7 a fioqui replerentur maria & stagna, cum singuli uteri innumerabilia concipiant.
4 stcium ova in mari crescunt, quaedam summa celeritate, 8 ut murenarum: quaedam * c AI>- ^k^silo tardius.
9 Plani piscium IO quibus cauda non obest , aculeique, 11 <3c testudines, in coitu fu- 20leniunt: 12 polypi crine uno feminae 13 naribus annexo: sepiae Sc loligines 14 linguis,j ^ponentes inter se brachia, & in contrarium nantes : ore & patiunt. 15 Sed polypiterram verso capite coeunt. IS Reliqua mollium tergis, ut canes : Item locustae , Sc
Interpretatio.
1 Vitale .... virus. ] Genitale femen.
N O T M.
c nim . ni- k • . .
™ St>Eri praecipit tabentes haleculas , & salibus exesam
e Cs 5 .P u ‘remque sardiniam: prorsus ut congeneres hi pif-
U„ e V1 deantur. Nec consret
ntur. Nec congeneres modo, sed plane simi-Jpj at< l Ue easdem elfe yf.Ar.lfov; stj mtfSUxs auctor estsig n Ctl ! S 5 libro de piscibus apud Athen. lib. 7. pag. zr8.Hp £n ^ VIatl h - credo, chalcide Columella : de marina egitT S ^ tac l ue sardinae nostra? chalcides antiquorum sunto.V eile ' r^XII. i. Cessant. ] Nec desunt , inquit , magisj y m lllai 'i 5 quam cetera qua: terra gignit,delet' f ] Lepus marinus, Aayaos JuAclxto; , Ron-"b. 17. ca p XI . hunc esse ait, quem Monspeliensesa &° vocant. De eo longe plura dicentur , lib. 13. fect. 3.&fik Ha,n ta ^ u err.] ffidianus, lib. 16.hist. anim. cap. 19.
4 oV ap '«'
h Cq wsorinis. ] In qua neque oculos , neque pinnas,c ‘bus 3 ^ la nieni ' ora cernas apte distincta , ut in aliis pis-
liu^' ess 1 ^otidem verbis dElianus loc. cit. Spino-tiiat. ' e 3 beniperque surrectum leporis marini pilum affir-g ' l ue m si quis contigerit, eum periculose laedi.
7' ] Vide Notas & Emendationes, num. CXXII.
<**.■] TpuyJv Grxce dicitur, quam Ambrosius insii Sj jlss ‘ss. A. tap. 48. Turturem Latine reddidit: Cel-ssct' , ' 6 ' ca P- 9. & Plinius , pastinacam. De ea diximusdq; a 7 ' Insanabilem aculei pastinaca? ictum esse scribitSo. US ’ 1. hist. anim. cap. 56. & lib. z. cap. %6. &
5 ^-i ncun,: ' ta li- ] Uncia pars est pedis duodecima.
>W<Vi. J Vide Notas & Emendationes, num.
1. iS ‘,^ ferri ov. ] Oppianus hxc eleganter expressit lib.• " a /ieut. v. 48 z.
ij/ * siXX 111 . 1. Morbos. ] Arist. lib. 8. hist. anim. cap.largj- S- 95 5 - totniftctfo Aoipstf* vocat. Communes popu-s$ v i^ Ue Morbos Plinius intelligit, qui contagio per generaScfl*i bteque vulgantur : i-mcv.ulz; Gra?cis nominatos.
D c , six XIV. I. Pisces attritu. ] Ventrium commiffio-j ''j ; - lib. 5. hist. anim. cap. 5. pag. 5z6. & 53z.si-'ibit l 1 Hos Oppianus, lib. 1. Halieut. vers. ;8o.H)ani S Ominum more adversos coire : pudenda iis esse hu-tu s 1 nnstia : virile non semper este conspicuum, sed in-ere : Veneris tantum in usus nudari & exseri.
4' OvT a '} Arist ' P a §- 5 3 °- . r ..
sterant Wisentes. ] Et ex iis quX reliqua iunt , pisces ge-
5. Ar*" ’ 2 T 2 rttQgTcetorafttyar , ytrotTOj »i ixjvts. Arist.
6 . /«lis. ] Arist. lib. 6 . hist. cap. 12. pag. 689.
Cxx ^'y U>te rv<irJamlo .] Vide Notas & Emendationes, num.
7. Alioqui. ] Arist. loC. cit.
8. Vt murenarum. J Diximus fect. 37.
9. Plani piscium.'] Ut raia, pastinaca, & alii, de quibusfect. 40.
10. Quibus cauda non obest. ] Vide Notas & Emendatio-nes , num. C X X V.
11. Er testudines. ] Vide Notas & Emendationes, num.CXXVI.
I z. Pofypi crine uno. ] Hujuscemodi polypi coitus , qui uccertus exploratusque nunc a Plinio traditur, incompertus ,ac dubius admodum Aristoteli esse videtur. Is enim, cumvulgatiorem eorum retulisset complexum, lib. ;. hist. cap.6. pag. 533. pastis nimirum, conjunctisque flagellis, ita utacetabula inter se continuentur : subjecit, fi mu L
T as )»£»« ccihiufic ca cn /ccik to, , &c. Aiunt
nonnulli marem habere nonnihil fimile genitali , in uno ex bra-chiis : quod duo maxima acetabula cpntinet : id protendi quasinervosum, medium usque brachium, quod nari femina totum in-feratur. Hanc vero crinis seu brachii insertionem idem Phi-losophus, lib. 1. de gener, anim. cap. 1;. pag. 1036. com-plexus tantum gratia fieri asseverat: negat id instrumentumelfe ad generationem utile.
13. Naribus.] Arist. r uonniiiy, A feXeiotc pariter vocat.
14. Linguis. ] Hoc est , ore : unde mox sequitur, ore <9“sariunt. Arist. loc. cit. Ai jj est ■miB-ifsc vcueit stqy.
evfcTrtrrÄtyststiai , tos (£ ms rrMxmyac i/pcep/^rUsinxi
u9.rcuiTtx.pd , & c. Sepia autem C 7 * loligines complexa , commistointer se utrimque ore & brachiis , contrariis natatibus fimul fe-runtur : Aptant etiam nares naribus : tum etiam natant , nunc'prorsum, nunc rursum , &c. Est porro in ore sepiarum lingua:vice caro fungosa. Verum de coitu , partuque sepiarumdiffidet Philosophus : neque enim ore parere sopias ille di-xit , sed ea corporis parte , qua: in ventre fistula dicitur:quseque simplex in mare, in femina duplex est : qua & coi-re eas nonnulli dicunt: EWA7« ) xj f xuAxfit'
, !<9$’ o\ tuoi -q i%ot<Sai ewrac.
15. Sed polypi. ] Qni subjacet polypus , verso est in ter-ram capite: alter superveniens altero situ sc habet : paffisenim flagellis acetabula sua singula singulis femina: applicat,& sic adhairescit.
1 6. Reliqua mollium. ] Non eorum , qua: mollusca vocan-
tur ; vix enim ullum est insigne, prxter tria laudata, po-lypum, loliginem, sepiam : sed eorum qua: molli crustateguntur. Ha?c Philosophus statim subjunxit iis, qux de se-piarum loliginumque coitu proxime retulimus : pag. 534.T a 7 ^sisiAßij^Vi 0 ylvthtf » > <£ y
Kt&ylets 3 ^ t« s> ^7 TCi rer^t-
&c. Quod, cx An A, repetit Athen^us ? hb. b- päg. ioj,
x
|i*j!
f l| 5:ii
-J
y
■i