1

NATUR. HISTOR.

IQ

Jjt C. PLINII

fquilte : 17 cancri , ore. Rana; superveniunt , prioribus pedibus alas feminae mare ap'prehendente , posterioribus clunes. Pariunt minimas carnes nigras , 18 quas gyrinos vo-eant , oculis tantum & cauda insignes : mox pedes figurantur , cauda findente se mposteriores. Mirumque, semestri vita resolvuntur in limum nullo cernente , & rursus vel-nis aquis renascuntur 19 quae fuere; naturae perinde occulta ratione, cum omnibus anni®id eveniat.

20 Et mituli & pectines sponte naturae in arenosis proveniunt. Quae durioris testae sunt,ut murices , purpurae, 21 salivario lentore: sicut 22 acescente humore culices: 25 apu* -spuma maris 24 incalescente , cum admissus est imber. 25 Quae vero siliceo tegmine ope-riuntur, ut ostrea, putrescente limo , aut spuma circa navigia 24 diutius stantia, defixol'que palos , & lignum maxime. 27 Nuper compertum in ostreariis , humorem iis feti-ficum lactis modo effluere. 28 Anguilla: atterunt 1 se scopulis : ea strigmenta vivescunt 1 '29 Nec alia est earum procreatio. 30 Piscium diversa genera non coeunt, praeter squati-nam & ratam : ex quibus nascitur 31 priori parte rata: similis , & nomen ex utroque 12 5 compositum 32 apud Graecos trahit.

Quaedam 33 tempore anni gignuntur , & in humore , ut in terra : Vere pectines,* 1 'maces, hirundines: 34 eadem, tempore evanescunt. 33 Piscium lupus 34 & trichias bi sanno parit , & saxatiles omnes. 37 Mulli ter, ut chalcis : 38 cyprinus sexies , 39 sc° r 'piones bis , ac sargi vere & autumno. Ex planis 40 squatina bis: sola autumno, occa-'2 0 fu Vergiliarum. Plurimi piscium tribus mensibus, 41 Aprili , Mato , Junio. 42 8alpLautumno : 43 sargi, 44 torpedo , 45 squali, 44 circa aequinoctium : 47 molles vere •48 sepia omnibus mensibus. 49 Ova ejus glutino atramenti ad speciem uvae cohaerentia»masculus prosequitur 50 afflatu, alias sterilescunt. Sl Polypi hieme coeunt, pariunt ver 6 '

N O T M.

i

17. Cancri ore. ] Hoc est , partibus anterioribus , *5 rufsd&ite d».r,>.o)v fftuijod^oyruf . inquit Arist. pag. 333. quodgenus coitus ab eo quo copulantur canes , dilferre palamest.

18. Qgas gyrinos. ] Togstyits. Vide Notas & Emendatio-nes, num. CXXVII. Sunt autem ha:c, opinor, de ab-ortu ranarum aliquo fortassis accipienda : cum iit usu &experientia comprobatum, ab ovis verno tempore excludiranas : easdem in aquis calidioribus , tum hieme, tum secta-te versari : accedente autem vere, non modo recentes ra-narum fetus , sed veteres etiam ranas natantes conipici.

19. Qua fuere. ] MSS. Qua fuere- nata, proinde occulta ra-tione, &c.

20. Et mituli e?c. ] Arist. lib. 5 . bist. anim. cap. 14. pag.57z. Ai 'y KSYX'-tf 0 jP WfMI 5 £ «wXsjstr, fi xniyts » eii'lotiduadetm Xupißdyisnt nvjy triIfutrty. Concha, Gf cbama, ungues ,C" peüines in arenofis consitu1 tonem suam nanciscuntur. Mitulospaulo ante, ut purpuras, idem favificare dixit : quod exipso repetit Athcnxus , lib. 3. pag. 89.

zi. Salivario lentore. ] Qui folliculis, seu favis contine-batur iis , de quibus diximus iect. 60. quique iisdem solu-tis decidens in terram, & cum coeno mixtus, minutis illepurpurissis fit procreandis aptissimus. Arist. loco cit. pag.j 67. Eadem habet & Plutarch. lib. de feiert, anim. pag.§80.

zz. Acescente humore. ] Ex aceto culices. Vide Notas &Emend. num. C XX VIII.

zz. Apua fuma maris. ] Apua nostris Anchois rectius, quamAnchoie. Ita quidem appellari scribit Petrus Quiqueranus,Episc. Scnec. lib. z. de laud. Provinc. sol. 4 z. In oceaniGallici Normannico litore, vulgo Menuife. Vide Notas &Emend. num. C X XIX.

Z4. Incalescente. ] Vide Notas & Emend. num. C X X X.

z 3. Qua vero. ] In duo genera dividit testacea : priora,qua: durioris testa: : altera , qua: siliceo tegmine : qua: Phi-losophus conjunxit, cuncta yhffxtx, communi nomen-clatione circumscribens.

z 6. Diutius stantia. ] Rectius id, veriusque, ex omniumM 8 8. fide, quam stante, ut omnes editi. Ad navigia enimid pertinet.

2.7. Nuper compertum. J Aristoteli certe id incompertum,qui plane negat, lib. 3. de gener, animal, cap. XI. pag.1113. femen ullum genitale ostrea emittere.

28. Anguilla .] Athenaeus, lib. 7. pag. 298. ex Arist. &Oppianus , lib. 1. Halieut. v. 316. coire anguillas aiuntcorporibus inter se complicatis : ventrisque attritu, lento-rem in arenam distillantcm excipi limo, in quo deinde in-numera: anguilla: procreentur. Strigmenta porro sordes sunt,qua: ex corporibus raduntur.

29. Nec alia est. ] Hoc est , non ex semine , veroque coi-tu fit. Sic Arist. lib. 6. bist. anim. cap. 15. pag. 704.

30. Piscium diversa.'] Arist. lib. 6. bist. anim. cap. 9. pag.

682.

zic Priori parte. ] Hoc esi, anteriores partes tat» habet,

posteriora squatina: : r« tfeai&Siy , ßdlts • 7« ^ orne Sf ’flvnf " eis 7tvcststj@r dfctpontpay T i/stpvuv. Aristot. stmcitato.

32. Apud Gracos.] V'tvöSaros, quasi Squatinoraia. H U Ppiscis e veteribus soli Plinius & Aristoteles meminere-

33. Tempore anni.] Certo, inquit, statoque anni tempore, partus quidam in aqua, ut in terra fiunt : Verep^ 1nes, &c. Vide Notas & Emend. num. CXXXI. -

34. Eadem, tempore.] Ut statis temporibus gignuntur,* 1statis pariter diebus evanescunt.

3;. Piscium lupus.] Arist. lib. 3. bist. cap. XI. pag. s 4 *'& 543. Assianus , lib. 10. bist. anim. cap. 2. & Athen. ll9 '7. pag. 310. ,

3 6 . Et trichias. ] Hallucinari dicemus eos , qui tricmaveterum sardinas este nostras autumant, in Notis & En ieirdationibus, num. XXXV.

37. Mulli,-ter.] Arist. loc. cit. mullum solum ter pa re 're, chalcidem semel, affirmat. At lib. 6 . cap. 13. p-

de lacustrium , fluviatiliumque partu agens, chalcidem teparere tradidit. Diversa ergo videtur elfe marina chaldffluviatili, lacustrive apud Aristotelem. De mullo , con lcsl 'tit Oppianus, lib. 1. Halieut. v. 390.

38. Cjprinus.] Arist. lib. 6. bist. cap. 13. p. 693.quies aut sexies anno parere cyprinum tradit : quinq* lieSOppianus, lib. 1. Halieut. v. 39z.

39. Scorpiones. ] Arist. lib. 3. bist. cap. xi. pag. 54 3 * wt>& de sargis. Et Athenxus, lib. 7. pag. 320. & 321.

40. Squatina bis.] Vere scilicet ,& autumno. Sola rame 1 ] >iis autumni diebus praecise , in quos Vergiliarum occa** 1incidit. Vide Notas & Emend. num. C XXX II. ~

41. Aprili, M aio, Junio.] Arist. pag. 346. Vide NotasEmend. num. C X X X 111 .

42. Salpa. ] Arist. loc. cit. & lib. 6. bist. cap. 16. P 3 ^708. Athemeus quoque, lib. 7. pag. 321.

43. Sargi.] Ita MSS. omnes. Frustra Rondel. Spari re-

ponit. Etsi de sargo jam ante Plinius : non enim autum-num , ut prius , sed magis prateise, autumni a:quinocti ulflejusdem fetura: assignat. , ,

44. Torpedo.] Arist. lib. 6. bist. cap. 9. pag. 680. )

yupxat, arist ni (pbtye-jmpey. Torpedo arca autumnum parit-

45. Squali.] De his egimus sectione 40. Vide NotasEmend. num. CXXXIV.

4 6. Circa aqutnoflium. ] Autumnale. Arist. loc. cit. “i Jyu.fx.at arisa no cpitydmrfoy.

47 - Molles vere.] Arist. lib. 3. bist. cap. XI. pag- 54 ^'

48. Sepia.] Arist. pag. 347.

49 - Ova ejus. ] Arist. pag. 349. Horum ovorum effig I£ :depinxit Rondeletius , lib. 17. cap. 3. Juncta racematu ^dixit Oppianus lib. Habent, v. 348. ‘Apr.pinuBorpoiSt , &c.

50. Afflatu. ] Atramentum eis afflat , aspergitque , ■

solidescunt: u^tpocd r jlxoy, dj yl-iqq nd stpy..

31. Polypi.] Arist. loc. cit. & Athen. lib. 7. pag- 3 17 '

ova