Uil
u.
ln AD LIBRUM
fi ' dit ! S ^ a ^ ei 'll! libris legitur , Nec nisi intrantes Pontum,/V M( » capin . ' ■ - -
NONUM.
53 9
v..\ “ la p‘untur , cjux lectio mire toriit summorum viro-
Nam (i exierunt e Ponto , ut proxime antej p Uln , quomodo intrantes Pontum , Byzantii, quodf et ° nt0 abest , capiuntur ? Itaque alii Propontidem rescrip-llt ' ^'ntianus vocem Pontum , ceu nimis moleftam , ex-
PUno ~ ‘"‘““ uls vo
Jij > legitque , ncc nifi infantes tunc Byzantii capiuntur.que* c ?^ lcum Reg. 1.1. Colb. i. z. Paris, ceterorum-capi' 10 c l u 'bus scribitur , nec mfi intrantes pontum Byzantiumlevissima litterula; unius immutatione , ponam By-JUT ’ rc ‘stituinius : quam elfe sinceram lectionem prae-is m ' cmm In Byzantii portu captura : ut proxime an-tit t ff lllllUs eum Aristotele prodidit , Omnis captura Bygan-
dy XXX V. intrantium Pontum soli non remeant tricl)ia. ] Lu-Vet ( ...°f erai ? 1 Rondeletius , & Aldrovandus , cum trichiasefl e sardinas nostras volunt : neque enim ha: amnes
h.
Ariftn^.f ^'e^dmodnin subire Istrum trichix narrantur, abXXx ’ ^bnioque.
todin ^ ^ gladius vocatur , crebro delphini magm-
liceriiT * xce ™ nt i-] Litem hic Plinio movent eruditi, .'ei-Polvrnc*c 'J 01 ' 5, MSS. Pintianus in Observ. Plinianis , Hip-d c / s oalvianus , lib. de aquatis hist. pag. ix8. quali fce-^hilos i, 111 Aristotelici loci interpretatione : neque enimi n exH' j S magnitudinem gladium excedere, sed
! > ndo bnitari celeritatem dixit : rufe j -mati au ’tuss^pp J c«6 tXa-not § Scripsit ita sane Philo-
d e S ’ .qmst tum ? annon potuit istud 'lyAx-cyy. Plinius,C er i U £ n ! tUl b n e gladii pileis , ab aliis accipere auctoribus ?tre p r e a r cetorum potius similitudinem , quam piscium ,tinir accedere, ob vegrandem corporis molem, ce-
^Punus , lib. 3. Halieut. versi 544.
fctppre Muasaxllw itpI ji 7rvXit , dyipi n K.iXtx{ ,
« jb 'tK-ssKwpl nt , fj ts^tt oyfiioi
{| 0 A'OXiiTZt Ijnpiiy yiyocx.'jltiS c iltiyi'jotjj.
, 3 - interprete Lippio :
Massiliam juxta fatH‘e gladii
ba J sj i s- Suntcr in hac parte natura auguria.] Ea ver-] n cerantur plane in codd. Reg. 1. 2. Chiffl. & Tolet.& olb. 1. ld p ar if Lt Salmanticensi Pintiani legitur , Suntnjitbns prascita in hac parte natura auguria.t H . jst pt V 111 . Vates respondere Neptunum patrem , adoptanteJ n Sex. Pompeio. ] Interpolatum hunc locum ab edito-tojH 1 « 60 ^odo : Vates spondere , Neptunum patrem , adoptato
Jaeram , Celtafique potentes :
.. . immanes , (s? vaflo corpore degunt ,vvi superant relicuos ingenti mole natantes.
z. Colb. 1. zrestituimus
Parisi Chisti.secuti etiam
Hm ni ■ . f jfusfcxa
v et b P* £ ' codicum Reg. 1.
p:" r aae c. aliorumque, suo nitori n
U ntianum. H
pj^ ^ 's i X. Nodibus , quies : Qf illuslribus Vc. ] TotidemM «e a P ac 'bus ac litteris locum hunc repraesentant codicesedi ^ ^ < "§' 1 - r. Colb. 1. z. Pansi &c. Corruperant sicpL| 0r e s 5 NoSlibus quidem illustribus &c. Emendationi nostra:^ ' °'°phus adstipulatur , lib. 8. hist. cap. 25. pag. 9 $ 4.yst v ‘OK-lic naoyy^xcl.
cx , . • Si teratur gurges. ] Aptius multo id verbum tum rei^PLcandat, tum menti Aristotelis interpretandae, qui r&-r«f" Va f v>i scripsit, quam quod erat in libris editis, itc-a *’'• Ist M S S. fi iteretur , litterula una, ut exploratum^-que est , praepostere repetita.
- f' I- Dein modicis imbribus gaudent. ]
Palecampius , De immodicis imbribus gaudent jatl sibi credunt Aristotelem , qui lib.
A' P a g. S146. pisces ait iuvari imbribus,aj ' -m.-
1
&01S
Legunt Masiariusnt: ac patroci-!. hist. anim. cap.
‘Oit j iyfifiou ocy.-
ijmy^g/cu , amiuisque pluviis , cap. 25. pag. 948.ll0 • “ , •* iitdiy. Sed pneterquam quod ipsa refragatur ora-Cai ^ ls structura , in qua haec vocula dein apposite significatPros^ Cm alteram qua pisces juvantur : ut pluvia iis lanejjj i U ’ Camen immodicam equidem jure perhorresco : cump„ olophus ipse eo loci, pag. 951. nimiis imbribus ma-Ver ‘« mu gilum & capitonum multitudinem interire aile-
, X L ^ I I» eadem aqua aßtdui , ß non affluat , exaniman-a m a Miß appluat, scribere Hermolaus maluit, quam fi non0 £*“ > quo modo scribendum nos esse defendimus , exj nil ^ a exemplarium vetustiorum fide. Reg. 1. 2. Colb.
bibisti. Paris vet. Dalec. Parm. edit. &c. Quid quodj c 1 freies ipse, aquam piscibus postulat fluentem semperrefluentem , lib. 8. hiilor. animal, cap. 7. pag. 878. iiJup• Pptov «« -tz impptoy.
b. III. Hoc ey in mari accidere cyprino putant.] Plinium
id Ecampius arguit , quod m mari de stio adjecerit : cuma sttum ab Aristotele proditum sit, lib. 8. hili. anim. cap.^.^sag. 956. postquam de siluro fluviatili egit, slostW M*>iin rX rii ^ nooifttos , niiot <ii. Patitur hoc etiam cyprinus , sedistte^ i certe Dorion apud Atbenteum lib. 7. pag. 309.lj S L iacusttes & fluviales cyprinum recenset : quem a Gal-gsta ar ^ am y°cari agnoscimus i quo genere & fluvii, & sta-cvj,-b r ‘Csertim nostra refertissima sunt. Sed marinum enimjj r l st u st» agnoscit & Oppianus , lib. I. Halieut. versi 1 o 1.tli'Jr x : Athenaeus quoque Aristotelis cyprinum marinum"Snificat, loc cit. lingua eunulem carere, &c.
X L I V. Alga enim Cr pisces superferuntur > omniaque ab imo ß,\t.versa. ] Alga rescripsi pro a'ga , ex Aristotele lib. 8. hist.anim. cap. 20. pag. 634. ubi de maris subversione ab exo-»riente Canicula : n }b' i’Aur i'rrätu yitAq , imspiptt’st <niyffinc. Paulo post ex M S S. fide , omniaque ah imo versa ,cuni editi minus sincere, ah imo versa omnia , exhiberent.
X L V- Acipenser. ] Ita scribi id nomen oportet, non ut getl.quidam, accipenser. MarriBlis , lib. 13. Epigr. 91. s6„
Ad PallaUnas acipenfira mittito mensas.
S turionem nostrum hunc e fi c arbitratur Rondeletius lib. 14.cap. ult. quem laudant deinde ac sequuntur Scaliger inArist. lib. 2. pag. 223. & Aldrov. lib. 4. de pise. cap. 9. pag. .
524. Verum acipenser, & rarus inventu, & marinus tan-tum , & squamis ad os obversis : quae in sturionem caderenullo modo possunt, ut vel adversarii ipsi confitentur. Stu-rionem a veteribus porculum marinum appellatum este su-perius indicavimus : & cur ita suspicaremur, satis argumentifuit.
XL VI. Contra quam in nando meant. ] Hunc locum sum-ma fide restituimus , ex auctoritate probatissimorum codi-cum, Reg. 1. Colb. 1. 2. Paris, ac Chiffletiani ipsius , re-ferente Dalecampio. Interpolarunt editores, qui scripsere,contra aequam nando meat. Salmasius ex MSS. pag. 13 I ;. inSolin. contra quam in nando meat, quanqnam meant in om-nibus MSS. legitur : ac dum illud explicare nititur, mi-ris involvit ambagibus. Nostram emendationem atque in-terpretationem egregie Plutarchus adjuvat, lrb. de solert.animal, pag. 979. ubi semper adversum undas & fluctus na-tare pisces admonet : cavere ne vento secundum caudamincidente - squamae elatae corpus nudum exhibeant, ac sen-su aliquo doloris afficiant: itaque proram suorum corpo-rum semper adversam undis statuere : sic enim scissum afronte mare branchias constringere , molliterque per sum-mam dorsi superficiem defluere , squamas deprimere leni-ter , neque cum horrore erigere. Hoc vero , inquit, toticommune est piscium generi, praeter elopem : is enim suaptenatura secundo vento & fluxu natat, neque sibi a flatu me-tuit, ne squamas arrigat, cum catum commiiiura* non sint,ut ceteris, versus caudam consertae. TS™ i t , ä e otis t<pbu ,tyitov i si t iysfiat , wA/w' & tihemt. Tuent st epaoi x« 7 «ve-
ygt L pyv vnylds » y.r, pssdyfiot rlw dtayytyc^it -? A tmhs ,
Ctrl JV oefis 0-V.v roV i'/crzc.su yy.c iyfior,!. Ex quibus apparetvitiosam elfe saltem receptam hactenus in contextu Plinia-no lectionem , qua contra aquam meare acipenser dice-batur.
X L V 11 . Et asellis. ] Cum Merlucium nostrum Aselluminterpretor, id eruditorum magis consensui tribuo , quamexploratae satis apertarque veritati. Asellos enim fest. 25. di-xit Plinius aestate latere : latebraeque argumentum este, quodnonnisi longo post tempore capiantur : Sic etiam Aristote-les : S?/*« ot y scnctH eivou i? T 01 et (pceXet t nsAti^iv pepo ;ov , issqfi zrxfiao dx[er-tc% xfötn. At a nostris piscatoribus totoferme anno merlucii capiuntur. Neque cetera merlucio con-veniunt , quae de asello scribit Aristoteles , citante Athe-naeo lib. 7. pag. 315. Nam neque os habet apertum, &hians, neque solitarius est, sed gregalis : neque alias deni-que notas habet, quas ota> tribuit idem Philosophus, lib.
9. hist. anim. cap. 48. pag. 10S4. Et Merlucium tamen in-terpretantur Hippolytus Salvianus , Rondeletius, Scaliger ,aliique. Aldrovandus id nomen esse vult callariae, hoc est,aselli minoris : majoris , Capellan .- alterunique agnolcit idemaselli minoris genus in Oceano Britannico , qua Nor-manniain Galliae provinciam alluit, frequens, ac vile , leMerlan.
X L V 111 . Optatus Elipertius. ] Ita M S S. omnes , Reg. I. XeÄ.L. Golb. 1. 2. P;iis Chiffl. &c. vetustxquc editiones om- L y.nes ante Gelenium , qui ingeniosius , ut puto , quam ve-rius , ex voce Elipertius , excogitavit e libertis ejus. Octaviumporro mendose, ut videtur, Macrobius hunc appellat, lib.
2. Satum, cap. 12. pag. z6;. ubi hunc Plinii locum trans-scribit.
X L I X. Proxima est mensa jecori dumtaxat mustelarum , quas.... ibid.lacus Rbatia Brigantinus &c. ] Extremstm huic loco medici-nam nos denique primi fecimus, cum varie tentatus essetab eruditis , irrito omnium conatu. Plinii editores scrip-serunt : Proxima est his mensa generis mustelarum , contra om-nium exemplarium scilicet fidem : nam in Reg, 1. 2. Colb.x. 2. Paris Tolet. Salmant. vet. Dalec. aliisque , constan-ter legitur, Proxima efl mensa pecori dumtaxat mustelarum. Necsibi magnopere displicere hanc lectionem Pintianus fatetur :quod ea vox pecus marinis etiam animalibus tribuatur abHoratio,lib 1. Ode z. versi 7.
Omne cum Proteus pecus egit altosVisere 'montes.
Suspicatur Peliicerius in notis MSS. pro pecori , permu-tatis dumtaxat litteris , pretio agnoscendum : essctque sen-tentia , scaris proximum sibi in mensa locum vindicare mu-stelas , vulgari emptorum aestimatione potius , quam ipsadignitate saporis. Nos ad vetustos codices accedente pro-xime indubitata conjectura , litterulae unius immutatjonqsuum orationi Plinianae lumen reddimus : ut fit sententia,
0 mustelis non quamlibet partem , sed jecur max.me pa*
Seil.
17.