• LIBER UNDECIMUS.
7 Quod certum est, gallinarum modo incubant. Id quod exclusum est, primuiii ver-suculus videtur candidus, jacens transversus , adhaerensque 8 ita ut pars cerae videatur.Rex statim mellei coloris, ut electo sto re ex omni copia factus, neque vermiculus, sedatim penniger. ^ Cetera turba cum formam capere coepit,nymphae vocantur : 11 ut fuci,uenes, aut cephenes. 11 Si quis alterutris capita demat, priusquam pennas habeant , pro§ l utiffinio sunt pabulo matribus. Tempore procedente instillant cibos , atque incubant,*haxime murmurantes, caloris ( ut putant) faciendi gratia, necestarii excludendis pullis,c °nec ruptis 13 membranis, quae singulos cingunt ovorum modo, universum agmen emer-Eat. Spectatum hoc Romae Consularis cujusdam suburbanoalveis cornu laternae transtuci-do fictis. Fetus intra xlv. diem peragitur. Fit in favis quibusdam, i4 qui vocatur clavus,a naar£ duritia cerae, cum fetum inde non eduxere, morbo , aut ignavia, aut infecunditatehaturali. Hic est abortus apium. Protinus autem educti operantur quadam disciplina cumMatribus: regemque juvenem aequalis turba comitatur,
Is Reges plures inchoantur , ne desint. 15 Postea ex his soboles cum adulta este cce-pu, concordi suffragio deterrimos necant, ne distrahant agmina. Duo autem genera eo-rum : J 7 melior niger variusque. 18 Omnibus forma semper egregia & duplo quam ce-reris major , penna: breviores , crura recta, ingressus celsior , in fronte macula quodamdiademate candicans. Multum etiam nitore a vulgo differunt.
XVII. Quasrat nunc aliquis , unufne Hercules fuerit, 1 & quot Liberi Patres , & re-1( lua vetustatis situ obruta ? Ecce in re parva , villisque nostris annexa, cujus assidua co-P la est , non constat inter auctores : 1 rex nullumne solus habeat aculeum , majestateDntum armatus : an dederit eum quidem natura, sed usum ejus illi tantum negaverit..
Illud constat , imperatorem aculeo non uti. Mira plebei circa eum obedientia. 4 CumProcedit , una est totum examen, circaque eum globatur , cingit, protegit, cerni nonP at itur. Reliquo tempore, cum populus in labore est , ipse opera intus Circuit , similis^hortanti, solus immunis. Circa eum satellites quidam lictoresque , assidui custodes au-dsoritatis. 5 Procedit foras non nisi migraturo examine. 6 Id multo intelligitur ante ,■ssiquot diebus murmure intus strepente, apparatus indice diem tempestivum eligentium.
. Si quis alam ei detruncet, non fugiet examen. Cum processere, se quaque proximamssii cupit esse, Sc in officio conspici gaudet. 8 Fessum humeris sublevant : validius fatiga-him ex toto portant. 9 Si qua lassata deficit, aut forte aberravit, odore persequitur. Ubi-Cu mque ille consedit , ibi cunctarum castra sunt.
XVin. Tunc ostenta faciunt privata ac publica, 1 uva dependente in domibus tem.Plisve, z sxpe expiata magnis eventibus. 3 Sedere in ore infantis tum etiam Platonis ,
io
*5
Cap. XVIU
20
25;
30.
N O T M.
p 7 ‘ tertum est. ] Aristot. lib. s. histor. anim, cap. 19.
§• ^4. Apes ex fetu fieri, fetum esie folliculum ovo si-l( ;-^ hunc matres incubare gallinarum more, observa-
^ ta ut pars cera videatur. ] Vide Notas & Emendat.
""M. XXV.
Rex statim. ] Aristot. loc. cit. pag. 61;. Inter apum &gum ova, discrimen : Regio melleus color, apum candidus.lo * Cetera turba. ] Apum plebeiarum.Ariit.loc.cit.pas.
I8 -pag. S *8 v
m ^ fuci. ] Inter apum & fucorum ova, discrimen pri-Pit nU /i Uni ' ^ cum formam capere genus utrumque cce-Uy ’ j inter ea differentia nominis : apes enim juniores,tio ^ 5a V ■ aut vocantur, qui cum adul-
hist" eS . 1 > fuci cognominantur. Xapiiv Aeliano , lib. 4.
ca p. 5- ,K£/.iTn;r Ksjipisiov fuci fetus Ari-
cl * pastim, ut fucus.
St quis alterutris. ] Seu nymphis , seu sirenibus. Arist._ c it. cap. 19. pag. s\6.
Membraneis. ] Arist. pag. 615. Tubera & cooperculaius vocat, in Junio, tit. f.soll' 4 ’ vocatur clavus. ] Clavus , inquit, dicitur , cumdiy ICU Us 1 ^ c ’ quem & ovo similem, & fetum apium elfe- ce ," 11 ! 15 3 seu matrum ignavia , seu morbo aliquo neglectus,x wstar induruit, & amarorem simul quemdam refert,j c * abortus apium. Vide Notas & Emend. num. XXVI.jj jjj" Peges plures. ] Aristoteles, lib. 9 - hist. cap. 64. pag.
Postea. ] Arist. totidem verbis, loc. cit.
. Melior niger.] Vide Notas & Emend. hum. XXVII.tl l ( öril | m appellat variumque, illum ipsum qui Virgilio ru-***** squamis , & maculis insignis aureis appellatur,a- Omnibus. ] Aristot. lib.5. hist. animal, cap. 19: pag. 608.
. V,, b h XV 11 , I. Et quot Liberi Patres. ] Vide Notas &lllen d. num. XXV III.
^ ex nullumne. ] Seneca, lib. 1. de Clem. cap. IA. pag.
7 * Rex ipsi. si ne aculeo efl, &c.
' Eid constat. ] Arist. lib. ;. hist. animal, cap. 19. pag.
610. Basii. inHexaem. homil. 8. pag. 102.
4. Cum procedit .] Virgil. lib. 4. Georg, vers nj.
Ille operum custos, illum admirantur, e^ omnesCircumstant fremitu denso , stipantque frequentes ,
Et sepe attollunt humeris, CJ“ corpora belloObjeilant, pulcramque petunt per vulnera mortem.
5- Procedit foras.] Arist. lib. 9. hist. anim. cap. 64. pag.1121.
6. Id multo.] Arist. loco cit. Columella, lib. 9. cap. A.pag. 329. Fere ante triduum quam eruptionem fatturxsint, ve--lut militaria signa moventium tumultus ac murmur exoritur : eaquo , ut Verijfme dicit Vifgilius,
Corda licet vulgi prxfcifcere : namque morantesManius ille aris rauci canor increpat , C 7 * voxAuditur fraflos sonitus imitata tubarum.
7. Si quis alam ei detruncet. ] Vel alatum extrema infrin-gat, hußo )» >j piffgi f ßaeiMu , inquit Didymus in Geopoil.lib. 15. cap. 4. pag. 414. räv %rlepai flg/lov auris 7* ux-o&iVirgil. libro citato, vers 106.
T» regibus alas
Eripe : non illis quifquanl cunflantibus altumIre iter , aut castris audebn vellere figtia.
Columella item, lib. 9. cap. 10.
8. Eeflkm. ] Arist. loc. cit. pag. im. Llianus, lib. 5.hist. anim. cap. xi.
9. Si qua hstata.] Si qua ex plebejis apibus, ex agmina& satellitio regis. Vide Notas & Emend. num. XXIX.
Sest. X V 111 - I- Vva dependente. ] Cum in urx uniusspeciem totum examen dependeret, e templis , castris, do-mibusve privatis. Id quoque refert inter ostenta Sat/ricusvates, Satyr. 13. versi 68. Si, inquit, inter alia,Examenque apium lonja consederit uva
Culmine delubri. , .
2. S&pe expiata, ] Supplicationibus decretis z infrituto C 3 i>mine, &c. Vide Jul. Obsieq. cap. 103. pag. 54.
3. Sedere in ore. ] Hoc ipsum referunt Cicere , lib. I. deDivin. pag. 189. Valerius Max. hb. 1. cap. 6 . pag. 30. Ste Grjtcu prolixe ^Elianus, lib, 10. Var. hist. cap. 21. 0114
FPpp ij