Cap.

600 c. PLINII NATUR. HISTOR,

suavitatem illam praedulcis eloquii portendentes. Sedere in castris Drusi Imperatoris > cutt 1prosperrime pugnatum 4 apud Arbalonem est , haud quaquam perpetua arulpicum costjectura, S qui dirum id ostentum existimant semper. Duces prehenso totum tenetur agmen*6 amisso dilabitur , migratque ad alios. Esse utique sine rege non possunt. 7 Invitae aU5 tem interimunt eos, cum plures fuere, potiusque nascentium domos diruunt, 8 si P r0ventus desperatur : tunc & fucos abigunt. Quanquam de iis video dubitari, proprnun*que iis genus esse 9 aliquos existimare, sicut furibus , grandissimis inter illas, sed nig*-‘ lS ‘lataque alvo : ita appellatis , quia furtim devorent mella. Certum est, ab apibus fucos interfici. Utique 10 regem non habent. Sed quomodo sine aculeo nascantur , in c l'- ia; 'io stione est. . i

11 Humido vere melior fetus: sicco , mei copiosius. Quod si defecerit lt aliquas a *vos cibus , impetum in proximas faciunt rapinae proposito. At illae contra dirigisaciem : & 13 si custos adsit , alterutra pars, quae sibi favere sentit, non appetit eunt, s *aliis quoque saepe dimicant causis , easque acies contrarias duo imperatores instruunt»15 maxime rixa in convehendis floribus exorta , & suos quibusque evocantibus: 14 flUL omicario injectu pulveris , 15 aut fumo tota discutitur. 15 Reconciliatur vero lacte vel aqnamulsa. ,

xviii. XIX. Apes sunt & rusticae silvestrefque , 1 horridae aspectu, multo iracundiores , * copere ac labore praestantes. z Urbanarum duo genera : optimae breves , variaeque , & 1112o rotunditatem compactiles: deteriores longae, & quibus similitudo vesparum : etiamnn ’ 11deterrimae ex iis 3 pilosae. 4 In Ponto sunt quaedam albae, quae bis in mense mella iaciunt. Circa Thermodoontem autem fluvium duo genera: aliarum , 5 quae in arboribidmellificant : aliarum, quae sub terra , 6 triplici cerarum ordine, uberrimi proventus.Aculeum apibus natura dedit ventri consertum. 7 Ad .unum ictum hoc infixo - si 1112j dam eas statim emori putant. Aliqui non nisi in tantum adacto, 8 ut intestini quidpia * 11

NOTi.

& idem de Pindaro narrat. De D. Ambrosio, Paulinus inejus vita.

4. Apud Arbalonem. ] Locus est incerti hodie situs in Chat-tis, vel in Cheruscis. Fuit hic Nero Claudius Drusus Ger-manicus Imp. Tiberii Imp. frater, a quo adversus Sicam-bros feliciter esse pugnatum, auctor eit Dio, lib. 54. pag.544. Simile tamen prodigium alterum , quanquam eventudilpari, eidem Druso contigifle, hoc ipso bello Germani-co , sed diverso fortassis pradio , scribit Julius Obsequens ,cap. 132. pag. 73. Paulo Fabio, inquit , Q^/P.iio Cojs. in Ger-mania > in castris Drufi examen apum in tabernaculo Hostilii Ru-tilii PrafcHi caßrorum consedit .... Multitudo Romanorum perinsidias subjefla est.

5. Qm dirum id. ] Julius Obseq. cap. 130. In castris Cassii,inquit, examen apum consedit : locus aruspicum jussu interclususinterius dufto vallo. Similia exempla similesque metus , videapud Dionem, lib. 47. pag. 328. & 351. Libro item 74.pag. 842. in Severo. Appian. lib. 4. bell. Civil. pag. 668 .Jul. Obseq. cap. 93. & 113. Cicero , orat, de Arusp. resp.Si examen apum ludis in scenam venisset, aruspices acciendos exEtruria putaremus : atque in apum fortasse examine nos ex Etrus-corum scriptis aruspices, ut a servitio caveremus, monerent. Be-ne certe ominatus est vates ille de Summo Pontifice Ur-bano VIII. cujus insigne gentilitium tres apes fuere, hoccarmine :

Frbani imperium vis dicam quale futurum ?

Dum dominantur apes, copia mellis erit.

6 . Amisso. ] Illud Virgilianura habuit tum ob oculos, lib.4. Georg. vers. 212.

Rege incolumi , mens omnibus una efl : ,

Amisso , rupere fidem : construSlaque mella■ Diripuere ipsa , LS" crates solvere favorum.

7. Invita. ] Albertus M. lib. 8. de animal, tract. 4. cap.z. pag. 268.

8. Si proventus. ] Si mellis inopiam futuram prassentiant:dori'/ d -ezroXtirn no fitXi , rus K>j<pfivoc{ cäcßdxt. ssm. Aristote-les, lib. 9. cap. 64. pag. 1128.

9. Aliquos existimare. ] Sic Aristoteles, tum libro 5. cap.19- P a g- 610. de bist. animal, tum libro 9. cap. 64. pag.1116. quartior apum genera distinguit. Primum, quod an-tecellit ceteris, parvum, rotundum, varium : Alterum, ob-longum , & vespa: simile: Tertium, furem appellatum,,'tpdp stftXis/Jsi($r-, nigrum, alvo lato. Quartum, fucum, om-nium maximum , sine aculeo , ignavum. Miror nonnullosapud Varronem, furem fucumque confundere : Fur, inquit,qui vocatur ab alsis fucus.

10. Regem non habent. ] Fuci nimirum. Arist. lib. 3. bist.anim. cap. 19. pag. 609.

11. Humido vere.'} Arist. pag. 611. de apibus: oJ%/u£ fisevjsc > y. £ A i tpydifosTCCf pyoSEov ' t 7 l 0 ltßg/.US 'j , r gs ■, 0 V, Siccotempore plui mellis operantur: pluvio, fetura student.

1 tut

12. Aliquas alvos. ] Vide Notas & Emendationes, nXXX. . tu »

13 .Si custos. ] Custos apium, curator alvearis. Al°

M. id etiam refert, lib. 8. de anim. tract. 4. cap-4 1 »27O.

14. Qua dimicatio. ] Colum, lib. 9. cap. 9. pag- Z z 9 ' ■ ^na qutdem vel utstus inter fe diffidentis, vel duoratn exadiscordantium , facile compescitur. Nam > ut F’irgilius ait 1

Hi motus animorum, atque hac certamina tantaPulveris exigui jattu compressa quiescent, ■

mulso , paßove , aut alio quovis liquore simili resperso,Jt. .

15. Autfumo .] Nam, utVirgilius cecinit,lib. 12-- A- ncum pastor

Festigavit apes , fumoque implevit amaro :

Illa intus trepida rerum, per cerea castraDiscurrunt, Sic.

16. Reconciliatur, , Varro lib. 3. de re ruft. cap. 16. P .II2. Qua crebrius inter fe pugnabunt, aspergi eas oportet jmulsa : quo stilo non modo defistunt pugna , Jed etiam

fe lingentes : eo magis fi mulso fimt aspersa , quo propter 0 ..

avidtus applicant fe, atque obstupefiunt potantes. Sic Si *lib. 7. in Junio , tir. 7. pag. 125.

Secl. X 1X. I. Horrida afpHh,. ] Sic eas describitlib. 9. bist. anim. cap. 64. pag. 1116. d’aovTtpitj s & 1 ■ Q ,

tus , usj i pyr-siuaTtpuf , y$ : hirsutiores,

res, operantiores, acerbiores. ,9.

2. Vrbanarum, &c. ] Arist. lib. s. bist. animal- cap-pag. 610. Varro, lib. 3. de re ruft. cap, 16. pag-

rcliquis apibus optima est parva, varia, rotunda , AC. *-lib. A. cap. 3. pag. 319.

3. Pilosa. ] Vide Notas & Emend. num. X X XI- .

4. In Ponto. ] De Ponti & Thermodoontis apibus,

totidem verbis Arist. loc. cit. pag. 617. , ~ t ui*

f . Qua in arboribus. ] Rectius , quam in alveis , 0* re ' < ’ ^i;nui. In Sarmatia, Scythiaque ad Tanaim, qus M P f° gen jeparet, arborum cava plenissima mellis sunt : ubi m bsepenumero appetentibus mei ursis insidiantur. .

6 . Triplici cerarum. ] Triplices , inquit , in terta COfavos : Troium ta/ttO.u uyi&ix ci r % yy. Arist.

7. Ad unum iclum. J Virgil. lib. 4. Georg, versi 2 J7-

Et spicula cceca relinquuntAffixa venis, animafqne in vulnere ponunt. .Aristotelis hxc sententia est, tum lib. 3. bist- a I linl ^ e jn10. pag. 353. tum lib. 9. cap. 64. pag. nrs- rvj,--

eam sententiam Seneca, lib. 1. de Clementia , cap- cun)

nam quidem eadem homini lex esset, qua: apibus ,telo frangeretur, nec fapius liceret nocere , quam J en>e " n per frnis viribus exercere odia. Facile enim lassaretur furet > Jfibi satisfaceret, V mortis periculo fi vim suam effunderet-

8. Ft intestini. ] Negat Philosophus, pag. if 2 f- f in ;e-«tientes apes posse aculeum salvo intestino recipere ■