I
LIBER UNDECIMUS. Cit
sicut intra hominem 5 taenias tricenum pedum, aliquando & plurium
s;
Eumor est n i miusiQ ngitudine.
f ^ I am in carne exanimi, 1 & viventium quoque hominum capillo : 1 quauitate & Sylla Dictator, 3 & Alcman ex clarifllmis Graecis Poetis , obiere. 4 Hoc qui-& aves infestat: phasianas vero interimit, nisi pulverantes sefe. 5 Pilos habentium' lnum tantum immunem hoc malo credunt, 6 & oves. Gignuntur autem & vestis ge-c - praecipue lanicio interemptarum aj lupis ovium . 8 Aquas quoque quasdam, qui-. lls lavamur , fertiliores ejus generis, 'invenio apud auctores. Quippe cum 9 etiam cerasgignant , quod animalium minimum existimatur. Alia rursus generantur IO sordibus a
, ° Solis, posteriorum lascivia crurum 11 petauristae. Alia pulvere humido in cavernis, I0
volucria.
. ^ L. Est animal 1 ejusdem temporis, infixo semper sanguini capite vivens , atque ita cap. xxxiy,^tumescens, unum animalium 1 cui cibi non sit exitus : dehiscitque nimia satietate, ali-P 1Cnto ipso moriens. 3 Numquam hoc in jumentis gignitur , in bubus frequens,in cani-us ^siquando, 4 in quibus omnia. In ovibus & in capris 5 hoc solum. Lque mira san- izguinis & s hirudinum generi in palustri aqua sitis. Namque & hae toto capite condun-* u t. 7 Est & volucre canibus peculiare suum malum, aures maxime * lancinans, quae de-er >di morsu non queunt.
XLI. 1 Idem pulvis in lanis & veste tineas creat, praecipue si araneus una includatur. Cap. xxxy.^>t enim, & omnem humorem absorbens, ariditatem ampliat. 2 Hoc & in chartis 2 qa icttur. 3 Est earum genus tunicas suas trahentium , quo cochleae modo. 4 Sed harumP £ des cernuntur. 5 Spoliatae exspirant. Si accrevere , c faciunt chrysillidem. i Ficarios
N o T m .
£m,V ibi ’ ubicu mq ue humor est nimius. Vide Notas &‘ c nd. num. l x.
*Iiis" 3 Tamis , sire tinea:, ventris animalia sunt, ab
1 Cri P t °tibus lumbrici appellati. Platcrus, quem Sermer-vuso. aUj - at)llb . 3. Pract. part. a. cap. J. pag. 417. aliquot£ e| ifim k^odidit, quorum longitudo esset pedum quadra-
^ X XI V. ] 1. Et viventium. ] Pediculos intelligit,g, q*/ 3 qui & in capillo nascuntur, dv rf xstpaNj iyJtovrM ,ei» ll T!° torpore ubi humor exuberat, sudorve, ö'ätr vtfa-rs ■(,. Anst. lib. 5. hist. anim. cap. 2.6.
renn fetate. ] Hunc locum expressit carmine Q. Se-s oamnionicus, cap. 6. pag. 128.
Noxia corporibus quadam de corpore noflroProgenuit Natura , volens abrumpere somnosSensibus , £y monitis vigiles intendere curas.
Sed quis non paveat Pherecydis fata tragoedi ,
Sui nimio sudore fluens animalia tetraEduxit j turpi miserum que morte tulerunt ?
Sylla quoque infelix tali languore peresusCorruit , £y foedo se vidit ab agmine vinci.
A ,T. Alcman. ] 'AXxftstia ir murrn* vocat Arist. loc. cit.^rtgonus Caryst. cap. 6y. ad Alcmxonem Physicum perti-j,, r< - td imprudens putavit. Id vero de Alcmane - Sylla,d A re cyde, Callisthene, Mucio Jureconsulto, & aliis, tra-!t Plutarchus in Sylla, pag. 474.
4 ' quidem. ] Pediculi nimirum. Kcti jS o\ 'dpifig“ xxXedfxuoi <pacta»ti } &c. Arist. pag.
l' 9 ' . d ii molliores sunt & oblongiores, tenuioresque, co-e emereo. Necantur pulvere & aqua : utrumque enimavi b US datum est.
S- Pilos habentium. ] Arist. loc. cit.
oves. ] Vide Notas & Emend. num. L VI.
* tuu. liL». y. lalli« -1111111. Ccipr> i ) •
nhusjlst,. z. Sympos quxst. 9. pag. 642. A td ss r« Xoxo-
^ Ta * 'R&Sdmy , rc xpeat fiii/ y^oxoirpov t&so.
„ f*«*» i X H • Quare ovis a lupo adese caro suavior efl: la-
^ a »tem pediculos generat? Qux ex Plutarcho etiam Geopo-gj^P.uuctor expressit, lib. 15. cap. 1. pag. 403. Meminitune, pag. io2. & ssilianus , lib. 1. hist. anim. cap. 38.3 tii ■^ 2 Has l^ue. ] Aliter paulo Aristoteles, lib. 5. hist.f f 3 ?. 26. pag. 630. iAorrcM st oi (pfSPifts , oi&v
' $1 osam. 0 <7 t.oyosTcu , dass eyß rät yxcfctvay
tu • Ss* animalia ZSf lavantur , iy filent pediculos generare,tur » pluribus infeftanttir, cum aquas , quibus se se lavant, mutant.a vf ’ ter*, j Quod notabile sane est : ipsie enim cerx
^pdine cetera vindicant. In cera etiam vetusta , inquit^°soplui S) Eb. y. hist. anim. cap. 27. pag. A31.ftla i 3 non secius gignitur, quam in arido ligno ani-
tsse Can ^ i dum, quod omnium animalium minimum videturder’' & , Vocat ur *ksw propter exiguitatem, quasi quod ton-1 non potest, ßcuti nec punctum secari. Sunt qui
existiment hoc animalculum esse cossum: alii cariem putantesse : caries enim ambulat & erodit, etsi oculis nostris nonmovetur.
10. Sordibus a radio Solis. ] Hoc illud est quod Philoso-phus aliquanto apertius loquitur, pag. 632. & in aridis gi-gni vermiculos, si humectentur: & in humiiiis , si exsiccen-tur. Vide Notas & Emend. num. EVII.
11. Petauriste. ] Hoc est, salientibus his ipsis sordibus,ubi animam accepere. Hoc verborum ambitu pulices , cre-do , describit. Petaurista, inquit Nonius Marcellus, lib. 1.num. 277. veteribus dicebantur, qui saltibus moverentur, quod iirtfis TnTuvTiM. Vide Notas & Emend. num. EXII.
Sed. XL. I. Ejusdem temporis. ] Lstivi nimirum, radioSolis estervescente : nam per xstatem gignitur. Ricinum de-scribit, quem Grxcixpsmm , Galli T icque nominant. Sunt& in homine ricini, quanquam diversa forma: Morpions no-strates vocant: pelli hxrent, neque saturi decidunt, ut quiin cane : hi capite infixo tantum sanguinis exsugunt, donecexcidant: excrementi enim exitum non habent: at qui iahomine , & excernunt. & ova patiunt.
2. Cui ubi. ] Uti nec cicadis potus fui nullus exitus est,quemadmodum observatum est sect. 32.
3. Numquam hoc in jumentis. ] Asinis mulisque. De asiniin primis dictum superius.
4. In quibus omnia. ] Pediculi, pulices, culices, ricini,xvvoftijat. Columella , lib. 7. cap. 13.^
5. Hoc filum. ] Ricini tantum, T« J Its&fwm. vj aü yc,xpoTZiyots tyxeiy. Arist. lib. y. hist. anim. cap. 26. pag. 629.
6. Hirudinum. ] Sanguisugarum. Horatius , lib. 2. de ar-te poetica, vers. ult.
Non mistura cutem nisi plena cruoris hirudo.
7. Est ssr volucre. ] Mulca canina, xuvoy^a. Columella,’lib. 7. cap. 13. Fere - inquit, fer astatem sic musicis aures canuntexhulcerantur , sepe ut totas amittant: quod ne fiat, Qcc.
8. Lancinans. ] Ita MSS. omnes. Scribi forte & laciniani-possit: quoniam id malum aures discindit in lacinias.
Sed. XLI. 1. Idem pulvis. ] Cujus mentio in calce se-ctionis 39. Hxc Arist. ad verbum, lib. 5. hist.anim. cap. 27.pag. 631. Tinex Grxcis , Gallis des Eignes. Vide lib. 20.lectione 18.
2. Hoc er in chartis. ] Tinea scilicet. Et tineas sane inlibris videmus, & interdum scorpionillos.
3. Est earum genus. ] Aristoteli loc. cit. pag. 632. vermi-,culus est, quem S,oXo<p 6 opo» a ligno rodendo vocat.
4. Sed harum. ] Tinearum.
5. Spoliate. ] Tunica detracta moriuntur , ac perinde inu-tiles fiunt , atque cochlex exempta testa: id» ms t
»a 'tdsatXy , 'sxil»ri<ncH , Scc. Arist. loc. cit.
6. Faciunt chrysallidem. ] Erucarum mote, inquit, de qui-bus dictum est fest. 37. ubi accrevere, ac circum se neverefolliculum , chrysallidem re ao nomine reprxsentant. Sed exerucis ita cortice suo involutis , rupta testa papilio volat:ex bac veto chrylallulc quid alati fiat animalis, nondumperspectum est , inquit Philqlbphus, loc. cit.
7. Ficarios. ] 'if 1 Philolophus vocat, pag. 633. qui sii
\