Band 
Tomus primus.
Seite
696
JPEG-Download
 

^6 C. PLINII NATUR. HISTOR.

Est autem eodem nomine 17 &. herba , & 18 in /Egypto caulis in palustrium g eliel \'19 Recedentibus enim aquis Nili riguis provenit 20 similis faba: caule , foliisque 21 u en .congerie stipatis, brevioribus tantum, gracilioribufque: cui fructus in capite- papaveri U ^milis incisuris , onmiqne alio modo : 22 intus grana , ceu milium. Incolae capita in acer5 vis putrefaciunt: mox separant lavando, 23 Sc siccata tundunt , eoque pane utuntur. Murum est , quod praeter haec traditur: 2+ Sole occidente papavera ea comprimi, & integ 1foliis : ad ortum autem aperiri , donec maturescant, flosque qui est candidus, decidat.

- AP ’ xv!Ii ' 25 Hoc amplius in Euphrate tradunt , & caput ipsum & florem vespera mergi ufqueHmedias noctes , totumque abire in altum , ut ne demissa quidem manu possit inveniri*io Verti deinde, paularimque subrigi, & ad exortum Solis emergere extra aquam , acrem patefacere , atque etiamnum insurgere , ut plane ab aqua absit alte. 25 Radicem l°'tos ha:c habet mali cotonei magnitudine, opertam nigro cortice, qualis & castaneas te-git. Interius candidum corpus , gratum, cibis , sed crudo gratius decoctum, sive aqua -sive pruna. Nec aliunde magis, quam purgamentis ejus, sues craflescunt.

Caput XXXIII. 1 Cyrenaica regio loton suae postponit paliuro. Fruticosior haec, fructuqu^

X1X magis rubens, cujus nucleus non simul mandatur, jucundus per se , atque suavior e vi-no , quin & vina succo suo commendans. 2 Interior Africa ad Garamantas ulque, & ^ e 'ferta , palmarum magnitudine & suavitate constat , nobilibus maxime circa delubrumHammonis.

XXXI V. Sed circa Carthaginem Punicum malum cognomine 1 sibi vindicat: ' uli-qui granatum appellant. Divisit & in genera : 3 apyrenum vocando , 4 cui lignosus nu-cleus abest: sed candidior ei natura, & blandiores sunt acini, minusque amaris distintamembranis. Alia structura earum quadam , ut in favis, communis. Nucleos habentiums quinque species : dulcia, acria, mixta , acida , vinosa. Samia & Agyptia distinguun-2Z tur 7 erythrocomis, & leucocomis. Corticis major usus 8 ex acerbis ad perficienda co-ria. 9 Flos balaustium vocatur, IO <3c medicinis idoneus, & tingendis vestibus, quarum11 color inde nomen accepit.

Cap. xx. XXXV. In Asia & Graecia nascuntur frutices: 1 epipactis, quem alii elleborinen vo-cant , parvis foliis , quae pota contra venena prosunt , 2 sicut erices contra serpentes-

Noti.

Xf. E t herba.] Qux Dioscoridi, lib. 4. c. 111. lotus sati-va & trifolium vocatur: iauV ’v,y.ep<§r, oi 7 r^/.cpo».t>s. Ad*dir in hortis nasci. Trifolium odoratum vocant: equis pabu-lum gratissimum : unde & equinum dictum.

18. In &gypto ca ttis. ] Hunc irsdem verbis describunt He-rod. lib. 2. Euterpe - num. 92. pag. 122. Theophr. lib. 4.hist. cap. 10. Diosc. lib. 4. cap. 114. Iconem illius accuratamexhibet Prosper Alpinus, oculata fide. lib. de plantis Exotic.cap. 1 6 pag. 213.

19. Recedentibus. ] Ita etiam M S S. Theophr. otm -1WsuxSvt&y , cum rura inundantur. Quare forte rectius , resi-dentibus , hoc est - stagnantibus , legeris. Callixenus apudAthen. lib. 15. pag. 677. d» xi 'fastu; , in paludibus.

20. Similis fabie.] Diosc. & Thcophrail. xavAos i;t rä S 7 -»ox/ttis iftiptprji. Quod de faba iEgyptia intellexisse Theo-phrastus videtur.

21. Densa congerie. ] Theophr. loc. cit. caulis folia cumAigyptix fabar foliis confert: sed minora ait eile & graciliora:floris vero foliola tenuitate proxima este liliaceis, multa den-saque stipata congerie. Utramque dotem caulis unius foliistemere contuliste Plinius videtur.

22. Intus grana. ] Diosc. & Theophr. loc. cit.

23. Et ficcata. ] Capita nimirum, vel grana potius, qua:capitibus continentur. Theophr. & Diosc. Item Diod. Sicul.lib. 1. Bibi. pag. 30. Vide lib. 22. sect. 28.

24. Sole. ] Theophr. & Diosc. locis citatis.

23. Hoc amplius.'] Reliqua deinceps qua:hac sectione nar-rantur , exstant apud Theophr. lib. 4. bist. cap. 10. & lib. 2.de causis , cap. 26. pag. 261. unde Argyptium loton eamdetnesse cum Euphratica colligas.

26. Radicem.] Herod. Theophr. & Diosc. loc. cit.

Sefl. XXXIII. I. Cyrenaica.] Et bare totidem verbis le-guntur apud Theophr. lib. 4 hist. cap. 4. Hujus paliuri me-minit apud Athen. lib. 14. Diphilus Siphnius.

2. Interior. ] Theophr. loc. cit.

Seß. XXXIV. I. Sibi vindicat.] Africa.

2. Aliquigranatum. ] Malum granatum Marcellus > lib. demedie, c. 27. p. 193. aliique : quod nomen hodieque servatur,arbori quidem , un Grenadier : pomo , une Grenade : ab inte-riorum granorum multitudine. A Poenis alterum nomen de-duci volunt : alii a colore puniceo , quo fructus & flos con-stant.

3. Apyrenum, j Ita M S S. Reg. Colb. Paris. Tolet. & Sal-mant. Graeci ämpLuoi, scribunt, n dphu nucleus est : ärmplajos ,quod eo caret. Latini tamen ex 11 fu , non apyrenon, sed apy-linon dicunt. Martialis lib. iz. Epigr. 43.

Refla suburbanis mittuntur apyrina ramis ,

. Et verna tuberes: quid tibi cum Libycis ?

Et Epigr. 42.

No» tibi de Libycis tuberes £?■ apyrina ramis ,

De 'Nomentanis sed damus arboribus.

Eadem Plinius dulcia vocat, lib. 23. sect. 57.

4. Cui lignosus. ] Hoc est, cui non est durus acinus, seugranum. Non igitur apyrina dicuntur , qua: nullum onimponucleum habeant, sed quae mollem adeo, ut mandi p 1 ’'*' 1 - -ac pro nihilo haberi. Seneca, ep. 85. pag. 3 6 8. Sic s'

piens - inquit, imperturbatus dicitur , quo modo apyrina dicuntur •non quibus nulla inefl duritia granorum , Jed quibus minor. Ea.

sum efl GAc.

5. Quinque species.] Dioseor. lib. 1. cap. Isi. tres tantumspecies enumerat, yhoxtücm , o|«W . ohäbt > dulcem , aci-dam , vinosam.

6. Samia.] Alia, praeterea, inquit, Samia Punica sunt»alia Aügyptia : & quidem utraque bifariam dividuntur : Suntenim Samia erythrocoma , sunt & leucocoma. /Egyptia quo-que iisdem differentiis distinguuntur. Sic nucleos habentiumgenera sunt omnino novem, quod verbis expressis ait ipse15. sect. XI.

7. Erythrocomis.] ItaMSS. omnes. Non igitur a granorumcolore , sed a fronde comaque rubra vel alba, nomen ha:c ha-bent. Malunt alii a granorum colore, t vsxxots , erythrococ-ca tk leucococca dicr.

8. Ex acerbis. ] Viridibus, immaturis,

9. Elos balaujUum. ] Scriptoribus Grsecis , ß »haustos Ise 8est pumex silvestris non domesticae. Officinas tamen Pli-nium sequuntur, quibus balaustium silvestris, domesticaiqueflorem promiscue significat. Et Marcellus Empir. cap. i 7 ‘.pag. 124. balaustium vocat florem mati granati , quo coriamutuntur ; quod senus acerbum quidem , non tamen silve-stre est.

10. Et medicinis.] Dioscoridem videlib. I.cap. Is4 ipfum-que Plinium , lib. 23, sect. 60.

11. Color inde. ] Balaustinus appellatus.

Se A . XX XV. I. Epipaflis. ] E7msux.Cs . Vide Notas & Emen-dationes . num. XXIV. ,

2. Sicut ences. ]■ Subintellige folia. Nicander in Theriae*pag. 43. adversus serpentium ictus ita praecipit:

Aces 10 d' civ%frdeas-cw atp&p Tarjo'tpoXt.oy ifflxl'VJ ,

H v r ts fithttssa^os s sTtafug; epmss.

Quin florentem prompte frondentis erices■ Tolle comam: hanc pascunt votitantque examina circum.

Ubi Scholiastes , pag. r 8- ait ericen habere folia edet#