71-7 C. PLINII NATUR. HISTOR.

tributam incipit. Faustianus autem circiter quatuor milliaria vico prope 15 Cedias , qui vi'cus a Sinuessa vi. millibus abest. Nec ulli in vino major auctoritas: solo vinorum flam-ma accenditur. Tria ejus genera, austerum, dulce, tenue. Quidam ita distinguunt: 17 sum-mis collibus Gauranum gigni, mediis Faustianum , imis Falernum. Non omittendum au-5 tem nulli eorum quas celebrentur, jucundum iaporem uva: este.

3. Ad tertiam palmam 18 varie venere Albana Urbi vicina, prxdulcia , ac rara 59 istaustero. Item 80 Surrentina 21 in vineis tantum nascentia, convalescentibus maxime pro-bata, propter tenuitatem salubritatemque. Tiberius Csesar dicebat consensisse medicos -ut nobilitatem Surrentino darent, alioqui esse generosum acetum. Caius Cadar, qui suc-

10 cessit illi, nobilem 12 vappam. 23 Certant Mastica reque, 2+ ex monte Gauro PuteolosBaiasque prospectantia. Nam Falerno contermina Statana 25 ad principatus venere nondubie : palamque facere sua quibusque terris tempora este, sicut rerum proventus occa-susque. Juncta his praeponi solebant 24 Calena : & quae in vineis arbustisque nascuntur,27 Fundana. Alia ex vicinia Urbis Veliternina , Privernatiaqne. Nam 28 quod Signiae

U nascitur , austeritate nimia continendae utile alvo, inter medicamina numeratur.

4. 29 Quartum curriculum publicis epulis obtinuere a Divo Julio (is enim primus au-ctoritatem his tribuit , 30 ut in epistolis ejus apparet) 31 Mamertina, circa Messanamin Sicilia genita. Ex iis P Potulana , ab auctore dicta , in loco proximo Italiae laudan-tur praecipue. Est in eadem Sicilia & Taurominitanis honos, lagenis pro Mamertino ple-

20 rumque subditis.

5. 33 Ex reliquis autem a supero mari 34 Praetutia atque Ancone nascentia, & quae apalma una forte enata 35 Palmensia appellavere. In mediterraneo vero 35 Cadenatia ac37 Maecenatiana. In Veronensi itent Rhaetica , Falernis tantum posthabita 38 a Virgilio.Mox ab intimo sinu maris , 39 Adriana. Ab infero autem , 40 Latiniensia, Graviscana,

2 ^ Statonienlia. Etruria; palmant 41 Luna habet, 42 Liguriae Genua. Inter Pyrenaeum AL

N O T di.

16. Cedias. ] Hic campus CeditillS, cujus meminit Pii- sticis d.e rebus : in quibus, fi qua occultius perferenda erant,pernius, lib. xi. fest. 97. & Ceditis Tabernae in via Appia, notas scripsit, fic flrudo litterarum ordine, ut nullum verbum ej-a domini nomine vocatae apud Festum. Gruter. pag. 448. fici posset : qna fi quis investigare C "persequi vellet, quartamele-COLONIS. SlNVESSANIS. ET. C E D I A N I S. mentorum litteram, ii efl, d pro a , CT* perinde reliquas commutet.

17. Summis collibus, d Montium scilicet eo tractu aflur- 31. Mamertina. ] Laudat haec Athenaeus , lib. 1. pag. 27.

gentium. Martialis quoque, lib 13. Epigr. 117.

18. Varie venere. ] Variam fuisse eorum vini generum Amphora Nestorea tibi Mamertina sineCla

auctoritatem indicat , aliudque alio tempore praacelluisle : Si detur , quodvis nomen habere potest.

aut varia vini Albani genera exstitisse, quod & Athenaeus Hoc est, vel Opimiana dici, vel Falerna potest , aut Car«prodidit lib. 1. pag. 2 6. alterum subdulce, acerbum alte- cuba: & cum prsstantissimo quoque vino de bonitate con-ium : d übst • d dp-ptixtcct. tendere.

19. In austero. ] Ita M S S. omnes. Rara esse ait Alba- 32. Potulana.'] Athenaeo lib 1. pag. 27. ’<ara?St>os ohe;na vina, quibus sit austera suavitas , ut ait Tullius lib. 3. pro DaraSiso; scribitur, & praecipuae commendationis essede Orat. num. 101. Falernum quoque geminum Athenaeus dicitur.

agnoscit loc. cit- austerum, & subdulce : dompo; jC y/.u- 33. Ex reliquis autem a supero mari.] Vina hasc supernaria

usiQat. appellata, ut Perfica - de quibus libro scq. fest. xi. Vetus in-

20. Surrentina,] Laudat hxc vina Martialis , lib. 13. Epi- scriptio apud Reines pag. 337. N E G O TIA N T ES. VINI,

gram. 110. & Ovid. lib. 15. Metam, vers. 710. SVPERNAT. ET. Ammin.

Surrentino generosos palmite colles. 34. Prxtutia.] De Praetutiano agro , lib. 3. sect. 18. Juxta

21. In vineis.] Palatis vitibus, vignes e'chalaffees. Anconam Sirolum oppidum est novo nomine , ubi Prae-

22. Vappam.] Vinum corruptum , sublestumque vox ea tutianus olim ager, suo adhuc vino celebre, inquit Andr.sona x.: vin pouße , vin tourne'. Horatius, lib. 1. Sat. y. v. 16. Baccius, lib. 5. pag. 2^9. Anconitanum laudat Athen. lib. 1.

Absentem cantat amicam pag. 2 6.

Multa prolutus vappa nauta. . 35. Palmensia.] In Palmensi agro genita, de quo lib. 3-

23. Certant.] De tertia palma, sive de tertio nobilitatis sect. 18. ubi nunc castellum, 'Torre de palma. Palmenses uvas

gradu certant cum Albanis Massica. Laudat Horatius, lib. incolae hodie Maranas vocant a vicino pago. In vinis nonI. Ode 1. veteris pocula Mastici. ~ habet usum : sed in mensis tantum. Baccius , lib. 5. pag-

24. Ex monte Gauro. ] Hoc est , e monte Mastico in Gau- 256. M S S. Palmefia prasserunt, & libri hactenus editi, ve-ramini translatis vitibus vina exprestä. teri more , pro Palmensia : quemadmodum in Vespasiani

2f. Ad principatus.] Ad primam palmam : ut ceteris 0111- nummis, ROMA. RESURGES, pro Roma Resurgens. Sicnibus generibus anteponerentur. ‘ paffim iu lapidibus & MSS. COS. & PROCOS, pro Con-

2(1. Calena. ] Ab oppido cognomine , de quo diximus lib. Jiil, & Proconsule.

3. sect. 9. _ 3 6. Casinatia.] A Caesena , de qua lib. 3. sect. 20. Nostris

27. F tmiana.] A snis quaeque oppidis' cognominata : de temporibus, inquit idem Baccius , pag. 261. tam copia quamquibus lib. 3. egimus, <I>a»dWr oho; Athenaeo, lib. I. pag. gratia facile laudem eam exsuperant vina Cadenatia , quam27. Et Privernas ager, & Veliterninus , hodieque vini se- a vetustis scriptoribus habuere. Laudant ea Cato , Varroque,rax, teste Baccio ,lib. 6. pag. 287. & 289. Privernatia com- lib. 1. de re ruft.

mendat Galenus apud Athen. lib. 1. pag. 2 6. 37. Macenatiana. ] Forte a Maecenate Augusti familiari ,

28. Quod Signia.] Martialis quoque, lib. 13. Epigr. 11 6. nomen adepta.

Potabis liquidum Signina morantia ventrem : 58. A. Virgilio.] Libro 2. Georg. vers. 95.

Ne nimium sistant, fit tibi parca sitis. v Et quo te carmine dicam

Celsus item, lib. 4. cap- 5. ad resolutionem stomachi me- Rbatica? nec cellis ideo contende Falernis.

dendam, vinum Signinum qb insignem austeritatem com- Rhaetorum oppidum Verona dicitur , lib. 3. sect. 23.mendat. Hodieque ea vis ei vino est , teste Baccio, libro 39. Adriana.] 'Ad&mvd; duo; Athenaeo, lib. i.pag. 33.2b

6. pag. 289. Vide & Cxlium Aurei. lib. 4. cap. 3. Adria oppido in intimo sinu Adriatici maris posito, ut vidimus

29. Quartum. ] Quartum auctoritatis ac nobilitatis locum: lib. 3. sect. 20. & vino & mari nomen.

ab aurigis ducta metaphora, qui curru in Circo cettabant. 40. Latiniensia. ] Et his generibus a suo quibusque agro

30. Vt in epistolis. ] Meminit harum Tranquillus in ejus nomen. Nos de iis dudum in Geographicis egimus, lib. 3.

vita, cap. 5 6. Epistola quoque ejus ad Senatum exstant, quas 41. Luna habet.] Hodieque vina Lunensia Romae gratisti-primum videtur ad. paginas Cf formam memorialis libelli conver- nia. Baccius, lib. 6. pag 307. Ex ora Genuensi vinum e Quist-hß e - cum antea Consules & Duces nonnisi transversa chartascrip- que terris nominatum , eximiae nobilitatis est : idem , p. 3 08.(as mitterent. Exßant C? ad Ciceronem, item ad familiares dorne - 42. Liguria Genua. ] Vinum Ligusticum vilioris notae fuisse

pesque