* Cap. xv.

Cap.xvmo

15

20

25

30

7l-l C. PLINII NATUR. HISTOR.

cum vinum daretur. Ipse cum rediit ex Asia , 1 millia cadum - in congiarium divisitamplius centum. C. Sentius , quem Praetorem vidimus , Chium vinum domum suamillatum dicebat tum primum, cum 3 sibi cardiaco medicus dedisset. Hortensius super de-cem millia cadum heredi reliquit. Hactenus Varro. * Quid ? non & Caesar Dictatortriumphi sui cocna vini Falerni amphoras , Chii cados 4 in convivia distribuit r IdemHispaniensi triumpho Chium, & Falernum dedit. S Epulo vero in tertio consulatu suo,Falernum, Chium, Lesbium , Mamertinum : quo primum tempore quatuor genera vi-ni apposita constat. 4 Postea ergo alia omnia in nobilitatem venerunt , circiter septin-gentesimum Urbis annum.

XVIII. Itaque non miror innumerabilia paene genera fictitii reperta multis ante saecu-lis , quae nunc dicemus, omnia ad medicinae usum pertinentia. Omphacium quo modofieret, propter unguenta, diximus 1 priore libro. 2 Fit e labrusca, hoc est, vite silve-stri , quod vocatur oenanthinum. Flores ejus libris duabus in musti cado macerati, postxxx. dies mutantur. Praeter hoc radix labruscae & acini coria perficiunt. Ii paulo post-quam defloruere, singulare remedium habent ad refrigerandos in morbis corporum ar-dores, gelidissima, ut ferunt, natura. Pars eorum aestu moritur,priusquam reliqui, 3 quisolstitiales dicuntur. Universi numquam maturescunt: & si prius, quam tota 4 marcescatuva, incocta detur cibo gallinaceo generi, fastidium gignit uvas appetendi.

XIX. i. 1 Fictitiorum primum fit ex ipso vino, quod vocant 2 adynamon , hoc mo-do : Albi musti 3 sextarii x x. aquae dimidium , fervet donec excoquatur 4 aquae men-sura. s Alii marinae sextarios decem , tantumdem pluviae , in Sole quadraginta diebustorrent. Dant aegris, quibus vini noxiam timent.

2 . Proximum fit 4 e milii semine maturo , cum ipsa stipula , libram & quadrantemin congios duos musti, macerato, & post septimum mensem transfuso. Ex loto arbore,frutice, herba, 7 dictum est uti quaeque fierent.

z. S Fiunt & e pomis quae dicemus , interpretationibus non nisi necesiariis additis :primumque 9 . e palmis , quo Parthi & Indi utuntur, & Oriens totus : IO maturarum ,quas vocant chydaeas, modio in aquae congiis tribus macerato, expressoque. Sic fit 11 8csycites e fico, quem alii 12 palmiprimum, alii catorchiten vocant. Aut si dulce esse nonlibeat, 13 pro aqua tantumdem vinaceorum adjicitur. 14 E Cypria fico & acetum praecel-lens, atque Alexandrina quoque melius vinum fit, IS & e siliqua Syriaca, 14 & e piris,

Not m.

z. Sextarii XX. ] De sextario dixi sect. f.f 4- Aqua mensura. ] Hoc est, donec excoquatur aqua,a; i%a»ahain tv vjhf. Diosc Joc. cit.

Alii marina. ] Diosc loc. cit.

6 . E milii semine. ] Quo plane modo confici vinum C

milii semine Plinius noster praecipit, eodem plane Diosc.vinum e Vettonica , quam * i -e; o < Graeci vocant: prori n»ut legisse Plinius in iisdem sontibus Graecis,in qui-

bus »eVpov Drolcorides, existimari possit. Vidit hoc ante nosBudaeus, Iib. de alse , sol. 155. & Budaeum secutus P. Cia-conius , lib. de ponderibus, pag. 70.

7. Difium est. ] Libro ,13. lect. 32.

8. Fiunt o- e pomis. ] Pomum hic nomen esi communefructuum omnium qui esui apti proveniunt: unde & nucespomorum quandoque genere scriptores vetusti compre-hendunt.

A- E palmis. ] Ut dictum est lib. 13. sect. A.

10. Maturarum, &c. ] Sic Diosc. lib. y. cap. 40. ubi depalmei vini consectione : Ooivucito? oho?. Aafiay (paltiua? tk?yyoiilus Trrartlfxs, &c. Quid chydaeae palmulae vox sonet di-ximus lib. 13. sect. >'. In At S S. mitearum, forte pro mitiorum.Aliud porro longe vinum Palmatianum est , de quo Caffiod.lib. 12. epist. 1 2. quod ita redolebat ore rutlaium , ut merito ili*a palma nomen videretur impositum. Sed e vite succus is fuit,nomen ab odore, qui palmae fructuum similis foret.

xi. Et spätes. ] Hoc est, eodem modo concinnatur, quopalmeum, id vini genus quod ficatum a fico, unde expri-mitur , appellarunt. Dios. hb. 5. cap. 41. K«s « x.anjov tum x.a’hisit , cui Ki/irpa, sntdjtlCyTou öfjyla; rp

tpoivtutrU , Scc.

u. Palmiprimum. ] Quasi palmeo bonitate proximum.Tamen in MSS. parnu primum. Quem Plinius noster cunidixit, Graece oho; subintellexit.

13. Pro aqua. ] Diosc. loc. cit.

14. E Cypria fico. ] De qua dictum est lib. 13. sect. 15.Jigyptiae illa sive Alexandrina’ similis, quae & sycomorusappellata, ut diximus eodem libro , sect, 14. Diosc. his con-cinit, lib. 5. cap. 41. cum e sycomoris fieri vinum ait, sedquod in acetum acre degeneret. Aceti ficulnei parandi mo-dum Columella tradit lib. 12. cap. 17.

15. Et e siliqua. ] De qua lib. 13. sect. ig.iL- Et epiris. ] Qui ä/iirr,? B hos Diosc. lib. y. cap. 31.

Sect. XVII. 1. Millia cadum. ] Cadus est vasis vinariigenus decem congios; vel, ut aliis placet, duodenos ca-piens , ut amphora tantum octonos.

z. In congiarium. ] Congiarium munus erat quo populusdonabatur , ut milites donativo. Sueton. in Augusto , cap.41. Congiaria frequenter populo dedit , &c.

3. Sibi cardiaco. ] Cardiacus est qui cardiaco morbo ten-tatur: quo de genere morbi dicemus in libris de Medici-na. Horat. lib. 2. Satyra 3. Non est cardiacus , &c.

4. In convivia. ] Hoc est) in singula convivia singuloscados. Convivia Plinius hic vocat certum numerum convi-varum una discumbentium.

5. Epulo vero. ] Cum esset Epulo. Epulones dicebanturii, quibus potestas esset Jovi Opt. Max. ceterisque Diisepulas indicendi. Hi primum terni fuere, mox & septeni.Cic.lib. 3. de Orat. num. 70. Pontifices veteres propter sacrifi-ciorum multitudinem tres viros Epulones este voluerunt: cum estentipsi d Nmna, m etiam illud ludorum epulare sacrificium facerent,instituti. Postea auUus est numerus , C srseptem creari capti. Hincapud Plinium juniorem, lib. 2. ep. xi. Septemvir Epulonum.Hujus sacerdotii expressa mentio in denario gentis C celia’,cum effigie Septemviri in Jovis epulo lectum eidem Deopro more sternentis, cum epigraphe, L. CALDVi 5 . VII.VIR.. E P V L. Lucius Caldus Septemvir Epulonums.

6. Postea _ alia omnia. ] Alia vinorum genera claritatem

accepere.

SecL XVIII 1. Priore libro.] Priore scilicet ex iis in qui-bus arbores tractantur ,hoc est,lib. 12. sect. 61.

2. Fit e labrusca. ] Hxc iisdem verbis Diosc. lib. 3. cap. 33.e 'j oivdvShvos choXud^i^oi Haec ■ Aetßdy p dygtxt dfcwcAts , &c.

3. Qui solstitiales. ] Iidem & caniculari appellati a Marcel-lo Empirico, cap. 14. quoniam ardores canicula? durant, autiisdem torrentur : non quia canam lanuginem habeant, ut vi-sum est non nemini.

4. Marcescat uva. ] Ita Rcg. Colb.ChifR.

Seft. XIX. I. Filiitiorum. ] Ita M s s. Reg. &c. tum hoc'loco, tum in Indice. Sic lib. 23- sect. 26. Inter vini generaqua fingi possunt , &c. Alii sallittortm hic legunt -MSS. om-nibus invitis. _

2. Adynamon. ] ’A h'vafts? oivo;, Diosc. hb. 5. cap. 13. hocest, vinum impotens, imbecille : in quo parando musti ille& aqua? pares recipit portiones: cum a Plinio dupla exiga-tur musti ad aquam mensura.