lil
740 c. PLINII NATUR. HIS TOR.
XIII. In totum quidem 1 Persica peregrina etiam Asis Grscisque esse, ex nomineipso apparete atque ex Perside advecta. Sed 2 pruna silvestria ubique nasci certum est-'Quo magis miror , hujus pomi mentionem a Catone non habitam, prassertim cum coiv,denda demonstraret quaedam & silvestria. Nam 3 Persics arbores fero, & cum difficul-5 täte transiere , ut qus in Rhodo nihil ferant , quod primum ab > /Egypto earum fuerathospitium. 4 Falsum est , venenata cum cruciatu in Persis gigni & poenarum causa aregibus translata in /Egyptum , s terra mitigata. s Id enim de Persea diligentiores tra-dunt , quae in totum alia est , myxis rubentibus similis , nec extra Orientem nasci voluit.Eam quoque eruditiores negaverunt ex Perside propter supplicia translatam , sed a Per-1 ° seo Memphi latam. Et ob id Alexandrum illa coronari victores ibi instituisse , in hono-rem 7 atavi fui. 8 Semper autem folia habet & poma , subnascentibus aliis. Sed prunaquoque omnia post Catonem coepisse manifestum est.
Cap. xiv. XIV. Malorum plura sunt genera. 1 De citreis cum sua arbore diximus. Medica au-tem Graeci vocant 2 patris nomine. /Eque peregrina sunt 3 zizipha, & 4 tuberes , quL1 5 & ipsa non pridem venere in Italiam : 5 haec ex Africa , illa ex Syria. Sex Papinius,quem 6 Consulem vidimus , primus utraque attulit , Divi Augusti novissimis tempori-bus , in castris fata - baccis similiora , quam malis: 7 sed aggeribus prscipue decora -quoniam & in tecta jam silvs scandunt. 8 Tuberum duo genera: candidum, 5 c 9 a^ colore syricum dictum. Psne peregrina sunt in uno Italis agro Veronensi nascentia ,20 -° q U£E lanata appellantur. Lanugo ea obducit, strutheis quidem Perllcisque plurima: histamen peculiare nomen dedit, nulla alia commendatione insignibus.
X V. Reliqua cur pigeat nominarim indicare , cum conditoribus suis sternam propa-gaverint memoriam , tamquam ob egregium aliquod in vita factum ? Nisi fallor , appa-rebit ex eo ingenium inserendi: nihilque tam parvum esse , quod non gloriam parere2 5 possit. 1 Ergo habent originem 2 a Matio, 3 Gestioque, & Manlio^ 4 item Scandio :r quibus cotoneo insito ab Appio e Claudia gente - Appiana sunt cognominata. Odor esthis cotoneorum, magnitudo 5 qus Scandianis , color rubens. Ac ne quis id ambitu va-luisse claritatis & familix putet , sunt & Sceptiana ab inventore libertino , insignia ro-tunditate. Cato adjicit 7 Quiriana, & qus tradit in doliis condi, 8 Scantiana. Omnium30 autem nuperrime adoptata sunt parva , gratissimi laporis, 9 qus Petilia nominantur. Pa-
Not^.
Sesl. XIII. I. Persica peregr.] Les Pefibcs , de quibus di-ctum est sect. xi.
z. Pruna silvestria . J Gallis, Prunelles , quibus contusis ru-stici potionis genus efficiunt.
3. Perfica arbores. ] Les Pefihiers, e quibus pendent Persicamox appellata. Vide qua: dicturi fumus lib. 1 6. sect. 47.
4. Falsum es. ] Columellce est hoc carmen , lib. 10. subfinem.
Et pomis qua barbara PersisMiserat , ut fama es , patriis armata venenis.
Idem tradit & Plato, lib. 1. Anthol. cap. 20. Epigrammate
scripto ili 7 1 VU &CWGV 7 U UZTö ‘ZTXtJtfii fit pfftXül'y fAY ,3 ili
eum qui mortuus erat nimio esu Persicorum malorum :
E k tyovtcov Tlifuruv (pavtov $07*9 yyccyt Ilepffivs >@toyvaf% § JuvarisQuod ita reddidit feliciter Grotius:
Nate Theognosii , mortis tibi causia fuereA Persis Perseus qua mala mala tulit.
7. Terra mitigata. J Soli./Egyptii bonitate facta este melio-ra , ac saniora.
6 . Id enim de Persia.'] Sic Diosc. lib. i. cap. 187. Xltptna
£iiv Atyisrlu , x.a.p 7 rh (ptpov iobh.. .. Tutv 'jiwfimdf mtt' elo Htfold'i «v«fpe711(9> that , &c. Galenus lib.
2. de alim. facult. cap. 36. pag. 356. tom. L. vidisse le Per-seam arborem Alexandrias prodit: cujus fructus , haud ali-ter ac poma , piraque - esculentus in /Egypto foret: in Per-fide - ut quidem ferebat tum fama, noxius. Ignotam.sibi pror-sus arborem fatetur Anguillara, lib. 1. de simpl. pag. 79.
7. Atavisui.] Persei. Macedonum reges ab Hercule ge-nus duxere, ut Curtius, lib. 4. num. 7. Hercules a Perseo ,ut Diodorus Sic. lib. 4. Bibi. pag. 217. prodidere.
8. Semper autem. ] De Persea arbore loquitur, quam lib.13. sect. 17. Persicam /Egypti peculiarem vocavit.
Sesl. XIV. I. De citreis.] Libro 12. sect. 7.
2. Patria nomine. ] Mediat.
3. Zitsipha. ] Jujubes. Arbor Ziziphus , lejttjubier. Rutilam ,albamque ziziphum agnoscit Colum, lib. 9. cap. 4. pag. 3 20.Simeon Sethi, Zi'v^np« vocat.
4. Tuberes. ] Nucipersica vulgus appellat,. Pesibes-noix.
7. Hsc ex Africa. ] Tuberes nimirum : quod Martialis si-gnificat gemino Epigrammate a nobis allato, lib. 13. sect.34. Zizipha ex Syria: unde 7» 'Dhaatii* maxime commen-dat Simeon Sethi, tit. z/»£«p«. Philoxenus in Gloslis: Zhg/,-itsl } Zi^pha, forte pro 'Zea/.ua.
6 . Consulem. ] Anno Urbis DCC LXXX IX. Collega 0 :Plautio - ex Tacito , lib. 6 . Annal. pag. 147. extremis Tibe-rii temporibus. Exstat inscriptio apud Gruter. pag. 4 4 7 'SEX. VANNIO. QHL Allenio. trib. m i l. Q>leg. Tib. Casaius. Aug. cos.
7. Sed aggeribus. ] Juxta domos areis excitatis , des ter-raffbs.
8. Tuberum. ] M S S. Reg. Tuburum. '
9. A colore syricum. ] Hoc est , rutilum. De colore lyricodicemus libro 35. sect. 24. Vide Notas & Emendationes,num. V 11 .
10. Qua lanata. ] De quibus Hesychius : A ,fst->.ot nitpy>%-tih. Virgilius , Eclog. 2. vers 31.
Ipse ego cana legam tenera lanugine mala.
Secl. X V. i. Ergo habent. ] Que suerint hate poma vete-ribus, vix nobis hodie exploratum : alia fere in eorum vi-cem genera venere, & nomina : paucis admodum exceptis.
2. A Matio. ] Matiana dicta Columella:, lib. 7. cap. 10-pag. 202. & Macrobio, lib. 2. Satum, cap. 17. pag. ] 7 f-jAccrhia/d Athena’o , lib. 3 pag. 82. De Matio ipso diximuslib. 12. sect. 6 . Et genus obsonii Matianum ab eo dictumlaudat Apicius , lib. 4. cap. 3. pag. 18.
3. Gesioque. ] Ita libri omnes: forte Seflioqac. nam Sex-tiana mala sunt Columella: loc. cit. Aut Ceflio potius, namKictard xaXis/uuce y.iiXx. Roma: laudata suille auctor estGalenus , lib. 2. nlnus - cap. 1. pag. 364. & lib. 6 . cap. 9 -pag. 322.
4. Item Scandio. ] Unde Scandiana mala , apud Varron.lib. 1. cap. 79. Colum, loc. cit. & Celsum, lib. 4. cap. 1 9-Scandina vocat Scribonius, Compos 104. In M S S. RcZ-Colb. Th. Scaudio. In editis perperam Claudio.
7. Quibus. ] Nempe Scandianis.
6. Qua Scandianis. ] Proxime appellatis. Ita recte ChifH-aliique codices : in editis male Claudianis: .cum Claudiana,fi quL fuere , eadem este cum Appianis necefle sit.
7. Quiriana. ] Cato , lib. de re ruft. cap. 7. pag 13. Qui-riniana vocat: Varro quoque,lib. 1. de re ruft. cap. 59,Qui-riana Macrobius, loc. cit. ubi & Scantianorum meminit.
8. Scantiana. ] Cato , cap. 143. pag. 73. Scantiana m do-liis, itr aha qu£ condi solent. Et Scantianorum meminit Varro,lib 1. cap. 39.
9. Que Petifia. ] Qua: nunc vulgus appellat Pommes d'A-pis : vel qua: eodem vulgi sermone, Pommes de Paradis voci-tantur. Rectius forte Eetiaa, ab auctore Peticio. Id nomen
trias
litt* 'M. -X ■