Band 
Tomus primus.
Seite
747
JPEG-Download
 

LIBER DiCIMUS Q^U IN TUS. 747

XXI. Admirabilis est; pomi hujusce festinatio , unius in cunctis 1 ad maturitatem pro-perantis arte naturae. * 1 Caprificus vocatur e silvestri genere ficus numquam maturescens; * Cap, xvt.sed quod ipsa non habet, aliis tribuens: quoniam a est naturalis causarum transitus, at-que e putrescentibus identidem generatur aliquid. 1 Ergo culices parit: hi fraudati alimen-to 3 in matre, b putri ejus tabe , 4 ad cognatam volant: morsuque ficorum crebro , 5hoc est, avidiore pastu aperientes 5 ora earum, atque ita penetrantes , intus Solem pri-mo fecum inducunt, s cerealesque auras immittunt foribus adapertis. Mox lacteum humo-rem , hoc est, infantiam pomi, absumunt: 7 quod fit & sponte. 8 Ideoque ficetis ca-prificus praemittitur ad rationem venti , c ut flatus evolantes in ficus ferat. Inde reper-tum , ut illata: quoque aliunde , & inter se colligatae injicerentur fico: 9 quod in macro xosolo & aquilonio non desideratur : quoniam sponte arescunt loci situ.. rimifque eadem ,quae culicum opera , causa perficit: ( necnon ubi 10 multus pulvis : quod evenit maximefrequenti via 11 apposita : namque & pulveri vis siccandi, fuccumque lactis absorbendi:)

12 quae ratio, pulvere & caprificatione hoc quoque praestat, ne decidant , absumpto hu-more tenero , & cum quadam fragilitate ponderoso. ■

Ficis mollis omnibus tactus: maturis 13 frumenta intus: succus maturescentibus lactis ,percoctis mellis. Senescunt in arbore , anusque distiilant 14 gummium lacryma. lS Siccashonos laudatas fervat in capsis, 15 Ebuso insula praestantiflimas , amplistimasque , mox inMarrucinis. At ubi copia abundat, implentur 17 orcae in Asia , cadi autem in RuspinaAfricie urbe : 18 panisque simul & obsonii vicem siccatae implent: 19 utpote cum Cato ci 2 Qbaria ruris operariis justa ceu lege sanciens , minui jubeat d per fici maturitatem. Cumrecenti fico e salitis vice casei vesci, nuper excogitatum est. Ex hoc genere sunt - 20 utdiximus, cottana, & caricae : quteque conscendenti navim adversus Parthos omen fecere11 M. Crasso , venales praedicantis voce , cavnsae. Omnia haec in 22 Albense rus e Syriaintulit L. Vitellius , 23 qui postea Censor fuit , cum Legatus in ea provincia esset , no- 25yissimis Tiberii Caestris temporibus. 1

XXII. Malorum pirorumque generi adnumerentur jure mespila atque sorba. 1 Mes- cap. xx.

Interpretatio.

a Fst naturalis. ] Sponte sua causae , quibus aliquid gigni- d Fer fici. ] Eo tempore quo ficus sunt maturat , mi-tur, eo transeunt, quo vocat Natura. nui, tum rusticis cibaria CatO jubet,

b Putri ejus tabe. ] Quoniam tota intus tabe putruerit. e Salitis. ] Carnibus sale maceratis,c Ut flatus. ] Ut ventus culices evolantes in ficus ferat.

NOTf.

lotio munere Tranquillus in Julio, cap. 10. jus gummis dixere.

Seß. XXI. 1 •Caprificus.'] Arbori Grxce nomen i p/. fit, 15. Siccas honos. ] Qua? laudantur e siccis , eae honoris

pigmer fituvage : t&tvov pomo : Athen. lib. 3.'pag. 7 6. causa servantur in capsis. 'Ic^dtiat Gra?ci vocant.

z. Ergo culices . ] Rem totam uberrime Theophrastus ex- 16. Ebuso.] De Ebuso, lib. 3. fest. xi. De Marrucinisplanat, lib. z. de causis piant, cap. iz. pag. 246. Arist. eodem libro , fest. 17. Canas seu albas ficos ex Ebuso lau-quoque, lib. 5. bist- animal, cap. Z7. pag. 633. Culices hi dat Statius in Saturnal. lib. I. Silvar. Sic enim legendum,Graeco scriptori tyiins. non cannas, vel caunas. *

3. In matre. ] In caprifico. 17. Orca. ] Sic appellabant vas lata alvo , in quo ficus

4. Ad cognatam. ] Ad ficum sativam. , asservarentur. Colum, lib. 12. cap. 15. In orcas bene picatas

j. Ora earum. ] Ficuum cacumina morsu vellicant , ada- meridiano tempore calentem ficum condere, £7* calcare diligenter

periuntque : mis rjoojidt- Theophrast. lib. z. histor. piant, oportebit.

cap- 9- 18. Panisque. ] Eleganter Seneca, ep. 87. pag. 378. De

6. Cerealesque. ] Aditum auris frugiferis ac vitalibus prae- prandio . nusquam fine caricis .... IlU , fi panem habeo, pra

bent, interiusque inclusus spiritus libere permeat. Tatia- pulmentario sunt : fi non, pro pane.

fhv «££,: Stobi Sitiiatr. , «j fi oAov dj-zmsstoy. mixet. Theo- 19. Vt pote cum Cato. ] Ita nunc legitur in libro de re ruft.phrast. lib. z. de causis, cap. 12. Cereales aura: dicuntur cap. 5 6. pag. 43. Familie cibaria.... Vbi vineam fodere ae-quae Cereri ac frugibus sunt admodum salutares. Ita MSS. perint, panis pondo V. usque adeo dum ficus este coeperint dein-omnes. Risum movent, qui aenalesque reponunt. de ad pondo IV. redito.

7. Quod fit O 1 sponte. ] Absumitur, inquit, & sponte hic 20. Vt diximus. ] Libro 13. fest. 10.

lacteus humor, sine caprifici ope, solo loci macri situ, ut zi. M. Crasto. Refert hoc Cicero, lib. z. de Diviin. pag.

mox dicetur. 245. Cum M. Crastus , inquit, exercitum Erundifii imponeret,

81 Ideoque. ] In summo , inquit, ficeti limite conserunt quidam in portu caricas Cauno adveßas vendens , Cavneas cla-caprificos , in quibus culices gignuntur : unde in ficos pro- mitabat. Dicamus , fi placet , monitum ab eo Craffum , caveret neximas deferri vento secundo possint. Theophr. loc. cit. iret: nonfuijfe periturum , fi omini paruißet. Omen ex illis ver-

9. Quod tn macro. ] In macro solo, inquit, & Aquiloni bis ducit Cave ne eas in Cavneas' contractis : omen autem

ostento, caprificatio non desideratur : quia propter ahmen- non fuisset > nisi penultima producta vocem hanc ille pro-ri exiguitatem, ipsa loci siccitate sponte arescunt, ac de- nunciasset, Cavneas. A Cauno certe ficus advectae Cauniaehiscunt poma : rimarumque eadem opera est, qu* culicum dicebantur, vel Cauna-ae. Sic enim Stephanus: KauP ©- ...foret. Theophr. iisdem verbis, lib. z. de causis plant. cap. fi , Raa/vi©», ^ Kacwoif^. Sic a Ko/>vaf © j ,

iz. pag. Z46. abE^v^'E^af©-, &c. Tamen Lc caunee scriptum repe-

10. Multus pulvis.] Quoniam pulvis excitatus a transeun- lias paffim. Petron. in Satyr. pag. 160. Non habemus adilem

tibus via publica ac frequenti, desiccat maturatque ficos: trium caunearum: qui'sibi mavult astem, quam vitam nostram.neque ibi caprifico opus. Theophr. loc. cit. zz. Albense.] De quo, lib. 3. fest. 9.

11. Apposita.] Subintellige , fico. 23. Qui postea Censor.] Claudii Caesaris principatu , cujus

iz. Que ratio. ] Hac , inquit, ratio quae macro solo , a- collega in Censura fuit, anno Urbis D C C G I. quo lustrum

quilonioque constat, supra eam quae fit pulvere, seu capri- fecisse LXXlV. in Fastis dicuntur. Fuit is patruus A. Vi-fico admota, habet hanc etiam utilitatem adjunctam, &c. tellii Imp.Nummus argenteus: A. V 1 TELLIVS GERM.

13. Frumenta.] Sic vocat grana fici interiora, tum hoc IMP. In aversa nummi area, L. VITELLIVS COS. III.

loco, tum lib. 17. fest. 44. CENSOR.

14. Gummium lacryma.] Simili gummium lacryma stillant. Seß. XXII. I. Mespilis.] Theophr. lib. 3. histor. cap. 12.

Ita IASS- Thuanusj Paris. & alii. Veteres hxc gummis, ha- i s; r±,U ^j>}’ dtfeSdt ,0 t, idui©-, dtfeShyoeiti^i t