717

NOTiE ET EMENDA T IONES

A D LIBRUM X V.

NATURALIS HISTORIAE

C PLINII SECUND

St fi. i.

I.

St fi. 3.

Scfi - 4 -

feci. 6

Ibi i.

St st. 7

A R. QJJ INIO Prisco regnante , ainis Populi Romani C L XXXIII.] Ita librio'mnes editi, probatisiimique & omnesfere codices M S S. in quibus est: & Pa-risiensis noster.: in quo sine notarumcompendio scriptum est , centum oflogin-

_ ta tribui. Non igitur ante annum Urbis

condita; C L X X XIV. successit Tarquinio Prisco ServiusTullius. '

II . Ad Arflnri exortum ,a.d.X VI. Calendas. ] Prius lege-batur , ab Arfluri exortu ad XVI. Errorem triplici ex fontecorreximus: Primum, ex M S S. Reg. Tb. Colb. in quibusad Arfluri exortum ad X VI. scriptum repetimus. Deinde exTheophrasto , lib. 6. de causis piant, cap. x 1. pag. 363.' At-•ySjT jS ds ufiv srAtov icr$^§ ixalts fi tr' Apx.TXti»i , &c. Et

ejusdem operis lib. 1. cap. 23. pag. zz6.M.{%& 'Aparapsis eAckov iysuiäj huei. y ri-iv -f cwpjyV «j «u|sjiT< ;,Sic.Ad Arcturum usque oleum augescere creditur : postea caro increscit.Denique ex ipso Plinio, qui exortum Arcturi medium hocipso die statuit, lib. 18. fest. 74.

III. Muri,e innatant colymbades. ] Hujus loci sic emendan-di nobis auctor exstitit Columella . ubi de olivis colymba-dibus parandis agens, lib. 12. cap. 47. pag. 454 . Quidam,inquit, unam partem muria ey duas aceti mifent, eoque jureobvas pauseas colymbade! faciunt: quibus fi per se quis uti zieht ,fatis jucundas experietur : quamvis ey ha cum exeunt de muria ,condituram qualemcumque recipere possunt. Palladius item lib. 12.

■in Novernb. toto tit 22. quem consule; &Athenxus, lib.4. pag. izz. quem in Notis ante laudavimus. In libris ha-ctenus editis, pura ynon murta legebatur ; & vitiosa praiterid interpunctione locus laborabat: sic nempe : nec non aliquaoleo suo Jine accerfita commendatione pura: innatant colymbades.

IV. Musco praterea rubro infestari. ] In Chiffl. cod. Muscopraterea ey robo. In aliis, e?" robore. /Eque inepte : nam simi-liter Cato haec prodidit, cap. 6 . Et ferimdo arbor peribi t, eymuscus ruber molestus erit. Quin Plimis ipse rursum alibi demorbis olea: disputans, lib. 17. sect. 37. Nocere tradit Cato, .inquit, ey muscum rubrum. Adde & Columellam , lib. 5. cap.<?.pag i<>8.

V. Ob id crebrius ziafa mutanda, fiscinas spongia tergendas.]Prius vasa mundanda in editis : in plerisque autem manuexaratis , tum nostris, tum quos Pintianus vidit , mutanda:qua: vox sincerior visa est, quod Catonem testem habet,cap. 67. Capulator concha oleum quam diligentissime poterit, tol-lat , nec ceßet : amurcam caveat ne tollat. Oleum in labrum pri-mum indito : inde in alterum dolium indito : de. iis labris fracesamurcamque Jempcr subtrahito. Et cap. soq. Quotidie lacum oleocommutet , donec in dolium pervenerit.

VI. Sicut in Italia Iguvini. ] Prius legebatur , sicut in Ita-

lia e gummi. In M S S. Eguvini , qui scilicet & Iguvini ap-pellati , ut monuimus lib. 3. scct. 1 9- sta porro scripsisse Pii-'nium, uti emendavimus, ipse fidem facit lib. 23. scct. 49.ubi hxc eadem enumerans olei genera , Selgiticum, inquit,nervis utile este diximus : ut herbaceum quoque , quod Igiivuti cir-ca Flaminiam viam vendunt. Ex certo herbarum igitur ac pe-culiari genere quodam > oleum id, non e gummi, expri-mitur. - . . ...

y 1 1 . A coloresyricum. ] Non, Ut m libris hactenus edi-tis , sericum ■■ neque enim id coloris nomen. Et in verereLcxico Iatrico: ‘zl&tpa to legimus.

y 111 . A corio Lineo , bruta. Gentilitatis, cucurbitina. ] Priuslegebatur, A collo ampullacea , cy Coriolana. Beute gentilitatiscucurbitina. A collo Coriolana quemadmodum dici possint,aut qua: sit bruta gentilitas , ne Pythia , credo, ipsa dixerit.Tamen in M S S. £y Coriolana bruta : qua lectione potiormulto visa est nobis conjectura nostra. Nam & a corio du-ro ficus appellatas olim Plinius ipso prodit, libri hujusscct. 19. & a laneo quidem pira bruta cognominari nontemere suspicamur , translata ab animalibus videlicet eanomenclatione , quorum lanata quam stultissima, ut dictumest lib. 8. scct- 75 -

I X. Quippe cum Virgilius insitam .... cerafis ulmum dicat. ] SetiaVirgilius, lib, 2. Georg. vers. 69. de insitione loquens: 17,

Inseritur vero ex fetu nucis arbutus horrida ,

\Et steriles platani malos geß'ete valentes ,

Castanea fagos: ornusque incanuit alboFlore piri: glandenique sues fregere sub ulmis.

Plinius noil glandenique , sed cerafimique potius legifie, mihiin iis versibus videtur. Nec glandis porro, nec cerasi Ser-vius meminit. An Virgilii carmen vitiatum dicemus ? Ancespitaste Plinium memoria: lapsu ? At minore profecto iiintin honore glandes, quam cerala : nec repertam insitionemfacile crediderim, ut suibus saginandis glandes, qua: suntubique obvia:, potius quam ut pascendis hominibus cerasiiquanerentut, qua: tum erant rariora. Verum cum Tues no-minat , glandem dixisse potius vates videri jure possit quamcerasum, quod ea libentius vescantur lues. Quod tamenfregere dixit idem , utrique lectioni congruit: nam & glan-des , & verius cerasorum franguntur oflicula. Itaque quamlectionem potius in Virgiiio agnoscas, arbitrii tui, lector,judiciique esto.

X. Cotoneis in concluso. ] Libri hactenus editi , Cotoneis in- Sefl,terclufis. M S S. Reg. Colb. Th. Chiftl. Parisi inconclusos jpi- jg.ramentnm, Sic. Scripsi,«» concluso , loco nimirum : uti priuspoma vulgaria in loco frigido siccoque contabulari dixitoportere , & scptemtrioni icreno patere : nunc contra con-cludi cotonea jubet. Locum conclusum dixit Lucretius lib.

4 . versi 460.

X I. In floccis , capfifque, ] Dalecampius fojjis , pro floccis re- Hsd.ponit. Male. Nam ut floccos Plinius, sic tomenta pura acnitida , quod idem ferine est, Apuleius ad hunc usum re-quirit , in Geopon. lib. 10. cap. 21. pag. 263. & 264. eist&P-VIg/la 'j , inquit , avrnjifi) fis «/•»utya.'KM lysfinfui, ^ <pu-Aaj-.trzcf. Quin Cy in finuofas capjas cum floccis , five tomentis pu-ris componuntur ey conservantur. Et Varro ipse lib. 1. de re ruft.cap. 59. pag. 71. Mala manere putant satis commode , alii sub-strata palea , vel etiam floccis, &c.

XII. Torrere has in cibis gratius. Moluntur etiam ,0° praflant Sefl.jejunio feminarum quamdam imaginem panis. ]Pro bis vocibus, 25.Moluntur etiam , in M S. Reg 1. legitur modolatum. In Regio 2.modulantum. In editionibus vetustis , Parin. Venet. Brix. quamHermolaus accuravit , ceterisque , modulantum laturas. Frobe-nius ptimum, Molitura etiam edidit; mox alii, moluntur etiam.Pelliccrius in Notis M S S. sic augurabatur legi commodeposte , Modo flatum ne eiat: quod sane nobis haud admodumplacet. Magis enim istud arriserit, quod ad veteris scriptu-ra: vestigia accedit quam proxime , Torrere has in cibis gra-tius modulantum, cyprastant, &c. Ut sit lententia prodesse sic

in primis ad vocem canoram: quod eo similius veri vide-tur , quod & fabarum natura: affines castanea: jure meritoexistimari possint, quas voci prodeste M. Varro prodidit,Plinio teste, lib. 22. sect. 67. nec pani sicco esse absimiles,quein vocis studiosis utilissimum esse Plinius ipse asseverat,ejusdem libri sect. 68. Hanc tamen conjecturam nostram in-serere textui religio est, ante quam eruditis viris probarieam intelligamus.

XIII. Nam Dios balanum postea imposuere. ] Sic M S S.

Reg. Colb. Chiffl. Thuan. id quod ante Tmnebris in suis vi-dit, lib. 27. Advers cap. 17. pag. 961. In libris vulgatisinepte ab interpolatoribus infertum Tiberii nomen , & voxipsa nomen, nullo suffragante codice, hoc modo: Nam Di-vus Tiberius postea balanum nomen imposuit. Similiter casta-neam Theophrastus Asct ß «A«»ov appellavit: ex quo Hely-chius , Aior ßccXatiot . ... tu, ug-stana.

XIV. Quod pomum filum simile frutici , terraque gignitur. ]

Ita reposuimus, tum M S S. codicum, quos proxime lauda-vimus , tum Parm. ceterarumque vetustiorum admonitu,quas Barbarus neglexit, ut sic reponeret ,simile fructui ter-ra gignitur, fmctiimque terra: fraga interpretaretur.

XV. Atque i:a musto indita. ] Prius mulfi legebatur. Nosmusso rescripsimus, tum ex fide codicum Reg. 1. 2. Colb. &Tolct. teste Pintiano : tum , quod multo est certius, ex Ca- 37

M M m m m

Ilii

Sefl:

Sefl.

liti

'W

I'G 1