G PLINII SECUNDI
r
NATURAL IS
HISTORIE
LIBER XVI-
Omifer« arbores, quxque mitioribus succis voluptatem primx ci-bis attulerunt, & necessario alimento delicias miscere docuerunt, siveillx ultro, live ab homine didicere blandos lapores 1 adoptione 5cconnubio, 4 idque munus etiam feris volucribusque dedimus , intraprxdictas constant. Proximum erat narrare glandiferas quoque , quaeprimx victum mortalium aluerunt , nutrices inopis ac ferae sortis, 5ni praeverti cogeret admiratio usu comperta, quxnam qualisque essetune atDore ulla , line frutice viventium. 5 * Diximus 8 c in Oriente quidem juxta
vita
Oceanum complures ea in necessitate gentes. Sunt vero in Septemtrione vilx nobis *Cap.I.'
* Chaucorum , qui majores minorelque appellantur. s ~V asto ibi meatu, bis dierum no-ctiumque singularum intervallis , effusus in immensum agitur oceantis , * «ternam ope- 10riens rerum natur« controversiam: dubiumque terr« sit, an parte in maris. Illic misera,gens 7 tumulos obtinet altos, 8 aut tribunalia structa manibus ad experimenta altiffimiaestus, casis ita impositis: navigantibus similes, a cum integant aqux circumdata : 9 naufra-gis vero, cum recesserint: fugientesque cum mari pisces circa tuguria venantur. Nonpecudem his habere, non lacte ali, ut finitimis, ne cum feris quidem dimicare con-15tigit, omni procul abacto frutice. Ulva & palustri junco funes nectunt ad prxtexen-da piscibus retia: captumque manibus 10 lutum ventis magis , quam Sole siccantes:terra cibos, & rigentia septemtrione viscera sua urunt. Porus non nisi ex imbre ser-vato serobibus in vestibulo domus. Et hx gentes, si vincantur hodie a Populo Ro-mano, servire se dicunt. Ita est profecto: Multis fortuna 11 parcit in poenam. zq
II. Aliud e silvis miraculum: totam reliquam Germaniam replent, addunt que fri-gori umbras : altissimx tamen haud procul supra dictis Chaucis, 1 circa duos prxei-pue lacus. Litora ipse obtinent quercus, maxima aviditate nascendi: sussoslxque fluctibus,aut propulsx flatibus, vastas complexu radicum insulas secum auferunt : atque ita librat«stantes navigant ingentium ramorum 1 armamentis, sxpe territis classibus nostris, cum 2 5velut industria fluctibus agerentur in b proras stantium noctu, inopesque remedii illx,prxlium navale adversus arbores inirent.
In eadem septemtrionali plaga Hercynix silvx roborum vastitas intacta «vis, & con-genita mundo, prope immortali forte miracula excedit. Ut aha omittantur fide cari -capvt IL
30
Interpretatio.
a Cum integant. ] Cum integant aquae circumjectam b In prorat. ] In proras navium, qua noctu stabant im-plantiern. mota.
N O T M.
it
Sed. I. 1. Adoptione. - ] Insitione.
1. idque munus. ] Ut jucundioribus nempe jam fructibus,mitioribulquc , opera nostra , vescantur.
3. Diximus O 1 tn Oriente. ] Libro IZ. fest. JO. At m Orientemirum est , staunt a Copto per solitudines nilnl gigni pr teter spinam,qu* sttiens Vocatur , cr hanc raram admodum.
4 - Chaucorum. ] De his dictum est lib. 4. fect. 19.rafio thi meatu. ] Cursu , fluctuque late discurrentisaqua:: ilici unius noctilque spatio bis ibi maris astu ex al-to se se incitante, ad ingentem altitudinem: eodemqueimpetu , quo effusum est , relabentc.
6 . /sternam. ] Tractum ingentem obtegit oceanus , dequo lis elfe aterna postit, terrane , an maris pars sit ap-pellanda.
7. 7 umulos. ] Terrena molis aggeres.
8. Aut tribunalia. ] Tuguriola & casas , qua aggerumparti imponuntur, quo altillimmn maris altum minime
Tom. II.
pertingere fape experti sunt, sive eiftmteSf , sive fitmtpoZS/inai, quod sint in loco sublimi posita , tribunalia vocat.$. Nauf-agis. ] In vado harentibus.
10. Lutum ventis. ] Bituminosas nigrasque glebas intel-ligit, cespitesque ustiles , quos Belga Tursas vocant, no-stri des Tourbes. Ha in segmenta quadrata secta, sic aptedisponuntur, ut vento perflante magis, quam Sole ne-centur. Harum usus in Belgio & Picardia frequens : neciis aliter in culina usuque domestico , quam ligno , autcarbone utuntur. Singularem de iis diatribam Lud. Guic-ciardimi-s subjunxit Hollandia delineationi Geographica ase instituta. Scriplere de hoc argumento tk alii, quos lau-dat V. Cl, pu-Cangius in Glollario , verbo Turba.
I u/Parcii tn poenam. ] M S S.parcior.
Seil. 11 . 1. Circa duos lacus. ] Ubi nunc mare , quod ap-apellant /udtr^ei , ut diximus lib. 4. fect. 19.
i. Armamenta. ] Ut ingentibus annis 3 ceu velis na-
A