r. C. PLINII NATUR. HISTOR.

tura: constat 3 attolli colles occursantium inter se radicum repercussi: aut ubi secuta tellusnon lit, 4 arcus ad ramos usque, & ipsos inter se 5 rixantes , curvari portarum paten-* Ca1 > hi. tium modo , ut turmas equitum transmittant : * glandiferi maxime generis omnes ,quibus honos apud Romanos perpetuus.

Cap. iv. z III. 1 Hinc civicae coronae , 1 militum virtutis insigne clarissimum : jam pridemvero 3 Sc clementiae Imperatorum , postquam civilium bellorum 4 profano s meritumcoepit videri, civem non occidere. Cedunt his murales - vallarelque , 6 & aureae, quam-quam pretio antecedentes. Cedunt 7 & rostratae, quamvis in duobus maxime ad hocaevi celebres : * M. Varrone e piraticis bellis , dante Magno Pompeio : itemque 9 M.

io Agrippa , tribuente Caelare e Siculis , quae &c ipsi piratica stiere. Antea rostra na-

vium tribunali prxfixa fori decus erant , veluti populo Romano ipsi corona impoli-ta. Postquam vero tribuniciis seditionibus calcari ac pollui coepere , postquam vi-res ex publico in privatum magis , singulisque civium quaeri, & lacrosmcta omniaprofana fecere, tum a -pedibus eorum subiere in capita civium rostra. Dedit hanc Au-

15 gustus coronam Agrippae : IO sed civicam a genere humano accepit ipse.

IV. Antiquitus quidem nulla , nisi Deo , dabatur : ob id Homerus caelo tantumeas, & praelio universo tribuit: viritim vero ne in certamine quidem ulli. Feruntqueprimum omnium 1 Liberum Patrem imposuisse capiti suo ex edera. Postea Deorumhonori 1 sacrificantes liuuplere , 3 victimis simul coronatis. Novissime & in lacris20 certaminibus usurpatae : in quibus hodieque non victori dattir, 4 sed patriam ab eocoronari pronunciatur. Inde natum , ut etiam triumphaturis conferrentur in templisdicandae : mox ut & ludis darentur. Longum est, nec instituti operis, disserere quis-nam Romanorum primus acceperit : neque enim alias noverant, quam bellicas. Quodcertum est, uni gentium huic plura sunt genera, quam cunctis.

2Z V. Romulus frondea coronavit 1 Hostum Hostilium, quod Fidenam primus irrupis-

Noti.

vium , & arrtumentis, classes, qua his occurrerent, ter-rerentur.

3. Attolli colles, ] Ob radicum molem & occursum, incolles solum intumescere.

4. Arcus. ] Ubi terra fuerit levior, erumpentibusque ra-dicibus cesserit, ibi arrigere se se radices in arcum, 1'eufornicem, ad ramos usque.

5- Rixantes. ] Collisu veluti dimicantes.

Seil. III. j. ] Hinc civic* <oren*. ] Nempe e glandi-fero genere arborum. Huic corona: duplex e re nomeninditum : ut a ese servato , & servatore , civica dice-retur : a materia , unde plectebatur , quercea , vel querna.

x. Militum. ] Illi uni seposita haec olim corona suit,qui e manibus hostium civem Romanum eripuisset. Sicolim Coriolano data. quoniam sic lege cantum erat, in-quit Plutarch. in ejus vita , pag. 114. Tau» ^ - »o^eTai sro/iri)» li&i-espairtimiiTi T Jfudf nitpavev ibnflfkxtt.

z. fit clementi*. ] Cassari Dictatori post bella civilia de-cretam este coronam civicam , tamquam patria: servato-ri , auctor est Appianus, lib. z. bell. Civil. pag. 4.94. KaiSjupai’©-' c* Sfudt . . . ais ronijg/ V“ TKcp.th;. Ex eo deindepostes Anglistik domus sempiterna gloria quercu trium-pharunt , ut verbis utar Valerii Max. lib. z. cap. 3. Fuitnempe in vestibulo quercea corona.

4. Prof.mo. ] Scelere & calamitate. Ita MS S. omnes.

5. Mentum. ] Hanc Imperatorum clementiam obliqueperstringit , ad id mihi visus alludere, quod Tulliusdixit, z. Philip. Quod efl aliud , P. C. beneficium latro-num , mfi ut commemorare poflhit , m fe dediße vitam , qui-bus non ademerint.

6 . Et aure*. J Tergeminum hic corona genus intcllige:murale, vallareiaureum, Sic in vetustis inlcriptionibus apudGvutcrum distinguenda;, p. 375.'CORONA MVRALI.VALLARI. AVREA. quod Scaligero latuit, qui GruterianuinIndicem concinnavit: constatquc liquido ex altera inscrip-tione, pag. 430. CORON I S. MVRA Ll BV S. I 1. V al-Ii A R i B V S. 11 .Classicis, ii. Avratis. 11. Au-reas a Plinio intclligi arbitror triumphales, quas ex auro fie-ri solitas Gellius testatur , lib. 5. cap. 6 . quamquam & mu-rales idem , castrenseiquc seu vallares, & classicas ex auroperinde esse factitatas ait: quod & Plinius ipse videturinnuere , fest. J. Neque tamen semper fuere, ut ex Tran-quillo liquet , in Augusto , cap. z;. Dona militaria aliquantofacilius , phaleras O" torques , quidquid auro argentoque conflaret,emam vallares ac murales coronas , qu<e honore procellerent , dabat:has quam para fime , O* fine ambitione - <tc sepe etiam caligatis tri-buit. Pralatam autem auro civicam praeterea declarat hic•Augusti jocus apud Fabium, lib. 6 . cap. 3. Cum ei Galli-

torquem aureum centum pondo dedijjent, C r Dolabella per jocum,■ tentam tamen juti fui eventum , dixifiet: Imperator, torque me de-

na : Malo te , inquit , civica donare. Muralis porro Corona est,inquit Gellius, lib. 5. cap. 6 . pag. 327. qua donatur ab Im-peratore, qui primus murum fubnt, inque oppidum ho-stium per vim ascendit: idcirco quasi muri 'pinnis decorataest. Castrensis, ( eademque vallaris , ) est corona , quadonat eum Imperator , qui primus hostium castra pug-nans introivit. Ea corona insigne valli habet.

7. Et rostrat*. J Sive navales, eiedemque claflicx : qui-bus donabatur is , qui primus in hostium navem armatusvi transiliret : ea quasi navium rostris insignita est. ItaGellius , loc. cit.

8. M. Parrone. ] De eo diximus lib. 7. sect. 31.

M. Agrippa. ] Epitome Livii, lib. 1 29. AI. Agrippa na-vali corona a Casare ( Augusto ) donatus efl : qui honos neminiante eum habitus efl , nempe a Cassare. Virgilius, lib. 8.Aineid. v. 628.

Parte alia , ventis & Viis Agrippa fecundis ,

Arduus, agmen agens: cui belli insigne superbum ,Tempora navali fulgent rostrata corona.

Sicula bella sunt, qua: adversus Lepidum & Sextum Pom-peium gessit Augustus.

10. Sed civicam. ] Et quidem aspicientibus Augusti do-mum hac corona primum fe se offerebat, ut qua eilet mejus fastigio collocata. Vide Suetonium m Augusto : Va-kr. Max* lib. z. cap. 3. aliosque. Verum non civica mo-do , sed & obsidionali donavit Augustum Senatus, ut di-cetur lib. zz. sect. 6 .

Sei}. IV. Ob id Homfrus. ] Quo loco Homerus calo co-ronam dederit, nunc quidem non occurrit. Traha universetribuit, Iliad. /. versi, 736.

l\uvm jaf tn stoAe^io JVdils.

p'ndique enim te circum corona pr*hi flagrat.

I. Liberum Patrem. ] Quem idcirco Acharncnscs Kioto'v ,poeta vetus »nwosctprtviiv, Homerus kkhciq «i-v agnominavit.

z. Sacrificantes. ] Lauro , olea , auro. Vide Palchal. lib. 4.cap. 1 3. pag. Z44.

3. Pihimis'} Cupressu, pinu, floribus, denique frondeillius numinis propria , cui immolarentur". Palchal. lib. 4.cap. 17. pag. z 5 6.

4. 'Sed patriam. ] Non soli victori, sed ejusdem patria de-cus hoc parari dicebatur. Quod de Pompeio ante dixit,

lib. 7. sect. 27. Bos retulrt patrix titulos , more sacris certamini-bus vincentium. Praconium quo Nero venundatus est victor,fuit ejusccmodi : Nero C*(ar certamen vincit > cr populum Ro-manum coronat , cr proprium imperium. To' jj K-dpoypyt N t-paiv KaJVop ytu.ä"ti>b't f äyXi«.,uS, fttpctvoli visit T Vuiytla»

Nfisv > Tuv i SI am eiuu/ulmir. Xiphilin. in Nerone, pag. 721.Vide qua diximus lib. 7. sect. z/.

SecL V. 1. Hostum HofliUum. ] Meminit hujus Hostilii Plu-tarcbus in Romulo, pag. i?, cumque Hostilii, qui post