Band 
Tomus secundus.
Seite
4
JPEG-Download
 

4 C. PLINII NATUR. H IS T O R.

nominibus, qux sunt alia alibi. Quippe cum robur quercumque vulgo nasci videa-mus, esculum non ubique. Quartam vero generis ejusdem, qua: cerrus vocatur, neItaliae quidem majore ex parte notam elfe. Diitmguemus ergo proprietate, naturaque:& ubi res coget, edam Graecis nominibus.

Cap. VI. z VII. 1 Fagi glans nucleis similis, triangula cute includitur. Folium tenue, atque elevissimis, populo simile, celerrime 1 flavescens: & media parte plerumque gignenssuperne parvulam 3 baccam viridem, cacumine aculeatam. Fagi glans muribus gra-tissima elt, & ideo animalis ejus una proventus: 4 glires quoque saginat: expetitur& turdis. Arborum fertilitas omnium fere s alternat, sed maxime fligi,io VIII. Glandem, qua: proprie intelligitur, serunt robur, quercus, esculus, cerrus,ilex, 1 suber. Continetur hispido calyce, 2 per genera plus minus cutem complectente.Folia, praeter ilicem, gravia, carnola, procera, sinuosa lateribus, nec cum cadunt,flavescentia, ut fligi: pro differentia generum breviora, vel longiora. Ilicis duo genera.Ex iis in Italia 3 folio non multum ab oleis distant, 4 smilaces a quibusdam Grxcis15 dicta:. In provinciis 5 liint aquifolia:. 4 Ilicis glans utriusque brevior & gracilior,quam 7 Homerus acylon appellat, eoque nomine 8 a glande distinguit. Masculas ilicesnegant ferre.

Glans optima in quercu, atque grandissima: mox esculo : nam roboris parva :9 cerro tristis, horrida, echinato calyce, ceu castaneae. Sed & in querna, alia dulcior,molliorque semina:: mari spissior. Maxime autem probantur 10 latifolia: ex argumen-to dicta:. 11 Distant inter se magnitudine, & cutis tenuitate. Item quod aliis subesttunica rubigine scabra, aliis protinus candidum corpus. Probatur & ea, cujus inbalano utrimque 12 ex longitudine, extrema lapidescit duritia: melior, cui in cortice,quam cui in corpore: utrumque non hisi mari. Praeterea aliis ovata, 13 aliis rotun-2 5 da, aliis acutior figura. Sicut & colos nigrior, candidiorve, qui praefertur. Amaritu-do in extremitatibus, medix dulces. 14 Quin & pediculi brevitas proceritasque diffe-rentiam habet.

In ipsis vero arboribus, qux maximam fert, 15 hemeris vocatur, brevior, & inorbem comosi, 14 alasque ramorum crebro cavata. 17 Fortius lignum quercus habet30 & incorruptius: ramosi & ipsa: 18 procerior tamen, & crassior caudice. Excelsissi-ma autem xgilops, incultis amica, 20 Ab hac proxima latifoliae proceritas, sed minus

NOTi.

gus T.atinorum , Theophrasto , tmfssu-f , U Hkre , ou /<? Fo«-teau. Elculus , Theophrasto npied t , le petit Cb Jite , ut dice-mus fest. 8. Cerrus, «Tui): nec ortum in Gallia, necnomen habet. Ilex , Theophrasto sres*®- , 1 'Yettfi , outhefhe veni. Hxc iis nomina idoneis argumentis filo qux-que loco vindicabimus.

Ser/. VII. t. Fagi «Uns. ] Galli has nuces faginasF.tines vocant. Arboris & glandis iconem accuratam ex-hibet Dodonxus , lib. 4. Pemptad. 6 . cap. XI. pag. 8io.

2. FUvjfiens. ] De hac voce diximus superiore libro,fest. 3 6 .

z. ßitccam.] Tuberculum duriusculum baccx simile, quodin medio fere folio superne enascitur.

4. (ihres quoque. ] Refert Matthiolus , in lib. i. Dios,yag. io6. cum fagi maturitas appetit, innumeros capi gliresm Carniola , Carinthia, Stiriaque: mures ca clca illc-stos e longinquo silvas petere gregarim : sciuris , turdis,merulis , eile pariter in cibatu gratam.

5. Alternat. ] Alternis tantum annis maximo ferunt pro-ventu glandem.

Sei/. VIII. i. Suber. ] AiXt.de , du Liege. Recte delineatura Dodonxo, Pemptad. 6 . lib. 4. cap. F. pag. 818.

2. Fer genera. ] Pro differentia generum : qua loquendiforma mox ipse abutitur. Itaque'pro arborum diversitatemajor minorve calycis amplitudo est , majorem calyx velminorem cutis glandifve partem amplectitur.

3. Folio non multum. ] Non igitur aculeato : & hoc pri-mum ilicis genus est , quod in Italia provenit. Alteriusgeneris in provinciis reperiuntur, qux proprie ilices,srgjtroi , exdemque xqmfolix , aculeatis nimirum foliis,appellantur. In Provincia frequentes : Yenses , ut diximus ,& Eoitfes.

4. Smilaces a quibusdam. ] Nempe ab Arcadibus, aucto-

re Theophr. lib. 3. bist. cap. 16. oi j 'AptyaKu# AV« 5 j«v tt trpusarp. Kg-XStm , i’ es w 1 'ps‘os rS ortiva. Smilacem Ar-cades vocant arborem ilici stmilcm , folio tamen non aculeato , ra3 <pd».a <dnc e#- Vox est oplhu\ TtoXo'onpse . mul-ta significans. Hefychius : , divfyov , oi j ttftvov

Plfr.Ol ff jUiÄctKot , v,

5. Sunt aquifolia. ] Alterum scilicet ilicis genus. VideJSotas & Emend. mim. I.

■ 6. IHcisglans utntfque. ] Tam smilacis, quam aquifolise.

Theophr. loc. cit.

6. Homerus acylon. ] Odyfl'. vers. 242. Theocritus quo-que, Idyll. Et Galenus, tom 6. lib. de almi, boni & ma-li succi, pag. 4 - 7 - l tis 'i ? ß axdvue . de dxdAxe

8. A glande. ] Qux proprie glans appelletur,Homericum versum Plinius recte sic distinxit:

U«p i' duoAii) > ßuAutdv r‘ tßt/.At.

Etsi in editis aliter.

9. Cerro tristis. ] Quercus est procera , glande majore,calyce echinato. A Dodonxo recte depingitur, pag. 819.qualem in Horto Regio vidimus : sed is xgilopem perpe-ram vocat.

10. Latifolia. ] rUcinstV*.« Theophrasto appellatx , lib.3. hilf. cap. 9. e quercuum genere : In Andegavorum agroperpetuo viret.

11. Distant inter fe. ] Nempe glandes generatim & universe.

12. Ex longitudine. ] Ima iumniaque parte glans dures-

cit in lapidem: nrnpj/sAiJu^uot) do nue dppttttt »etXvptivotti% dr.pat T ßabduer i upne af stjst <ss&e T» ueAvtpd »

aj 'j asitds cuirft t? mpui. Theophr. loc. cit.

13. Altis rotunda. ] Ut quercui: tpi/pe nue epoyfvhae.Theophr. lib. 3. bist. cap. 10.

14. Quin pediculi. ] Quo glans arbori adhxrcscit.

15. Hemeris vocatur. ] U p-ufie , Latinis esculus appellata,a suavitate glandis, ut diximus fest 6. quam brevioremquercu cum Plinius asseverat , omnino docet hemerimeste quam nos dicimus Fctit cbefnc. Iconem vide apud Do-don , pag. 8tt.

16. Al.t/que. ] Alis ramorum cavatis, De

his dicemus lib. 25. fest. 18.

17. Fortius . . . quercus habet. ] Et Theophr. de sua (pijy« ,lib. 3. hilf. cap. 9. Tun yd ie^opdnunv, H dm7fee0t.no-). NecGlostis credo, qux esculum tpvpv vocant.

iS. Procerior tamen. ) Quam hemeris: sed xgilopc mi-nor , inquit Theophr. Le grand chefne.

19. Exctlßßtma. ] Theophr. loc. cit. H 'j f y’r-a 'y dpjo-

tpoieunv , t£j ui^n^onunvv . . .. tpoinou f-j g» ipytcipQig

taruulae. Est autem xgilops , ut diximus sect. 6 . Latino-rum fagus. Eadem ramosa , ut Plinius notat : unde Vir-gilius cecinit , patule sub tegmine fagi.

r». Ab bat. ] Theophr. loc. eit.