C4 C. PLINII NATUR. HISTOR.

' apparuitque truncum esse pro terra. Aufertur ergo ferra aequaliter superficies: laevigaturfalce truncus. a Ratio postea duplex: Et prima inter corticem lignumque inserendi. Time-bant prisci truncum findere: 1 mox imperare ausi medio: ipsique in eo medulla ; 3 cala muniimprimebant, unum inserentes, neque enim plures capiebat medulla. * Subtilior postea ra-5 tio vel senos adjicit, 5 mortalitati eorum 6c numero succurrere persuasa , per media truncoleniter fisso , cuneoque tenui fissuram custodiente, donec cuspidatim decisus descendat inrimam calamus.

Multa in hoc servanda. Primum omnium , qua; patiatur co'itum talem arbor, & cujusarboris calamus. Varie quoque $c non iisdem in partibus s subest omnibus succus.* 3 ? Viti-io bus ficisque media sicciora, & e summa parte conceptus, ideo illinc surculi petuntur. Oleicirca media succus: inde 5t surculi: cacumina sitiunt. * Facillime coalescunt , quibus ea-dem corticis natura, quaque pariter florentia ejusdem hora; germinationem succorumquesocietatem habent. Lenta enim res est , quoties humidis repugnant sicca , mollibus corti-cum duri. Reliqua observatio, ne fissura 9 in nodo fiat: repudiat quippe advenam inhos-*5 pitalis duritia. 10 Ut in parte nitidissima * ne longior multo tribus digitis, ne obliqua, netranslucens. " Virgilius ex cacumine inseri vetat. Certumque est , ab humeris arborum11 orientem aestivum spectantibus surculos petendos - & e feracibus , & e germine novello,nisi vetusta: arbori inserantur: ibi enim robustiores esse debent. Praeterea ut praegnantes,u hoc est, germinatione turgentes, qui parere illo speraverint anno. Bimi utique, nec te-ro nuiores digito minimo. Inseruntur autem & universi , cum id agitur, I+ ut minor altitu-do in latitudinem se fundat. Ante omnia gemmantes nitere conveniet, nihil usquam hul-cerosum esse , aut 15 retorridum. c Spei favet medulla calami commissurae , 14 si in matreligni corticisque jungatur. Id enim satius, quam foris cortici aequari. 17 Calami exacutiomedullam ne nudet. Tenui tamen fistula detegat, ut fastigatio laevi descendat cuneo, tri-

Interpretatio.

a Ratio. ] Ratio postera inferendi gemina. c Spei.] Spei commissura: medulla calami fovet, si in ma-

b scitibus.] Vitibus & ficis media pars flagelli, se» rami sic- tvcdsive arbore i» quam inseritur , ligno simul corticique j un-cior : & in summa parte vis omnis concipiendi est. gatur.

Noti

inoculatio fuit, nec posteriorum emplastratio : quampiamita Dalecatnpio aliisque visum est.

Se fi. XXIV. I. Apparuitque. ] Proditum hoc & a Theophr.lib. r. de causis piant.cap. i;>. pag. 155. i i'cartf 7^ yn

T« Ct&extifeivoi ID i fipoTälio pipo* , c-v oXfAt£.0[AI v0v. Sur—culus qui inseritur , vel inoculatur, truncum sub ii tum loco tellurisusurpat, inquit Gaaa. Quod & ante idem Theophr. dixerat,lib. i.de causis, cap. 6. pag. 204. olmrtf -b y>f stsr«-

xeipttstp VtM%t m ija^o-rSoufatue.

1. Mox imperare. ] Sic M S S. omnes: non, ut editi, in-forare : quam vocem eo significatu , pro perforare , Latium nonagnoscit. Est enim inforare Plauto, in forum vocare. Ac sipro perforare diceretur, medium postea , non medio , subsequiverius foret. At imperare viti, arvis, arboribulque, hoc est,cogere ut id ferant quod volumus , Virgilio, Plinio , & aliisfamiliare est. Denique nec forari hoc loco truncum, sed fin-di necessc est.

3. Calamum. ] Surculum vocant, qui inseritur, Une presse.

4. Subtilior postea ratio. ] Insitio hate est qiue fit in scissuratrunci > vel sisto trunco , enter ou grtffer en sente : in quem siplures in orbem surculi immittantur , vulgo appellant, en-ter encouronne. Date pariter Colum, lib. cap. de insitionearborum, ipso fere principio.

5. Mortalitati. ] Plures idcirco calami, furculive in rimaminseruntur, ut imbecillitati eorum numerus succurrat - ac siquis casus, catlive injuria perdat ex iis aliquos, vel unus su-perstes remaneat- In quibusdam M S S. ex numero non im-probabili lectione.

7. Subest omnibus succus. ] Humorem Columella vocat, lib.■$. cap. IO. Itaque custodiemus , ut a pradiilis locis , quos bumorososrustici vocant , semina legamus , Scc. Gallis , la five.

7. Fitibiu. ] Sentire contra Columella videtur, loc. cit.feracissima autem semina sunt : non ut Veteres aut/ores tradiderunt,extrema pars ejus , quod caput vicis appellant: id est, ultimum acproduütstimum flagellum , Scc.

L. Facillime coalescunt.] Eadem habet Theophrastus, lib. I.de causis piant, cap. 6 . pag. 205. Columella vero , loc. cit.Omni arbori inseri potefl , fi non est ei, cui inseritur , cortice dissimi-lis. Si vero etiam similem frufhtm , es* eodem tempore affert , finescrupulo egregie inseritur. Et post quxdani interjecta : Sed cumantiqui negaverint poste omne genus surculorum m omnem arboreminfert , CSX illam finitionem , qua nos paulo ante itfi fumus, veluliquamdam legem sanxerint , eos tantum surculos poste coalescere, quisint cortice ac libro CSX frullu confimtles iis arboribus , quibus infe-runtur : existimavimus errorem hujus opinionis discutiendum > tra-4 endamque posteris rationem , qua postit omne genus surculi »mitibus

arboribus inseri , &C.

f. in nodo fiat. ] In arboris nodo, hoc est, crastiore calloeo, circa quem colligati simul sc rami projiciunt. Hoc veroprxeepit etiam Virgilius, lib. 2. Georg. vers. 78.

Aut rursum enodes trunci resecamur, CSX alteFinditur in solidum cuneis via : deinde feracesPlanta immittuntur : nec longum tempus , CSX ingensExiit ad cetum ramis felicibus arbos.

10. K m parte. ] Columella, loc. cit. Arborem quam inse-rere voles, ferra diligenter exsecato ea parte qua maxime nitida,CSX fine cicatrice est : dabifque operam , ne librum Udas. Cum dein-de truncum recideris, acuto ferramento plagam levato : deinde cu-neum tenuem ferreum velosteum inter corticem CSX mat.riam ne mi-nus digitos tres , sed considerate demittito, ne Udas aut rumpas cor-ticem , CPY. Et mox : Si pufillam arborem inserere Voles, imam ab-scindito . . .. c y medium truncum acuto scalpello permodice findito,i ta ut fistura digitorum trium fit in ea , csxc.

11. Cirgilius. ] Loco mox allato, cum plantas solum fe-races in hos usus adhiberi jullit: quales sere surculi non sunt,qui cacumen obtinent, sed qui humeros potius , seu mediaarborum. SicColum.hb.de arbor, cap. 3. ad vites serendassemina ait optima haberi a lumbis - secunda ab humeris, ter-tia summa in vite lecta - qua: feraciora quidem , sed celeri-ter ienelcunt.

I r. Orientem eestivum. ] Colum, loc. cit. Ex qua arbore in-serere voles , CSX surculos ad insitionem sumpturus es , videto ut fittenera CX ferax , nodisque crebris : CSX cum primum germina tume-bunt dc ramulis anniculis qui Solis ortum stellabunt > CSX integrierunt , eos legito crastitudine digiti minimi, CeXc. Et libro de ar-boribus , cap. 20. Semina fi ex arboribus fumes , de iis potissi-mum sumito , qux omnibus annis bonos CSX uberes ferunt fruflus. Ob-servabis autem ab humeris , qui sunt contra Solem orientem , ut eos-dem decerpas.

13. Hoc est, germinatione.] De germinatione ea dictum a-bunde est lib. 16. sect. 39. 40. & 41. Vide Notas & Einend,num. XX.

14. Vt minor altitudo. ] Ut instar pumilarum arborum hu-miles sint , & in latitudinem se fundant: inversi feruntur ca-lami , ita ut pars acutior in truncum immittatur : exstet ea,qua: craliior.

15. Retorridum. ] Non Sole, vel atstu, vel gelu etiam tor-ridum ac corrugatum.

16. Si m matre. ] Sic arborem vocat, in quam inseriturcalamus. Nostri vulgo, le Sauvageon.

17. Calami. Calamus ira acuatur , ut ne medulla ejus nu-detur : tenui tamen fistula, hoc est, scalpello, ut dictum est,

bus,