6 6 C. PLINII NATUR. HIS TOR.

luto libro sarcire, duos digitos insito exstante. Verno inserentes tempus urget, 40 incitanti-bus se gemmis, 41 prxterquam in olea, cujus diutissime oculi parturiunt, minimumquesucci habent sub cortice, qui nimius insitis nocet. 42 Punicam vero & ficum, quanquanialias sicca sint, recrastinare minime utile. 43 Pirum vel florentem inserere licet, & in5 Ma'fum quoque mensem protendere insitionem. Quod si longius afferantur pomorum ca-lami , rapo infixos optime custodire succum arbitrantur: servari inter duos imbrices juxta»Cat. XV- rivos, vel piscinas, utrimque terra obstructos: * 44 Vitium vero in scrobibus siccis stra-mento opertos, ac deinde terra obrutos, ut cacumine exsistant.

XXV. 3 Cato vitem tribus modis inserit. 2 Prxsectam findi jubet per medullam, in30 eam surculos exacutos ( 3 ut dictum est ) addi, 4 medullas jungi. 5 Altero, si inter fele

vites contingant, utriusque in obliquum latere contrario adraso junctis medullis colligari.s Tertium genus est , terebrare vitem in obliquum ad medullam , calamosque adderelongos pedes binos, atque ita ligatum insitum, 7 intritaque illitum operire terra , cala-mis subrectis. * Nostra xtas correxit, ut Gallica uteretur terebra, qux excavat, nec urit:15 quoniam adustio omnis hebetat: 9 atque ut gemmascere incipiens legatur calamus: necplus quam binis 10 ab insito emineret oculis, 11 ulmeo vimine alligatus, binaque circum-cideretur acie a duabus partibus; ut inde potius distillaret 12 mucor, qui maxime vites insestat. Deinde cum evaluilsent flagella pedes binos, vinculum insiti incideretur, ubertati cras-situdine permissa. 13 Vitibus inferendis tempus dedere 14 ab aequinoctio autumno ad germi-20 nationis initia. Sativae plantae silvestrium radicibus inseruntur natura siccioribus. IJ Si sativaesilvestribus inserantur, degenerant in feritatem. Reliqua caelo constant. 16 Aptissima insitissiccitas. a Hujus enim remedium appositis fictilibus vasis modicus humor per cineremdistillans. 17 Inoculatio rores amat leves.

XXVI. 1 Emplastri ratio & ipsa ex inoculatione nata videri potest. Grasso autem25 maxime cortici convenit, sicut est ficis. Ergo amputatis omnibus ramis, ne succum avo-

Interpretatio.

a Maius enim. ] Nam pro remedio adversus siccitatem, dicus humor per cinerem leniter disiillet.fi nimia, sit, apponuntur tantam vala fictilia, cx quibus mo-

Noti.

40“. Incitantibus sie. ] Erumpentibus, prorepentibus. Sic Co-lumella locutus, lib. 4. cap. 4. 1‘ulmes quem vitis mox in ger-minatione citaverit. _

41. Praterquam in olea. ] HXc iisdem verbis 3 hcophraft.lib. de causis, cap. 6. pag. 205. E '-n j wie aXXoie ß&-yps

0 fpots 7 v Tt&jgidv ehtui tijv QXol-rseti . tAeitcij «V-

X,(öv& J , no mrAelo) Xföoo» rroleto tus itysicXf.uss, Sed O 1 ce-

teris tantum temporis datum propterea eß , quia germen celeriterexit. Olea plus temporis deßinatum eß , cum diutius siuos parturiatoculos.

42. Punicam Vero. ] Thcophr. loc. cit. Xp tj j uTpisinf-

-ne £ cednuti ov/ufetTfycui mvü vzrxp^iy • did u/umXov

est&aTtone.uvtfirii futgytie mei laOmpov , orent ist&a-icosifor, ni i)x-xpuor , pti mirnintcj , pi>j d' djpa>Tt£. V oa j H tmuij -H otra.-runter tri %ufd-n^c/i , -rmaa. ygSSed succi quoque CX humoriseorum modum observari quemdam oportet. Qua ac causa vitem ali-quot ante diebus pretsiecant , ut lacryma effluat , neque putrescat , ne-que vermiculetur. Punicam , SV ficum , quaque Iris ficciora sunt ,protinus inserere solent.

43. Pirum. ] Sic Palladius in Februar, tit. 2;.

44. Vitium vero. ] Subintellige calamos , sive surculos.Gallis, Marquotes. Habet Ikec etiam Colum, lib. 4. cap. 19.pag. 158. Hos ait in scrobibus rite servari, dum inse-rantur.

Se(l. XXV. I. Cata vitem. ] Cap. 41. pag. 3 6. Eademhabet etiam Colum, loc. cit.

2. Prajidam. ] Truncum vitis pratsectum, in quem sur-culus inserendus.

3. Vt didum eß. ] Snp. fest.

4. Medullas jungi. ] Cato: Quos inseres , medullam cum me-dulla componito.

j. Altero. ] Cato: Altera infitto cfl : fi vitis vitem contingat,vitis utriusque latus alterum pr.tr adito oblique, V inter se se me-dullam cum medulla libro colligato.

6. Tertium. ] Cato & Columella, locis citatis. Graecis est

isxtvTgstr/USif.

7. Intnta. ] Luto paleato.

8. Nostra <etas. ] Columella li.ee mnlto uberius, lib. 4.

cap. 27. pag. 158. Sed aliud eß ferramentum, quo priores vitemperforabant , aliud quod ipse usu nunc magis aptum comperi. Namantiqua terebra , quam solam veteres agricola noverant, scrobemfaciebat - perurebalqne eam partem, quam perforaverat : deustaporro raro revirescebat , vel cum priore coalescebat . Nos tere-

bram , quam Gallicam dicimus , ad hanc insitionem commenti lon-ge habiliorem , uti lier cmque competimus, &c. Didymus quoque

in Geopon. lib. 4. cap. ir. pag. 11r. hunc insitionis mo-dum explanans, irptVpai r» x.x.Xxsifiio Ta.xt.Uu utitur: un-de recentiorem hunc elfe scriptorem apparet. Ea terebraGallis modo Villcbrequm.

9. Atque ut gemmusicere. ] Columella, lib. de arboribus,cap. 8. Cum Vitem inserere Voles , optimi generis sarmenta fru-duaria tum cum gemmas agere incipiant , vento Austro a matreprendito.

10. Ab insito. ] Ab insitione non plus quam gemma: duasexstarent. Plinius , sect. 35. Oculi, inquit, in arborum sur-culis proprie vocantur unde germinant.

11. Vbneo vimine , cxr. ] Non abludit ab hac ratione

Columella , loc. cit. Quidquid inserueris viti , diligenter libro li-gato , atque luto siubado paleato oblinito . Infra insitionem C 7 *

alligaturam falce acuta leviter vitem vulnerato ex utraque parte , utex hispotius plagis humor defluat, qttam ex insitione ipsit abundet:nocet enim nimius humor , nec patitur siurculos infertos comprehen-dere.

12. Mucor. ] Humor , seu lacryma, ut dictum est exThcophr. sect. sup. & proxime ex Columella.

I z. Vitibus inferendis. ] Columella , lib. 4. pag. 2 9. pag.I 57 . Tempus inferendi Julius Atticus tradidit ex Calendis Novem-bribus in Calendas Julias, qtioadpojje custodirisiurculum,sive gem-mam affirmat. Ut ab illo deinde distideat, ediflerit: locuinvide.

14. Ab aquinodio autumno. ] Sic M S S. omnes , ac rursuminferius,lib. 19. sect ZZ- lib. 21. sect. 12. &c. Autumnumscilicet pro autumnali veteres dixere : Autumnum tempus ,Manilius : Autumnum frigeo Nalo , lib. 3. Metam. Autumnamtempeßatem , Gellius, hb. 9 - cap. 7. Autumnos fetus , Cod.Theod. lib. 2. tit. 8. de Eeriis , lege 2.

1;. St sativa:. ] Varro, lib. 1. de re ruft. cap. 40. Si inpirum silvaticam insieveris pirum quamvis bonam, non fore pirumtam jucundum , quam fi in cam qua filveflris non sit.

16 . Aptifflma. ] Columella , lib. 5. cap. XI. Hoc genus insi-tionis ifiivo tempore optime usurpatur.

17.Inoculatio. ] Theophr.lib. i.de causis, cap. 6. pag. ros.T0' cT ii cdlsp tS (yiOtpic-.AuiCKK itexipuv , &.C. Aqua inocu-lationi vehementer effleit : putrefacit enim , &c.

Sed. X XVI. i- Emplastri ratio. ] Quam & inoculationemquidam, ut auctor est Columella, sed perperam, appella-bunt. Tertium, inquit, hb. s. cap. XI. pag. 203. insitionis ge-nus efl, quo ipsas gemmas cum exiguo cortice in partem fui deli-bratam recipit arbos , quam vocant agricola emplastrationem , vdut quidam, inoculationem. Galli, Enter en e'cusion.